Κλιμακώνεται η σύγκρουση για τη μεταφορά των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο, ενώ η αυτοδιοίκηση προειδοποιεί για τον κίνδυνο απένταξης ή καθυστέρησης έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και ζητά εναλλακτική χρηματοδότηση.
Σε μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση οδηγείται η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), καθώς οι δήμοι προετοιμάζονται να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Την ίδια ώρα, η αυτοδιοίκηση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την πορεία κρίσιμων έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, ζητώντας άμεσο κυβερνητικό σχέδιο για την ολοκλήρωση ή εναλλακτική χρηματοδότησή τους.
Κλιμακώνεται η αντιπαράθεση για τις πολεοδομίες
Η κυβέρνηση προχωρά στον σχεδιασμό δημιουργίας του νέου φορέα «Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης» (ΕΟΚΕΔ), ο οποίος θα αναλάβει σταδιακά τις αρμοδιότητες των δημοτικών ΥΔΟΜ. Στόχος, όπως έχει διατυπωθεί, είναι ένα ενιαίο και ψηφιοποιημένο σύστημα έκδοσης οικοδομικών αδειών, με κοινές διαδικασίες και μεγαλύτερη διαφάνεια.
Ωστόσο, οι δήμοι απορρίπτουν τη μεταρρύθμιση, υποστηρίζοντας ότι η πολεοδομία αποτελεί κατεξοχήν τοπική αρμοδιότητα και ότι η απομάκρυνσή της από την αυτοδιοίκηση παραβιάζει την αρχή της εγγύτητας. Η ΚΕΔΕ έχει ήδη αποφασίσει προσφυγή στο ΣτΕ, μόλις εκδοθούν οι εφαρμοστικές πράξεις.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει επικοινωνιακά τα φαινόμενα διαφθοράς που έχουν αποκαλυφθεί, ενώ εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις για την επιχειρησιακή επάρκεια του Κτηματολογίου να αναλάβει ένα τόσο σύνθετο αντικείμενο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Σίμος Δανιηλίδης έκανε λόγο για διεθνή τάση αποκέντρωσης και όχι συγκέντρωσης αρμοδιοτήτων, υποστηρίζοντας ότι η μεταρρύθμιση δεν αντιμετωπίζει τις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων.
Από την πλευρά του, ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος υποστήριξε ότι η μεταφορά των ΥΔΟΜ δεν λύνει το ζήτημα της υποστελέχωσης, ενώ σημείωσε ότι ήδη το μεγαλύτερο μέρος των διαδικασιών είναι ψηφιακό και δεν απαιτεί φυσική επαφή πολίτη και υπηρεσίας.
Η κυβερνητική θέση
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση, τονίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η αυτοδιοίκηση αλλά η πολυνομία και η έλλειψη ενιαίου θεσμικού πλαισίου.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι η μεταφορά των υπηρεσιών πρέπει να συνοδευθεί από απλοποίηση και κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας, ώστε να περιοριστούν οι διαφορετικές ερμηνείες και οι καθυστερήσεις.
Έντονη ανησυχία για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης
Πέρα από το ζήτημα των πολεοδομιών, οι δήμοι θέτουν στο επίκεντρο και την πορεία έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, προειδοποιώντας ότι αρκετά εξ αυτών κινδυνεύουν να μην ολοκληρωθούν εντός των ευρωπαϊκών χρονοδιαγραμμάτων.
Η ΚΕΔΕ ζητά από την κυβέρνηση να παρουσιάσει άμεσα σχέδιο εναλλακτικής χρηματοδότησης, ώστε να αποφευχθεί η εγκατάλειψη ή η ημιτελής υλοποίηση έργων σε δήμους όλης της χώρας.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου αναγνώρισε ότι δεν υπάρχει περιθώριο παράτασης των προθεσμιών του Ταμείου Ανάκαμψης και ανέφερε ότι εξετάζεται η μεταφορά ώριμων έργων σε άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το νέο ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Παράλληλα σημείωσε ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για την ολοκλήρωση όλων των έργων, γεγονός που οδηγεί αναγκαστικά σε ιεράρχηση και επιλογή των παρεμβάσεων που θα συνεχιστούν.
Κομβική σύγκρουση για το μοντέλο διοίκησης
Η αντιπαράθεση για τις ΥΔΟΜ και ταυτόχρονα η πίεση για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης αναδεικνύουν μια ευρύτερη σύγκρουση για τον ρόλο της αυτοδιοίκησης και τη σχέση της με το κεντρικό κράτος.
Η κυβέρνηση επιμένει σε ένα πιο συγκεντρωτικό και ψηφιοποιημένο μοντέλο ελέγχου της δόμησης, ενώ οι δήμοι αντιτείνουν ότι η αποκέντρωση αποτελεί προϋπόθεση αποτελεσματικότητας και διαφάνειας.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει όχι μόνο τη θεσμική έκβαση της μεταρρύθμισης, αλλά και την τύχη σημαντικών αναπτυξιακών έργων σε ολόκληρη τη χώρα.
ΝΟΚ και πολεοδομίες: Νέος κύκλος αντιπαράθεσης κυβέρνησης–δήμων με προσφυγές στο ΣτΕ
Μ.Η.Τ. 242183