Αλλάζει ο τρόπος φορολόγησης των αναδρομικών – Τι ισχύει μετά την παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη

Ο Συνήγορος του Πολίτη επεσήμανε ότι τα αναδρομικά ποσά μισθών και συντάξεων, τα οποία καταβάλλονται κατόπιν δικαστικών αποφάσεων, πρέπει να επιμερίζονται ανά έτος και όχι να φορολογούνται στο σύνολό τους στο έτος είσπραξης. Η παρέμβαση έγινε έπειτα από αναφορά υπαλλήλου υπουργείου, ο οποίος διαπίστωσε ότι στη βεβαίωση αποδοχών που έλαβε, τα αναδρομικά είχαν αποτυπωθεί ως ενιαίο ποσό, με αποτέλεσμα να του επιβληθεί εφάπαξ φορολογία.

Η αρμόδια οικονομική υπηρεσία είχε υποστηρίξει ότι η εκκαθάριση έγινε βάσει της δικαστικής απόφασης, η οποία δεν προέβλεπε διαχωρισμό ποσών ανά έτος. Ωστόσο, ο Συνήγορος του Πολίτη υπενθύμισε ότι τόσο ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος (άρθρο 8) όσο και οι οδηγίες της ΑΑΔΕ προβλέπουν σαφώς πως τα αναδρομικά πρέπει να επιμερίζονται στα έτη που αφορούν, ώστε η φορολογική επιβάρυνση να ανταποκρίνεται στο πραγματικό εισόδημα κάθε χρήσης.

Παρά την αναγνώριση των τεχνικών και διοικητικών δυσχερειών του επιμερισμού, η Αρχή έκρινε ότι η φορολόγηση του συνολικού ποσού σε ένα μόνο έτος δημιουργεί άνιση μεταχείριση και τεχνητή αύξηση φορολογικής επιβάρυνσης. Μετά την παρέμβαση, η υπηρεσία προχώρησε σε ανακατανομή των ποσών και πρότεινε εφεξής οι δικαστικές αποφάσεις να αναγράφουν αναλυτικά τα ποσά ανά χρήση.

Τροποποιητικές δηλώσεις – Προθεσμίες και διαδικασία

Οι φορολογούμενοι που λαμβάνουν αναδρομικές αποδοχές (μισθούς, συντάξεις, αγροτικές ενισχύσεις ή ποσά από δικαστικές αποφάσεις) οφείλουν να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του επόμενου έτους από την είσπραξη.

Παράδειγμα: αναδρομικά που εισπράχθηκαν το 2024 δηλώνονται έως 31/12/2025. Ο φόρος που προκύπτει βεβαιώνεται με νέο εκκαθαριστικό και εξοφλείται εφάπαξ έως 31 Ιανουαρίου 2026. Οι συνταξιούχοι μπορούν, κατόπιν αίτησης στην ΑΑΔΕ, να εντάξουν τον οφειλόμενο φόρο στην πάγια ρύθμιση έως 48 έντοκων μηνιαίων δόσεων.

Η φορολόγηση των αναδρομικών γίνεται με βάση τις κλίμακες φόρου και εισφοράς αλληλεγγύης που ίσχυαν στο εκάστοτε έτος, αφαιρώντας τυχόν παρακρατηθέντα ποσά (συνήθως 20%) κατά την καταβολή.

Διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής

Από το φορολογικό έτος 2015 και εξής, οι δηλώσεις αναδρομικών υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του TAXISnet:

• Επιλέγεται το έτος στο οποίο ανάγονται τα αναδρομικά (π.χ. για ποσά του 2017, δήλωση με έτος υποβολής 2018).
• Επιλογή: Τροποποιητική Δήλωση → Δήλωση Αναδρομικών Ε1.
• Τα ποσά εμφανίζονται προ-συμπληρωμένα στους κατάλληλους κωδικούς.
• Οριστική υποβολή έως 31/12/2025 (για αναδρομικά εισπραχθέντα το 2024).

Δεν επιτρέπεται τροποποίηση άλλων στοιχείων της δήλωσης. Εφόσον απαιτείται, υποβάλλεται ξεχωριστή τροποποιητική δήλωση για λοιπά δεδομένα.

Για περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει ηλεκτρονική πληροφόρηση (π.χ. για αναδρομικά πριν το 2015), απαιτείται χειρόγραφη βεβαίωση αποδοχών και υποβολή στην αρμόδια ΔΟΥ.