ΙΕΛΚΑ: Τρόφιμα και εισοδήματα: Το πραγματικό κόστος για τα ελληνικά νοικοκυριά

Η Ελλάδα σημείωσε χαμηλότερο ρυθμό αύξησης τιμών τροφίμων την τελευταία 15ετία σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Συγκεκριμένα, οι τιμές τροφίμων στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 38,97%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 56,17%, δηλαδή 44% περισσότερο από την Ελλάδα.

Η εξέλιξη των τιμών την τελευταία 15ετία

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΛΚΑ και της Eurostat, η Ελλάδα παρουσίασε μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης τιμών 2,59%, ενώ ο αντίστοιχος ρυθμός στην ΕΕ ήταν 3,74%.

• 2010-2021: Η Ελλάδα κατέγραψε αύξηση τιμών 8,14% με ετήσιο ρυθμό 0,67%, ενώ η ΕΕ 21,11% με ετήσιο ρυθμό 1,75% – σχεδόν τριπλάσιος από την Ελλάδα.
• 2021-2024: Οι τιμές αυξήθηκαν κατά 28,50% στην Ελλάδα και κατά 28,94% στην ΕΕ, με αντίστοιχους ετήσιους ρυθμούς 9,50% και 9,64%.

Οι κατηγορίες προϊόντων με τη μικρότερη αύξηση τιμών στην Ελλάδα

Από τις 9 κατηγορίες τροφίμων, στις 8 η Ελλάδα είχε χαμηλότερη αύξηση τιμών σε σχέση με την ΕΕ.

• Αρτοποιήματα και δημητριακά: 54% μικρότερη αύξηση από την ΕΕ
• Γλυκά και ζαχαρώδη: 50% μικρότερη αύξηση
• Φρούτα: 45% μικρότερη αύξηση

Η μόνη κατηγορία στην οποία η Ελλάδα κατέγραψε μεγαλύτερη αύξηση από την ΕΕ ήταν τα λίπη και έλαια, κυρίως λόγω της εκτίναξης των τιμών του ελαιολάδου την τελευταία διετία.

Αύξηση τιμών σε προϊόντα εκτός τροφίμων

Οι τιμές των ειδών οικιακής φροντίδας (απορρυπαντικά, καθαριστικά κ.λπ.) αυξήθηκαν μόλις 7,7% την τελευταία 15ετία στην Ελλάδα, έναντι 35,9% στην ΕΕ.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά στα είδη προσωπικής φροντίδας (σαπούνια, καλλυντικά), όπου:

• Στην Ελλάδα καταγράφηκε μείωση τιμών -3,3% (2016-2024).
• Στην ΕΕ σημειώθηκε αύξηση 19,7% την ίδια περίοδο.

Το πρόβλημα του διαθέσιμου εισοδήματος στην Ελλάδα

Παρά τη μικρότερη αύξηση τιμών, τα ελληνικά νοικοκυριά επηρεάζονται περισσότερο λόγω του χαμηλού ρυθμού αύξησης των εισοδημάτων.

• 2010-2023:
  • Οι τιμές τροφίμων στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 34,81%.
  • Το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε μόλις 14,79%, από 17.005€ σε 19.520€.
• Στην ΕΕ, την ίδια περίοδο:
  • Οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν 52,64%.
  • Το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε 46,29%, από 19.174€ σε 28.050€ – δηλαδή 214% περισσότερο από ό,τι στην Ελλάδα.

Χαμηλότερη αύξηση τιμών, αλλά χαμηλότερη αγοραστική δύναμη

Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ επιβεβαιώνει ότι η μέση αύξηση τιμών τροφίμων στην Ελλάδα ήταν χαμηλότερη από την ΕΕ, με σχεδόν μηδενικό πληθωρισμό από 2011 έως 2021. Ωστόσο, οι αυξήσεις των τελευταίων τριών ετών (2022-2024) είναι σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Το βασικό πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά δεν είναι τόσο η αύξηση των τιμών όσο η χαμηλή αύξηση των εισοδημάτων, που μέχρι το 2021 ήταν πολύ χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αν και την περίοδο 2021-2023 τα εισοδήματα στην Ελλάδα ακολουθούν πιο κοντά τον ευρωπαϊκό ρυθμό ανόδου, η συνολική απόκλιση παραμένει σημαντική.

Για να υπάρξει πλήρης σύγκλιση με την ΕΕ, απαιτούνται ταχύτεροι ρυθμοί αύξησης των εισοδημάτων και βελτίωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών.

Διαβάστε επίσης: ΙΕΛΚΑ: Μείωση 0,35% στις τιμές των σούπερ μάρκετ το τελευταίο 12μηνο