Συναγερμός για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη – Τα αποθέματα δεν γεμίζουν εγκαίρως, αυξάνονται οι φόβοι για τις τιμές
Αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές προκλήσεις των τελευταίων ετών βρίσκεται η Ευρώπη, καθώς όλα δείχνουν ότι θα εισέλθει στη χειμερινή περίοδο με τα χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου από το 2011. Παρότι οι αγορές έχουν απομακρυνθεί από το κλίμα πανικού που προκάλεσαν οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι χαμηλοί ρυθμοί αναπλήρωσης των αποθηκών ενισχύουν τις ανησυχίες ότι το κόστος της ενέργειας θα παραμείνει αυξημένο τους επόμενους μήνες.
Οι εκτιμήσεις της Wood Mackenzie δείχνουν ότι όταν ολοκληρωθεί η περίοδος πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών, στα τέλη Οκτωβρίου, η πληρότητα δύσκολα θα ξεπεράσει το 76%, επίδοση που αποτελεί τη χαμηλότερη των τελευταίων δεκαπέντε και πλέον ετών και απέχει σημαντικά από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Γιατί οι ευρωπαϊκές αποθήκες δεν γεμίζουν
Η αδύναμη εικόνα των αποθεμάτων είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων που περιόρισαν την τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η προσωρινή μείωση των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της πολεμικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, γεγονός που περιόρισε τις διαθέσιμες ποσότητες προς την Ευρώπη και επιβράδυνε τη διαδικασία αναπλήρωσης.
Ταυτόχρονα, η φετινή περίοδος ξεκίνησε από ιδιαίτερα χαμηλή βάση. Ο ψυχρός χειμώνας οδήγησε σε αυξημένη κατανάλωση, με αποτέλεσμα τα αποθέματα να υποχωρήσουν ακόμη και στο 28% πριν αρχίσει η διαδικασία επαναπλήρωσης τον Απρίλιο. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών διαμορφώνεται σήμερα κοντά στο 48%, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τα προηγούμενα χρόνια.
Στην καθυστέρηση συνέβαλαν και οι συνθήκες της αγοράς. Οι υψηλές τιμές των θερινών συμβολαίων φυσικού αερίου δεν δημιούργησαν επαρκές οικονομικό κίνητρο για τις εταιρείες ώστε να προχωρήσουν σε επιθετικές αγορές και να γεμίσουν τις αποθήκες από τις αρχές της άνοιξης.
Παράλληλα, μετά την αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, οι τιμές στους ευρωπαϊκούς κόμβους υποχώρησαν σε επίπεδα που δεν ήταν αρκετά ελκυστικά για να προσελκύσουν περισσότερα φορτία LNG από τη διεθνή αγορά, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη διαθεσιμότητα.
Οι τιμές παραμένουν υπό έλεγχο, αλλά η αγορά παρακολουθεί στενά το Κατάρ
Παρά τις δυσκολίες στην αναπλήρωση των αποθεμάτων, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν προς το παρόν σε διαχειρίσιμα επίπεδα.
Τα προθεσμιακά συμβόλαια αναφοράς κινούνται κοντά στα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ελαφρώς υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την κρίση με το Ιράν και πολύ χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά των 342 ευρώ ανά μεγαβατώρα που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται καθησυχαστική, επισημαίνοντας ότι τα σημερινά επίπεδα αποθήκευσης δεν δημιουργούν άμεσο κίνδυνο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης. Όπως τονίζει, πληρότητα της τάξης του 80% θεωρείται επαρκής για την ασφαλή κάλυψη των αναγκών του χειμώνα, ενώ η συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ε.Ε. έχει περιοριστεί περίπου κατά 17% σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.
Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν κάλεσε τα κράτη-μέλη να διασφαλίσουν ότι οι αποθήκες θα γεμίσουν τουλάχιστον κατά 75% έως 80%, εγκαταλείποντας ουσιαστικά τον προηγούμενο στόχο του 90%, ο οποίος δεν είχε δεσμευτικό χαρακτήρα.
Το LNG από το Κατάρ μπορεί να αλλάξει τις ισορροπίες
Το μεγάλο στοίχημα για την ευρωπαϊκή αγορά είναι πλέον η αποκατάσταση των εξαγωγών LNG από το Κατάρ, έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές παγκοσμίως.
Μετά την προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, αρκετά δεξαμενόπλοια επέστρεψαν στον Περσικό Κόλπο, ενώ η κυβέρνηση του Κατάρ εκτιμά ότι η παραγωγή στις περισσότερες εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου θα επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με εξαίρεση δύο μονάδες που υπέστησαν ζημιές.
Ωστόσο, οι αναλυτές εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, ο χρόνος επαναφοράς της παραγωγής θα αποδειχθεί καθοριστικός για την εικόνα των ευρωπαϊκών αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα.
Εάν οι εγκαταστάσεις στο Ras Laffan λειτουργήσουν ξανά με πλήρη δυναμικότητα έως τα τέλη Ιουλίου, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών θα μπορούσε να φθάσει περίπου στο 74% στο τέλος της περιόδου αναπλήρωσης. Αν όμως η επανεκκίνηση καθυστερήσει έως τα τέλη Αυγούστου, το ποσοστό ενδέχεται να περιοριστεί ακόμη και στο 70%, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο νέων πιέσεων στις τιμές της ενέργειας κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Η πορεία των αποθεμάτων τους επόμενους μήνες θα αποτελέσει έναν από τους βασικότερους δείκτες για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά. Παρότι δεν διαφαίνεται προς το παρόν κίνδυνος ελλείψεων, ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους ή νέα αναταραχή στις διεθνείς ροές LNG θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τις πιέσεις στις τιμές και να επηρεάσουν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και βιομηχανία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Διαβάστε επίσης: LNG: Η Ευρώπη δίνει «μάχη» για να γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου
Μ.Η.Τ. 242183