Τα unit linked κυριαρχούν πλέον στις νέες εργασίες των ασφαλιστικών εταιρειών, ενώ η παραδοσιακή ασφάλιση ζωής χάνει συνεχώς έδαφος
Η ελληνική ασφαλιστική αγορά ζωής περνά σε μια νέα εποχή, όπου η κλασική έννοια της ασφάλισης υποχωρεί σταδιακά απέναντι στα επενδυτικά προϊόντα. Η προστασία της οικογένειας, η κάλυψη του κινδύνου θανάτου ή απώλειας εισοδήματος και η μακροχρόνια αποταμίευση παύουν να αποτελούν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης του κλάδου. Στη θέση τους αναδεικνύονται τα επενδυτικά ασφαλιστικά προγράμματα, γνωστά ως unit linked, τα οποία συγκεντρώνουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος των νέων κεφαλαίων που εισρέουν στην αγορά.
Τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος αποτυπώνουν με σαφήνεια τη μετατόπιση. Το 2025 τα unit linked προσέλκυσαν ασφάλιστρα ύψους 1,3 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής παραγωγής των ατομικών ασφαλίσεων ζωής. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στις νέες εργασίες, όπου σχεδόν εννέα στα δέκα νέα συμβόλαια αφορούν επενδυτικά προϊόντα και όχι παραδοσιακές ασφαλιστικές καλύψεις.
Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή προτιμήσεων των καταναλωτών. Αντανακλά μια βαθύτερη μεταμόρφωση του επιχειρηματικού μοντέλου της αγοράς, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες στρέφονται σε προϊόντα όπου ο επενδυτικός κίνδυνος μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στον πελάτη, περιορίζοντας τις κεφαλαιακές απαιτήσεις που συνεπάγεται η κλασική ασφάλιση ζωής.
Οι τράπεζες γίνονται ο βασικός μοχλός ανάπτυξης
Πίσω από την εκρηκτική ανάπτυξη των unit linked βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό η διεύρυνση του bancassurance. Τα τραπεζικά δίκτυα εξελίσσονται στον κυρίαρχο δίαυλο διάθεσης ασφαλιστικών προϊόντων, ελέγχοντας πλέον σχεδόν το μισό της παραγωγής στις ατομικές ασφαλίσεις.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι αποδόσεις των καταθέσεων παραμένουν περιορισμένες, οι τράπεζες αναζητούν νέα πεδία εσόδων μέσω προμηθειών. Τα επενδυτικά ασφαλιστικά προϊόντα προσφέρουν ακριβώς αυτή τη δυνατότητα, καθώς συνδυάζουν στοιχεία αποταμίευσης και επένδυσης, προσελκύοντας κεφάλαια που παλαιότερα θα παρέμεναν σε λογαριασμούς καταθέσεων ή σε άλλες παραδοσιακές μορφές τοποθέτησης.
Η τάση αυτή εξηγεί και την ισχυρή παρουσία των προϊόντων εφάπαξ καταβολής, τα οποία απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των νέων εισροών. Πρόκειται ουσιαστικά για κεφάλαια που τοποθετούνται άμεσα σε επενδυτικά χαρτοφυλάκια μέσω ασφαλιστικών συμβολαίων, αναδεικνύοντας τον επενδυτικό χαρακτήρα της νέας αγοράς ζωής.
Οι αποδόσεις, οι χρεώσεις και οι παγίδες των unit linked
Η κυριαρχία των unit linked, ωστόσο, δημιουργεί νέα δεδομένα για τους ασφαλισμένους. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συμβόλαια ζωής, όπου ο πυρήνας της σχέσης είναι η ασφαλιστική προστασία, στα επενδυτικά προϊόντα το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των αγορών, το επενδυτικό προφίλ που επιλέγεται και το συνολικό κόστος του συμβολαίου.
Οι ειδικοί της αγοράς επισημαίνουν ότι το βασικό κριτήριο δεν θα πρέπει να είναι η θεωρητική ή αναμενόμενη απόδοση, αλλά η καθαρή απόδοση μετά την αφαίρεση όλων των επιβαρύνσεων. Προμήθειες, έξοδα διαχείρισης και διοικητικές χρεώσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά το τελικό όφελος, ιδιαίτερα σε επενδύσεις μακράς διάρκειας.
Παράλληλα, οι όροι πρόωρης εξαγοράς παραμένουν ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία που συχνά υποτιμώνται από τους επενδυτές. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αποχώρηση κατά τα πρώτα χρόνια συνεπάγεται ιδιαίτερα υψηλές επιβαρύνσεις, γεγονός που καθιστά τα προϊόντα αυτά ακατάλληλα για βραχυπρόθεσμη αποταμίευση.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι πιο ώριμες ασφαλιστικές αγορές αναπτύσσονται όταν η επένδυση λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ασφαλιστική προστασία και όχι ως υποκατάστατό της. Στην Ελλάδα, όμως, η σημερινή εικόνα αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα: η ασφάλιση ζωής μετατρέπεται σταδιακά σε επενδυτικό προϊόν, ενώ η κάλυψη κινδύνου περνά σε δεύτερη μοίρα.
Η μεγάλη εκκρεμότητα των φορολογικών κινήτρων
Την ίδια στιγμή, η αγορά εξακολουθεί να στερείται ισχυρών φορολογικών κινήτρων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη μακροχρόνια αποταμίευση και να δώσουν ώθηση στα πραγματικά συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά προϊόντα.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, τα φορολογικά κίνητρα αποτελούν βασικό εργαλείο ανάπτυξης της ιδιωτικής ασφάλισης και της συμπληρωματικής σύνταξης, ενθαρρύνοντας τους πολίτες να δημιουργήσουν αποθεματικά κεφάλαια για το μέλλον τους. Στην ελληνική αγορά, η απουσία αντίστοιχων παρεμβάσεων ενισχύει ακόμη περισσότερο τη βραχυπρόθεσμη λογική των επενδυτικών τοποθετήσεων.
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που αναπτύσσεται με ταχύτητα, αλλά αλλάζει φυσιογνωμία. Το μεγάλο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια είναι αν η ασφαλιστική βιομηχανία θα καταφέρει να επαναφέρει στο επίκεντρο την έννοια της προστασίας ή αν τα επενδυτικά προϊόντα θα κυριαρχήσουν οριστικά, μετατρέποντας τον κλάδο ζωής σε μια ακόμη αγορά διαχείρισης κεφαλαίων.
Διαβάστε επίσης: Επενδύσεις, SIPs και ασφάλιση: Ο νέος οικονομικός οδηγός για τις Μητέρες του 2026
Μ.Η.Τ. 242183