Τετραήμερη εργασία χωρίς μείωση μισθού: Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;
Η πρόταση του Νίκου Ανδρουλάκη για τετραήμερη εργασία χωρίς μείωση αποδοχών ή για εβδομάδα 32-35 ωρών δεν πέρασε απλώς στο δημόσιο διάλογο. Άνοιξε ένα νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά και ένα εσωτερικό crash test για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ. Γιατί άλλο είναι να σηκώνεις ένα σύνθημα με κοινωνικό πρόσημο και άλλο να το κάνεις εφαρμόσιμη πολιτική πρόταση σε μια οικονομία όπου η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα είναι κυρίαρχη.
Η πρόταση παρουσιάστηκε ως ένα σύγχρονο μέτρο με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, με πλήρεις αποδοχές για τους εργαζόμενους. Παράλληλα, εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση που συζητά τη μείωση του χρόνου εργασίας ως απάντηση στις αλλαγές της αγοράς και της τεχνολογίας.
Ωστόσο, το ερώτημα που αρχίζει να διαμορφώνεται στο πολιτικό παρασκήνιο είναι πιο απλό – και πιο σκληρό: Μπορεί ο ίδιος ο Ανδρουλάκης να «περάσει» αυτή την πρόταση πρώτα μέσα από το κόμμα του;
Οι «σιωπηλοί αντίπαλοι» μέσα στο ΠΑΣΟΚ
Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα μονολιθικό κόμμα. Στις γραμμές του συνυπάρχουν στελέχη με έντονη επιχειρηματική δραστηριότητα, μικρομεσαίοι, επαγγελματίες και άνθρωποι της αγοράς. Και εκεί ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα.
Ήδη έχουν καταγραφεί αποστάσεις. Ο Παύλος Γερουλάνος φρόντισε να χαμηλώσει τους τόνους, λέγοντας ότι «δεν μπορεί ένα κόμμα να βγει και να πει θα επιβάλλω κάτι», υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες αλλαγές απαιτούν διάλογο και όχι μονομερείς εξαγγελίες.
Και δεν είναι μόνο οι εσωτερικές ενστάσεις. Η κριτική από την αγορά -και ειδικά από τον μικρομεσαίο κόσμο- είναι ήδη έντονη. Η βασική ένσταση είναι απλή: με πλήρεις αποδοχές και λιγότερες ώρες εργασίας, το κόστος για τις επιχειρήσεις αυξάνεται σημαντικά, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για επιβάρυνση 12% έως 25%.
Αυτό δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση. Είναι η «καρδιά» της ελληνικής οικονομίας. Και εκεί, το ΠΑΣΟΚ καλείται να απαντήσει αν η πρότασή του είναι ρεαλιστική ή πολιτικά ελκυστική αλλά οικονομικά δύσκολη.
Από το σύνθημα στην πράξη: Θα δουλεύει το ΠΑΣΟΚ… τέσσερις ημέρες;
Εδώ αρχίζει το πραγματικό παραπολιτικό ζήτημα. Αν η πρόταση είναι τόσο ώριμη και τόσο αναγκαία, γιατί να μην εφαρμοστεί πιλοτικά – πρώτα στο ίδιο το κόμμα;
Η Χαριλάου Τρικούπη θα μπορούσε να λειτουργεί τέσσερις ημέρες την εβδομάδα. Οι κομματικές δομές, τα γραφεία, οι συνεργάτες, οι οργανώσεις. Ένα πολιτικό «pilot project» που θα έδινε το μήνυμα ότι η πρόταση δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό εργαλείο, αλλά μια εφαρμόσιμη πολιτική.
Γιατί σήμερα, η κριτική που δέχεται το ΠΑΣΟΚ δεν είναι μόνο ιδεολογική. Είναι βαθιά πρακτική. Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει την πρόταση «λαϊκιστική» και επικίνδυνη για τις επιχειρήσεις , ενώ άλλοι κάνουν λόγο για «πρόχειρη» ή «ξεπέτα» προσέγγιση .
Την ίδια στιγμή, η πρόταση έχει πολιτικό timing, καθώς, ήρθε λίγο πριν την Πρωτομαγιά, σε μια περίοδο που η συζήτηση για τα εργασιακά φορτίζεται συμβολικά . Και αυτό ενισχύει την αίσθηση ότι περισσότερο «ανοίγει θέμα» παρά παρουσιάζει ολοκληρωμένο σχέδιο.
Το μεγάλο στοίχημα: Αξιοπιστία ή πολιτικό ρίσκο;
Η τετραήμερη εργασία δεν είναι μια ακραία ιδέα. Σε πολλές χώρες δοκιμάζεται πιλοτικά. Αλλά παντού συνοδεύεται από σαφή δεδομένα παραγωγικότητας, κλαδικές διαφοροποιήσεις και μεταβατικά στάδια.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση ξεκινά από ένα διαφορετικό σημείο. Με χαμηλότερη παραγωγικότητα, με κυριαρχία μικρών επιχειρήσεων και με περιορισμένα περιθώρια κόστους.
Και κάπου εδώ επιστρέφουμε στο αρχικό ερώτημα:
Ο Ανδρουλάκης θέλει να ανοίξει μια μεγάλη κοινωνική συζήτηση ή να δώσει ένα πολιτικό στίγμα;
Αν είναι το πρώτο, τότε θα χρειαστεί σχέδιο, συναίνεση και -κυρίως- δοκιμή στην πράξη.
Αν είναι το δεύτερο, τότε το στοίχημα είναι άλλο: «Αντέχει το ίδιο του το κόμμα αυτή την πρόταση;»
Γιατί στην πολιτική, πριν πας στη Βουλή, πρέπει να έχεις κερδίσει τη μάχη… στο σπίτι σου.
Άρθρο Ειδικού Συνεργάτη
Διβάστε επίσης: 4ήμερη εργασία: «Φρένο» από την αγορά – Επιφυλάξεις για παραγωγικότητα και αντοχές επιχειρήσεων
Μ.Η.Τ. 242183