Ένα σημαντικό βήμα προς την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή φαίνεται να κάνουν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας που θα μπορούσε να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, να επαναφέρει την ομαλή ναυσιπλοΐα στην περιοχή και να οδηγήσει σε σταδιακή χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, το προσχέδιο της συμφωνίας έχει ήδη διαμορφωθεί, αν και απομένουν οι τελικές πολιτικές εγκρίσεις για να πέσουν οι υπογραφές.
Το υπό διαμόρφωση μνημόνιο κατανόησης προβλέπει την παράταση της εκεχειρίας για ακόμη 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, προκειμένου να δοθεί χρόνος για νέες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Παράλληλα, το κείμενο θέτει το γενικό πλαίσιο διαχείρισης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, ενώ οι τελικές ρυθμίσεις αναμένεται να καθοριστούν σε μεταγενέστερη και πιο αναλυτική συμφωνία.
Διπλωματική πηγή από μία εκ των χωρών που μεσολαβούν στις συνομιλίες ανέφερε ότι «ΗΠΑ και Ιράν έχουν καταλήξει στο κείμενο της συμφωνίας», επισημαίνοντας ωστόσο ότι απομένει η τελική πολιτική έγκριση. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η συμφωνία έχει λάβει το «πράσινο φως» από υψηλόβαθμους κύκλους στην Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές εάν έχει εγκριθεί προσωπικά από τον Ανώτατο Ηγέτη, Mojtaba Khamenei.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η συμφωνία μπορεί να υπογραφεί ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο. Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Την ίδια στιγμή, αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη φέρεται να έχουν αναχωρήσει για την Ευρώπη, ενόψει πιθανής τελετής υπογραφής στη Geneva.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η προκαταρκτική συμφωνία φαίνεται να διαμορφώθηκε ύστερα από πολύωρες επαφές μεταξύ του Καταριανού διαμεσολαβητή Αλί Αλ-Θαουάντι και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, με συνεχή επικοινωνία με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Steve Witkoff και Jared Kushner.
Στο πυρηνικό σκέλος, η Τεχεράνη δεσμεύεται να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου και να προχωρήσει σε ρυθμίσεις για το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, εξετάζεται η αραίωση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου εντός του Ιράν, υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ.
Ο ίδιος διπλωμάτης υποστήριξε ότι το μνημόνιο περιλαμβάνει λεπτομερείς προβλέψεις για όλα τα βασικά πυρηνικά ζητήματα και ανταποκρίνεται στις βασικές αμερικανικές απαιτήσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα προ της κρίσης επίπεδα εντός 30 ημερών. Σε αντάλλαγμα, το Ιράν αναμένεται να λάβει περιορισμένη ελάφρυνση κυρώσεων και τη δυνατότητα εξαγωγής πετρελαίου για διάστημα 60 ημερών.
«Δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη άρση των κυρώσεων, καθώς αυτή θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των όρων της συμφωνίας», ανέφερε η ίδια πηγή.
Το βασικό «αγκάθι»
Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει το ζήτημα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων στο εξωτερικό. Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν τόσο για τον τρόπο όσο και για το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσής τους.
Την ίδια ώρα, ΗΠΑ, Ιράν και Qatar εξετάζουν έναν μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να αξιοποιήσει μέρος των παγωμένων κεφαλαίων της για ανθρωπιστικές αγορές.
Εφόσον ολοκληρωθεί, η συμφωνία που προωθούν από κοινού το Κατάρ και το Pakistan αναμένεται να λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ».
«Εργαζόμαστε με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη για την οριστικοποίηση των τελευταίων λεπτομερειών και τον καθορισμό της ημερομηνίας υπογραφής», δήλωσε ο διπλωμάτης.
Wall Street: Ισχυρό ράλι σε Dow Jones, S&P 500 και Nasdaq μετά τις δηλώσεις Τραμπ για το Ιράν
Νέα κλιμάκωση από Τραμπ: Απειλεί με «σφοδρά» πλήγματα στο Ιράν και βάζει στο στόχαστρο το νησί Χαργκ
Μ.Η.Τ. 242183