Νομοθετική πρωτοβουλία-ορόσημο στις ΗΠΑ προκαλεί σφοδρή σύγκρουση μεταξύ πολιτείας, συνδικάτων και τεχνολογικής ελίτ ενόψει του δημοψηφίσματος του Νοεμβρίου
Η Καλιφόρνια ετοιμάζεται να βάλει στο επίκεντρο της πολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης τη φορολόγηση του υπερπλούτου, καθώς τον Νοέμβριο οι ψηφοφόροι θα κληθούν να αποφασίσουν για την επιβολή ειδικού φόρου στους δισεκατομμυριούχους της πολιτείας.
Η πρόταση, που έχει ήδη συγκεντρώσει περισσότερες από τις απαιτούμενες υπογραφές και έλαβε την επίσημη έγκριση για να τεθεί σε ψηφοφορία, ανοίγει μια από τις πιο έντονες συζητήσεις των τελευταίων ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες γύρω από τη φορολόγηση του πλούτου και την ανισότητα.
Πολιτική σύγκρουση και αποτυχημένες διαπραγματεύσεις
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την αποτυχία παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων μεταξύ του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ο οποίος εκφράζει σαφή αντίθεση στο μέτρο, και του συνδικάτου εργαζομένων που προωθεί την πρωτοβουλία.
Παρά τις προσπάθειες συμβιβασμού –μεταξύ αυτών και πρόταση για μείωση του συντελεστή– οι συνομιλίες δεν κατέληξαν σε συμφωνία, οδηγώντας τελικά την πρόταση στην κάλπη.
Τι προβλέπει ο «California Billionaire Tax Act»
Το σχέδιο νόμου, γνωστό ως «California Billionaire Tax Act», προβλέπει την επιβολή εφάπαξ φόρου 5% σε φυσικά πρόσωπα με καθαρή περιουσία άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Η πρωτοβουλία στηρίζεται από το συνδικάτο εργαζομένων στον τομέα της υγείας SEIU-UHW και στοχεύει στη χρηματοδότηση προγραμμάτων κοινωνικής στήριξης, όπως επισιτιστική βοήθεια, εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη, τα οποία –σύμφωνα με τους υποστηρικτές– βρίσκονται υπό δημοσιονομική πίεση.
Οι εισηγητές του μέτρου υποστηρίζουν επίσης ότι το σημερινό φορολογικό σύστημα επιβαρύνει δυσανάλογα τους εργαζόμενους σε σχέση με τους υπερπλούσιους πολίτες.
Αναδρομική ισχύς και στόχος οι τεχνολογικοί δισεκατομμυριούχοι
Ο προτεινόμενος φόρος προβλέπεται να έχει αναδρομική ισχύ και να αφορά όσους ήταν κάτοικοι της Καλιφόρνιας την 1η Ιανουαρίου 2026.
Η πολιτεία φιλοξενεί περίπου 200 δισεκατομμυριούχους –περισσότερους από οποιαδήποτε άλλη στις ΗΠΑ– με σημαντικό ποσοστό του πλούτου τους να προέρχεται από την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και του τεχνολογικού κλάδου.
Σφοδρές αντιδράσεις από Silicon Valley και κυβερνήτη
Απέναντι στην πρόταση βρίσκονται ισχυροί επιχειρηματικοί και τεχνολογικοί κύκλοι, οι οποίοι προειδοποιούν για αρνητικές συνέπειες στην οικονομία της πολιτείας.
Ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ έχει εκφράσει την ανησυχία ότι ένας τέτοιος φόρος μπορεί να οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων και δισεκατομμυριούχων, με τελικό αποτέλεσμα τη μείωση των φορολογικών εσόδων.
Στο ίδιο πλαίσιο, οργανώσεις και επιχειρηματικοί φορείς υποστηρίζουν ότι το μέτρο δεν αποτελεί βιώσιμη μακροπρόθεσμη λύση και δεν διασφαλίζει τη σωστή αξιοποίηση των εσόδων.
Εκατομμύρια δολάρια στην εκστρατεία κατά του φόρου
Η αντίδραση της τεχνολογικής ελίτ είναι ήδη οικονομικά ισχυρή. Δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley έχουν διαθέσει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για την αποτροπή της πρότασης.
Μεταξύ των πιο ισχυρών χρηματοδοτών συγκαταλέγεται ο συνιδρυτής της Google, Σεργκέι Μπριν, με συνεισφορά που φτάνει τα 82 εκατομμύρια δολάρια, καθώς και ο επενδυτής στον χώρο των κρυπτονομισμάτων Κρις Λάρσεν, με πάνω από 13 εκατομμύρια.
Παράλληλα, έχουν κατατεθεί και ανταγωνιστικές πρωτοβουλίες που λειτουργούν ως αντίβαρο στο σχέδιο φορολόγησης.
Κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση τον Νοέμβριο
Οι ψηφοφόροι της Καλιφόρνιας θα κληθούν να αποφασίσουν για τρεις συνολικά φορολογικές πρωτοβουλίες, σε μια εκλογική διαδικασία που αναμένεται να έχει ευρύτερες πολιτικές και οικονομικές συνέπειες σε εθνικό επίπεδο.
Η έκβαση της ψηφοφορίας θεωρείται πιθανό να επηρεάσει τη συζήτηση για τη φορολόγηση του πλούτου σε ολόκληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ήδη προσωπικότητες της αμερικανικής Αριστεράς τη βλέπουν ως πιθανό πρότυπο για μελλοντικές ομοσπονδιακές πολιτικές.
Μ.Η.Τ. 242183