Έλλειμμα δεξιοτήτων στην Ελλάδα: Πώς διαμορφώνεται το τοπίο της απασχόλησης – Τι ζητά η αγορά εργασίας σήμερα
Η σύγχρονη αγορά εργασίας διαμορφώνει νέες απαιτήσεις για τους εργαζόμενους, με τους εργοδότες να αναζητούν έναν συνδυασμό τεχνικών και ήπιων δεξιοτήτων. Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της ΓΣΕΒΕΕ, οι επιχειρήσεις δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην προσαρμοστικότητα, την ομαδική συνεργασία και τις επικοινωνιακές ικανότητες, παράλληλα με τις εξειδικευμένες γνώσεις.
Ωστόσο, παρατηρείται ένα παράδοξο: οι «υπερπροσοντούχοι» συχνά αποφεύγονται, καθώς θεωρείται ότι δεν θα παραμείνουν μακροπρόθεσμα σε θέσεις που υπολείπονται των ικανοτήτων τους. Παράλληλα, οι εργοδότες δυσκολεύονται να βρουν υποψηφίους με το κατάλληλο μείγμα hard και soft skills, γεγονός που αναδεικνύει το πρόβλημα της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας.
Το κατάλληλο «κεφάλαιο δεξιοτήτων» για τον εργαζόμενο
Οι απαιτήσεις των εργοδοτών διαφέρουν ανάλογα με τον κλάδο, το μέγεθος της επιχείρησης και τη φύση της θέσης εργασίας. Όμως, ένα κοινό στοιχείο αναδεικνύεται σε όλες τις περιπτώσεις: η ανάγκη για έναν ισορροπημένο συνδυασμό τεχνικής γνώσης και κοινωνικών δεξιοτήτων.
Οι ψηφιακές ικανότητες, η γνώση ξένων γλωσσών, η ικανότητα επικοινωνίας, η ομαδική συνεργασία και η προσαρμοστικότητα είναι μερικά από τα στοιχεία που εκτιμώνται ιδιαίτερα. Ακόμη και σε τεχνικά επαγγέλματα, όπως αυτά της πληροφορικής ή των κατασκευών, οι εργοδότες δίνουν σημασία στη δυνατότητα των εργαζομένων να συνεργάζονται, να λύνουν προβλήματα και να προσαρμόζονται σε νέες συνθήκες.
Η έλλειψη αυτών των δεξιοτήτων οδηγεί συχνά σε δυσκολία κάλυψης κενών θέσεων. Ιδιαίτερα σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης, όπως οι υπηρεσίες πληροφορικής, η ζήτηση για ειδικευμένο προσωπικό ξεπερνά την προσφορά, ενώ η τάση των εργαζομένων να αναζητούν θέσεις στο εξωτερικό επιτείνει το πρόβλημα. Αντίστοιχα, στον τουριστικό κλάδο, η εποχικότητα και οι συνθήκες εργασίας δημιουργούν προκλήσεις στη διαθεσιμότητα προσωπικού.
Η απάντηση των επιχειρήσεων στο έλλειμμα δεξιοτήτων
Προκειμένου να καλύψουν τα κενά δεξιοτήτων, πολλές επιχειρήσεις στρέφονται στην εσωτερική εκπαίδευση και στην κατάρτιση των εργαζομένων τους. Η διά βίου μάθηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, με αρκετούς εργοδότες να επενδύουν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, αναλαμβάνοντας το σχετικό κόστος.
Ωστόσο, η εκπαίδευση από μόνη της δεν αρκεί. Η αναντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων που ζητούν οι επιχειρήσεις και εκείνων που προσφέρει το εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει ένα σημαντικό ζήτημα. Η ακαδημαϊκή γνώση δεν συμβαδίζει πάντα με τις ανάγκες της αγοράς, ενώ η πρακτική άσκηση και η μαθητεία δεν αξιοποιούνται επαρκώς.
Επιπλέον, ένα νέο στοιχείο που αναδεικνύει η έρευνα είναι η μεταστροφή στις αξίες της νέας γενιάς εργαζομένων. Το κίνημα της «Μεγάλης Παραίτησης» (Big Quit) καταγράφεται και στην ελληνική αγορά, με τους νέους να αναζητούν εργασία που δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική επιβίωση, αλλά προσφέρει και ποιότητα ζωής.
Το μέλλον των δεξιοτήτων στην ελληνική αγορά εργασίας
Η έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ επιβεβαιώνει πως η αγορά εργασίας αλλάζει και απαιτεί έναν νέο τρόπο σκέψης τόσο από τους εργοδότες όσο και από τους εργαζομένους. Οι ήπιες δεξιότητες, όπως η προσαρμοστικότητα, η επικοινωνία και η ευθυγράμμιση με τις αξίες της επιχείρησης, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πρόσληψη και την επαγγελματική ανέλιξη.
Οι επιχειρήσεις που επενδύουν στη συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού τους φαίνεται να έχουν ένα συγκριτικό πλεονέκτημα. Παράλληλα, η Πολιτεία καλείται να ενισχύσει τη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, ώστε να καλυφθεί το έλλειμμα δεξιοτήτων και να δημιουργηθούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης.
Η τεχνολογία, οι οικονομικές εξελίξεις και οι κοινωνικές μεταβολές διαμορφώνουν ένα νέο εργασιακό τοπίο. Οι εργαζόμενοι που προσαρμόζονται στις αλλαγές και επενδύουν στη συνεχή βελτίωση των δεξιοτήτων τους θα έχουν περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας, ανεξαρτήτως κλάδου ή θέσης εργασίας.
Μ.Η.Τ. 242183