Ο Λευκός Οίκος φέρεται να προετοιμάζει ήδη το έδαφος για την υπογραφή της συμφωνίας, αν και η τελική έγκριση από την Τεχεράνη παραμένει σε εκκρεμότητα.
Axios: Τι προβλέπει η συμφωνία που διαπραγματεύονται Τραμπ και Ιράν
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της συμφωνίας
Σύμφωνα με το προσχέδιο του μνημονίου, πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Ο στόχος είναι η επιστροφή στον προπολεμικό όγκο διέλευσης πλοίων μέσα σε διάστημα 30 ημερών. Παράλληλα, προβλέπεται η άρση των αμερικανικών περιορισμών που είχαν επιβληθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ η Τεχεράνη δεσμεύεται να διατηρήσει ανοικτό το στρατηγικής σημασίας πέρασμα χωρίς οικονομικές επιβαρύνσεις.
Ως αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν στο Ιράν προσωρινές εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντάς του να εξάγει πετρέλαιο για περίοδο 60 ημερών. Η περαιτέρω χαλάρωση των περιορισμών θα εξαρτηθεί από τη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τους όρους της συμφωνίας και τη στάση της στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, νέα ένδειξη ότι η κρίση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν έχει ακόμη αποκλιμακωθεί πλήρως αποτελεί η κατάρριψη σήμερα δύο ιρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών από αμερικανικές δυνάμεις στο Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με αξιωματούχο της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το Reuters, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατέρριψαν δύο ιρανικά drones εφόρμησης, καθώς η Τεχεράνη εμφανίζεται αποφασισμένη να συνεχίσει τις ενέργειες εναντίον πλοίων που επιχειρούν να διασχίσουν το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.
«Η κυκλοφορία στο στενό συνεχίζεται», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Παρά το περιστατικό, μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί άλλες άμεσες εχθροπραξίες μεταξύ αμερικανικών και ιρανικών δυνάμεων. Η εξέλιξη έρχεται λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης.
Μην ξεχνάμε ότι τα Στενά του Ορμούζ (Strait of Hormuz) αποτελούν το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα στον κόσμο για την παγκόσμια ενέργεια. Συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την ανοικτή θάλασσα. Μέσω αυτού του διαδρόμου, τα κράτη του Κόλπου εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου τους προς την Ασία, την Ευρώπολη και την Αμερική.
Παράταση της εκεχειρίας και πυρηνικές δεσμεύσεις
Το κείμενο προβλέπει επίσης παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου και του μετώπου του Λιβάνου, ώστε να δημιουργηθεί πολιτικός χώρος για νέες συνομιλίες σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η Τεχεράνη καλείται να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις, με βασικότερη τη ρητή δέσμευση ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, καθώς και την επίλυση των εκκρεμοτήτων που αφορούν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αποδέχθηκε ως πιθανή λύση τη διαχείριση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν, υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ. Ωστόσο, τυχόν εφαρμογή μέτρων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα θα εξαρτηθεί από την επίτευξη μιας δεύτερης, πιο αναλυτικής συμφωνίας.
Όπως ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος, το μνημόνιο «καλύπτει διεξοδικά όλα τα πυρηνικά ζητήματα» και «ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών».
Ανοιχτό το ζήτημα των «παγωμένων» κεφαλαίων
Παραμένει ασαφές εάν το προσχέδιο περιλαμβάνει πρόβλεψη για τα ιρανικά κεφάλαια που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Η ιρανική πλευρά ζητά την άμεση αποδέσμευση μέρους των χρημάτων αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας, ενώ η Ουάσιγκτον επιμένει σε σταδιακή εκταμίευση, συνδεδεμένη με την τήρηση των δεσμεύσεων από την Τεχεράνη.
Οι παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις
Η προσωρινή συμφωνία φέρεται να διαμορφώθηκε έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις μεταξύ του Καταριανού μεσολαβητή Αλί Αλ-Θαουάντι και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Abbas Araghchi.
Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στην Τεχεράνη, ο Αλ-Θαουάντι είχε επανειλημμένες τηλεφωνικές επαφές με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Steve Witkoff και τον Jared Kushner, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων.
Η συμφωνία, η οποία διαμορφώθηκε με τη μεσολάβηση του Qatar και του Pakistan, αναμένεται να λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ», εφόσον οι δύο πλευρές προχωρήσουν τελικά στην υπογραφή της.
«Εργαζόμαστε με τα μέρη για να ολοκληρώσουμε τις τελευταίες λεπτομέρειες και να καθορίσουμε ημερομηνία για την τελετή υπογραφής», δήλωσε διπλωματική πηγή από μία από τις χώρες που συμμετέχουν στη διαμεσολάβηση.
Wall Street: Ισχυρό ράλι σε Dow Jones, S&P 500 και Nasdaq μετά τις δηλώσεις Τραμπ για το Ιράν
Πτώση στις τιμές του πετρελαίου μετά τις δηλώσεις Τραμπ
Φρουροί της Επανάστασης: Μοναδική ασφαλής δίοδος στα Στενά του Ορμούζ αυτή που ορίζουμε εμείς
Μ.Η.Τ. 242183