Θετικό πρόσημο βάζουν οι οικονομολόγοι της Bank of America, μετά την επίσκεψη που πραγματοποίησαν στην Αθήνα και τις συναντήσεις που είχαν με κορυφαίους αξιωματούχους της ελληνικής κυβέρνησης.
Στην αναφορά τους σημειώνουν πως η ανάκαμψη από το διπλό σοκ της πανδημίας και ύστερα της ενεργειακής κρίσης βρίσκεται σε καλό δρόμο και η αναπτυξιακή δυναμική θα συνεχίσει να βρίσκεται υψηλότερα από τις επιδόσεις του μέσου όρου των χωρών της Ευρωζώνης, τα έτη 2025 και 2026.
Η Ελλάδα φαίνεται να επωφελείται από τρεις σημαντικούς παράγοντες: Την προσπάθεια κάλυψης του επενδυτικού κένου, την πιο μετριοπαθή μετακύλιση της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής έναντι των ομοτίμων της Ευρωζώνη, και τη διαρκή δημοσιονομική πειθαρχία και δέσμευση υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Το πρώτο και το τρίτο σημείο συνεχίζουν να αποτελούν τους βασικούς «οδηγούς» του θετικού αφηγήματος γύρω από το εγχώριο μακροοικονομικό σκηνικό.
Δύο οι βασικές αδυναμίες
Ωστόσο, η BofA, στέκεται σε δύο βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Συγκεκριμένα, εστιάζει σε τυχόν καθυστερήσεις στην εφαρμογή σημαντικών και δομικών μεταρρυθμίσεων που θα μπορούσαν να περιορίσουν την κυκλική ανοδική πορεία, ειδικά λόγω των περιορισμών στο πιστωτικό σκέλος και των ελλείψεων εργατικού δυναμικού. Την ίδια στιγμή, τα θεμελιώδη μεγέθη είναι συνολικά αρκετά εύθραυστα, υπό το πρίσμα της υπερβολική εξάρτησης της οικονομίας από ευμετάβλητούς κλάδους όπως ο τουρισμός ή η ναυτιλία.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, η ελληνική οικονομία διατήρησε τη θετική της δυναμική, όπως και η αισιοδοξία που αποτυπώνεται στο οικονομικό κλίμα (αρκετά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης). Παράλληλα, η αγορά εργασίας συνέχισε να ανακάμπτει με σταθερό ρυθμό και η θερινή τουριστική περίοδος ήταν πολύ δυνατή.
Στο πολιτικό σκηνικό, η κυβερνητική σταθερότητα δεν φαίνεται να κινδυνεύει και, παρά τις εσωτερικές διαφωνίες στα μεγάλα κόμματα, αξίζει να σημειωθεί ότι οι επόμενες εκλογές θα είναι το 2027. Επίσης, οι δημοσιονομικές προοπτικές φαίνονται βελτιωμένες ενώ η συνεχιζόμενη υλοποίηση του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» δίνει ώθηση στην οικονομία.
Η BofA συνεχίζει να υποστηρίζει ότι η ελληνική οικονομία θα είναι μεταξύ των ταχύτερων αναπτυσσομένων στην Ευρωζώνη το 2025 – 2026, με την ανάπτυξη να υπερβαίνει τον μέσο όρο της ευρωπαϊκής περιφέρειας για ολόκληρο τον προβλεπόμενο ορίζοντα. Η εγχώρια ζήτηση (κυρίως μέσω της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων) είναι πιθανό να παραμείνει η βασική κινητήρια δύναμη του ΑΕΠ – ενώ οι καθαρές εξαγωγές θα αρχίσουν να συμβάλλουν θετικά στην ανάπτυξη με αφετηρία το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους.
Τα πραγματικά οφέλη του διαθέσιμου εισοδήματος και οι βελτιώσεις στην αγορά εργασίας θα πρέπει να διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην ενίσχυσης της ιδιωτικής κατανάλωσης, ενώ η εφαρμογή εθνικού σχεδίου που αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης και η συνεχής προσπάθεια για τη κάλυψη του επενδυτικού χάσματος μετά τα χρόνια της κρίσης θα πρέπει να οδηγήσουν στην ανάκαμψη των επενδύσεων. «Θυμηθείτε ότι μετά από πολλά χρόνια υποεπένδυσης, υπάρχει αρκετός χώρος για κάλυψη του μεγάλου χάσματος» αναφέρουν οι οικονομολόγοι της BofA.
«Δεν ανοίγει η στρόφιγγα για ΜμΕ και νοικοκυριά»
Τα στελέχη της BofA σημειώνουν πως ο τραπεζικός κλάδος βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση και συνεχίζεται η έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού. Ωστόσο, θεωρούν ότι η πρόσβαση στο δανεισμό είναι ικανοποιητική για τις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά πολύ λιγότερη για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
«Είναι αλήθεια ότι τα προβλήματα του παρελθόντος εξακολουθούν να «δαγκώνουν» και η προτεραιότητα του ελληνικού τραπεζικού κλάδου παραμένει – δικαίως – στον περιορισμό των κινδύνων γύρω από τα NPEs» αναφέρουν οι αναλυτές της BofA.
Οι ΜμΕ φαίνεται να έχουν πιο περιορισμένη πρόσβαση στο χρηματοδοτικό σκέλος καθώς: 1) η επιλεξιμότητα για συγχρηματοδοτούμενα έργα του RRP εξαρτάται από την εκπλήρωση των πράσινων – ψηφιακών κριτηρίων που ενδέχεται να μην αποτελούν άμεση προτεραιότητα – προσέγγιση για τις ΜμΕ. και 2) ένα μεγάλο μερίδιο των ΜμΕ θεωρείται ότι δεν είναι επιλέξιμο για χρηματοδότηση από τις τράπεζες δεδομένης της δυσμενούς διάθεσης των τελευταίων για ανάληψη ρίσκου ή – και του ελλιπούς ιστορικού των επιχειρήσεων (στο δανειοδοτικό σκέλος).
Η Ελλάδα πάει καλά στο δημοσιονομικό μέτωπο
Στο δημοσιονομικό μέτωπο, η εικόνα παραμένει θετική. Το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο που δημοσίευσε η κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο περιέχει μια ενάρετη δημοσιονομική πορεία που αντανακλά ένα μήνυμα δημοσιονομικής πειθαρχίας και δέσμευσης στο νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο της.
Ο δείκτης δημόσιου χρέους βρίσκεται σε σταθερή πτωτική τροχιά, λόγω των πρωτογενών πλεονασμάτων και της ευεργετικής επίδρασης του snowball effect. «Αυτό που εντυπωσιάζει περισσότερο είναι ότι ο δείκτη του ελληνικού χρέους προβλέπεται να υποχωρήσει χαμηλότερα έναντι του ιταλικού έως το 2028», αναφέρει η BofA.
Συνολικά, οι στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα και οι συντηρητικές υποθέσεις στο σκέλος των δαπανών στο μεσοπρόθεσμο στέλνουν ένα μήνυμα για τη διαρκής δέσμευση της Ελλάδας για δημοσιονομική προσαρμογή. Αυτό συνεπάγεται περιορισμένους βραχυπρόθεσμους κινδύνους για τα δημοσιονομικά, κατά τη BofA.
Μ.Η.Τ. 242183