Axios: Οι «6 όροι» του Τραμπ για ειρήνη με το Ιράν – Σκληρό παζάρι για πυρηνικά και Ορμούζ

Παζάρι ισχύος ΗΠΑ–Ιράν: Κατάπαυση πυρός, Ορμούζ και πυρηνικό πρόγραμμα στο επίκεντρο – Τι συζητείται πίσω από τις κλειστές πόρτες

Σε τροχιά διερευνητικών επαφών φαίνεται να εισέρχεται η κρίση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ειρηνευτικές συνομιλίες. Σύμφωνα με το αμερικανικό μέσο Axios, η Ουάσινγκτον εξετάζει ήδη τις βασικές παραμέτρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας, την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται και το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει υψηλό.

Παρά την εκτίμηση ότι οι συγκρούσεις ενδέχεται να συνεχιστούν για ακόμη εβδομάδες, η αμερικανική πλευρά φέρεται να κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης, με τον Ντόναλντ Τραμπ να αφήνει να εννοηθεί ότι εξετάζεται «περιορισμός» του πολέμου. Στο παρασκήνιο, πρόσωπα-κλειδιά όπως ο Τζάρετ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ συμμετέχουν σε επαφές που διερευνούν διπλωματικές επιλογές.

Οι «κόκκινες γραμμές» των ΗΠΑ – Έξι δεσμεύσεις από την Τεχεράνη

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Ουάσινγκτον θέτει ένα αυστηρό πλαίσιο έξι βασικών όρων που θεωρεί απαραίτητους για οποιαδήποτε συμφωνία. Στον πυρήνα των απαιτήσεων βρίσκεται η πλήρης αναδιάρθρωση του πυρηνικού και στρατιωτικού δόγματος του Ιράν.

Οι ΗΠΑ φέρονται να ζητούν πάγωμα της πυραυλικής δραστηριότητας για πέντε χρόνια, τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και αποξήλωση βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένων των μονάδων στη Νατάνζ, το Ισφαχάν και το Φόρντο. Παράλληλα, τίθεται ζήτημα αυστηρής διεθνούς επιτήρησης του πυρηνικού προγράμματος, με ενισχυμένα πρωτόκολλα ελέγχου για φυγοκεντρητές και συναφή τεχνολογία.

Στο ίδιο πλαίσιο, περιλαμβάνεται και η απαίτηση για συμφωνίες ελέγχου όπλων με τις χώρες της περιοχής, με ανώτατο όριο στους βαλλιστικούς πυραύλους, καθώς και η πλήρης διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και η Χαμάς.

Το «πακέτο» του Ιράν – Κατάπαυση πυρός και εγγυήσεις

Από την πλευρά της Τεχεράνης, τα μηνύματα που μεταφέρονται μέσω τρίτων χωρών δείχνουν διάθεση για διαπραγμάτευση, αλλά υπό αυστηρούς όρους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Ιράν θέτει ως βασική προϋπόθεση την άμεση κατάπαυση του πυρός, συνοδευόμενη από εγγυήσεις ότι οι εχθροπραξίες δεν θα επαναληφθούν στο μέλλον.

Στο τραπέζι τίθεται επίσης το ζήτημα αποζημιώσεων, στοιχείο που ανεβάζει το επίπεδο δυσκολίας των συνομιλιών και προμηνύει ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διπλωματικό παζάρι.

Ο ρόλος των διαμεσολαβητών και το «κλειδί» του Ορμούζ

Αν και δεν έχουν πραγματοποιηθεί απευθείας επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες ημέρες, η διπλωματική κινητικότητα είναι έντονη. Αίγυπτος, Κατάρ και Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργούν ως ενδιάμεσοι δίαυλοι επικοινωνίας, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών.

Καθοριστικό στοιχείο σε κάθε πιθανή συμφωνία θεωρείται η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη σταθεροποίηση των αγορών ενέργειας και τη μείωση του παγκόσμιου οικονομικού ρίσκου.

Ένα εύθραυστο παράθυρο διαπραγμάτευσης

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη ενός εύθραυστου παραθύρου διαπραγμάτευσης, με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται πρόθυμες να συζητήσουν, αλλά με βαθιές διαφωνίες στα βασικά ζητήματα.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς θα φανεί αν οι διερευνητικές επαφές μπορούν να μετατραπούν σε ουσιαστικές συνομιλίες ή αν η σύγκρουση θα κλιμακωθεί περαιτέρω, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη διεθνή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία.