Η έκθεση της UNCTAD προειδοποιεί: Το θαλάσσιο εμπόριο θα αυξηθεί μόλις 0,5% το 2025 – Οι προοπτικές για μετά το 2026

Η παγκόσμια ναυτιλία, που μεταφέρει πάνω από το 80% των εμπορευμάτων παγκοσμίως, μπαίνει σε τροχιά αστάθειας. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), η ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου το 2025 θα περιοριστεί μόλις στο 0,5%, ποσοστό που αντανακλά τη συσσώρευση γεωπολιτικών εντάσεων, τον εμπορικό προστατευτισμό και την εύθραυστη ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας.

Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και νέοι δασμοί

Η UNCTAD εντοπίζει ως βασικούς παράγοντες επιβράδυνσης:

• τους νέους δασμούς που επηρεάζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες,

• τη χαμηλή βιομηχανική δραστηριότητα στις μεγάλες οικονομίες,

• την υποτονική κινεζική ζήτηση για χύδην εμπορεύματα.

Η πολεμική σύρραξη στην Ουκρανία έχει καταστήσει επισφαλή τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή ανάγκασαν δεκάδες πλοία να παρακάμψουν την Ερυθρά Θάλασσα, επιλέγοντας τον γύρο της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Το αποτέλεσμα: μεγαλύτερες αποστάσεις, υψηλότερο κόστος και αυξημένη κατανάλωση καυσίμων.

Τα Στενά του Ορμούζ, στρατηγικό πέρασμα για το 34% των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου, βρίσκονται επίσης σε κατάσταση «διαρκούς συναγερμού», λόγω της κλιμάκωσης ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ.

«Απόσταση σημαίνει γεωοικονομία»

Η Γενική Γραμματέας της UNCTAD, Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, υπογράμμισε ότι οι διαταραχές αυτές συνιστούν τη σοβαρότερη απειλή για το παγκόσμιο εμπόριο από το κλείσιμο της Διώρυγας του Σουέζ το 1967. «Η απόσταση δεν είναι πλέον γεωγραφία· είναι γεωοικονομία», τόνισε, σημειώνοντας ότι οι θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές έχουν ήδη επιμηκυνθεί, από 4.831 μίλια το 2018 σε 5.245 μίλια το 2024.

Η ίδια προειδοποίησε πως ο κλάδος οφείλει να επανεξετάσει ριζικά τις λειτουργίες του, προκειμένου να αντέξει σε συνθήκες γεωπολιτικής αβεβαιότητας και εύθραυστων εφοδιαστικών αλυσίδων.

Προοπτικές μετά το 2026

Παρά τη βραχυπρόθεσμη επιβράδυνση, η UNCTAD εκτιμά ότι από το 2026 έως το 2030 το θαλάσσιο εμπόριο θα ανακάμψει, καταγράφοντας μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 2%, ενώ το εμπόριο εμπορευματοκιβωτίων θα κινείται ελαφρώς ταχύτερα στο 2,3%. Ωστόσο, η πρόβλεψη συνοδεύεται από προειδοποιήσεις: η σταθερότητα θα εξαρτηθεί από τη διαχείριση των γεωπολιτικών κρίσεων, την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και την ικανότητα του κλάδου να επενδύσει σε πράσινες τεχνολογίες και πιο ανθεκτικές εφοδιαστικές αλυσίδες.