ΗΠΑ και Ιράν πατούν «φρένο» στην ένταση: Νέος γύρος συνομιλιών για τα Στενά του Ορμούζ

Η προσωρινή παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων ανοίγει ξανά τον δρόμο για συνομιλίες, χωρίς όμως να εξαλείφει τον κίνδυνο νέας ανάφλεξης

Έπειτα από ένα νέο κύμα στρατιωτικής έντασης που απείλησε να τινάξει στον αέρα την εύθραυστη συμφωνία αποκλιμάκωσης, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν συμφώνησαν να αναστείλουν τις επιθέσεις και να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, επιχειρώντας να αποτρέψουν μια νέα γενικευμένη κρίση στον Περσικό Κόλπο. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συνεχίσουν τις τεχνικές συνομιλίες τις επόμενες ημέρες στο Κατάρ, με στόχο τη διατήρηση της ναυσιπλοΐας στη σημαντικότερη ενεργειακή θαλάσσια δίοδο του κόσμου και τη διάσωση του προσωρινού πλαισίου συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου.

Η εξέλιξη έρχεται μετά από ημέρες αμοιβαίων στρατιωτικών πληγμάτων που αναζωπύρωσαν τους φόβους για ανεξέλεγκτη κλιμάκωση στην περιοχή. Παρά τη συμφωνία για προσωρινή αποκλιμάκωση, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη αλληλοκατηγορούνται ότι παραβίασαν τους όρους της εκεχειρίας, διατηρώντας το κλίμα δυσπιστίας σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Το παρασκήνιο της νέας κρίσης

Η ένταση κορυφώθηκε όταν εμπορικό πλοίο δέχθηκε πλήγμα στα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας νέο κύκλο στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ακολούθησαν αμερικανικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις μέσω πυραύλων και drones εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.

Παρά τη σοβαρότητα των επιθέσεων, Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι δεν υπήρξαν ανθρώπινες απώλειες ή σημαντικές ζημιές στις αμερικανικές βάσεις, αν και η κατάσταση παρέμεινε ρευστή για αρκετές ώρες. Την ίδια στιγμή, το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι ιρανική επίθεση προκάλεσε ζημιές σε κατοικημένη περιοχή, χωρίς ωστόσο να υπάρξουν θύματα, ενώ το Κουβέιτ γνωστοποίησε ότι αναχαίτισε βαλλιστικούς πυραύλους πριν πλήξουν στόχους στη χώρα.

Παράλληλα, το μέτωπο στον Λίβανο παραμένει ανοιχτό, καθώς το Ισραήλ συνεχίζει επιχειρήσεις κατά θέσεων της Χεζμπολάχ. Η Τεχεράνη έχει καταστήσει σαφές ότι η σταθερότητα στη νότια γειτονική χώρα αποτελεί προϋπόθεση για να διατηρηθεί ζωντανή η ευρύτερη συμφωνία αποκλιμάκωσης.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το μεγάλο διακύβευμα

Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρίσκεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η νέα συνεννόηση προβλέπει προσωρινή παύση των στρατιωτικών ενεργειών και ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων, ενώ οι τεχνικές διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης που είχε συμφωνηθεί στις 17 Ιουνίου. Οι συνομιλίες αναμένεται να επικεντρωθούν τόσο στη λειτουργία του θαλάσσιου διαδρόμου όσο και στις ευρύτερες διαφωνίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η συμφωνία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Η ανταλλαγή απειλών των τελευταίων ημερών, σε συνδυασμό με τις αμοιβαίες κατηγορίες περί παραβίασης των δεσμεύσεων, δείχνει ότι οποιοδήποτε νέο επεισόδιο μπορεί να οδηγήσει εκ νέου σε στρατιωτική κλιμάκωση.

Οι αγορές παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα

Η επανέναρξη των συνομιλιών έγινε δεκτή με συγκρατημένη αισιοδοξία από τις διεθνείς αγορές, χωρίς όμως να εξαλειφθούν οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια. Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά, καθώς οι επενδυτές εξακολουθούν να αποτιμούν τον κίνδυνο νέων διαταραχών στις μεταφορές μέσω του Ορμούζ.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αποκλιμάκωση μπορεί να περιορίσει τις πιέσεις στην αγορά ενέργειας μόνο εφόσον συνοδευτεί από ουσιαστική εφαρμογή της συμφωνίας και αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας. Μέχρι τότε, κάθε νέα πληροφορία από την περιοχή θα συνεχίσει να επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου, τις αγορές συναλλάγματος και το επενδυτικό κλίμα διεθνώς.

Διαβάστε επίσης: Ένταση στον Περσικό Κόλπο: Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν το Ιράν μετά την επίθεση στο Στενό του Ορμούζ σε εμπορικό πλοίο