Credit Score από το Δημόσιο: Πώς θα βαθμολογούνται φορολογούμενοι και επιχειρήσεις

Νέο εργαλείο αξιολόγησης χρεών και συνέπειας: Το νέο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης που θα «ακολουθεί» πολίτες και επιχειρήσεις

Ένα νέο εργαλείο οικονομικής αξιολόγησης που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως «πιστοποιητικό φερεγγυότητας» για πολίτες και επιχειρήσεις ενεργοποιεί η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους τις επόμενες ημέρες.

Πρόκειται για το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, ένα είδος κρατικού credit score, το οποίο θα αποτυπώνει τη συνολική οικονομική εικόνα φυσικών και νομικών προσώπων μέσω μιας ενιαίας βαθμολογίας από το Α έως το D.

Η αξιολόγηση θα εκδίδεται μόνο κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου ή μετά από τη ρητή συναίνεσή του προς τρίτο φορέα και θα μπορεί να χρησιμοποιείται ως αποδεικτικό οικονομικής αξιοπιστίας σε συναλλαγές και συμφωνίες με ιδιωτικούς φορείς.

Πώς θα λειτουργεί η «βαθμολογία»

Το νέο σύστημα θα κατατάσσει πολίτες και επιχειρήσεις σε τέσσερις βασικές κατηγορίες πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Η βαθμίδα Α θα αφορά όσους εμφανίζουν εξαιρετική οικονομική συμπεριφορά, χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Στον αντίποδα, η βαθμίδα D θα αποδίδεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν σημαντικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, αδυναμία εξυπηρέτησης χρεών ή οικονομικά δεδομένα που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο αθέτησης υποχρεώσεων.

Μεταξύ των δύο άκρων θα υπάρχουν ενδιάμεσες βαθμίδες, οι οποίες θα αποτυπώνουν το επίπεδο οικονομικής συνέπειας και αξιοπιστίας κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου.

Ποια στοιχεία θα αξιοποιούνται

Στην πρώτη φάση λειτουργίας του, το σύστημα θα αντλεί στοιχεία από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, το ΚΕΑΟ, το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας και τη βάση δεδομένων της Τειρεσίας.

Η βαθμολογία δεν θα εμφανίζει το ύψος των οφειλών ή αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, αλλά αποκλειστικά το τελικό αποτέλεσμα της αξιολόγησης.

Ο αλγόριθμος θα εξετάζει τρεις βασικούς άξονες: την ικανότητα αποπληρωμής, τη συνέπεια στις πληρωμές και την πιθανότητα μελλοντικής αθέτησης υποχρεώσεων.

Στην αξιολόγηση θα συνεκτιμώνται το δηλωθέν εισόδημα, η ακίνητη περιουσία, τα φορολογικά δεδομένα, η επιχειρηματική δραστηριότητα και κυρίως η συμπεριφορά εξόφλησης των υποχρεώσεων κατά τα δύο τελευταία χρόνια.

Δεν μετρά μόνο το ύψος των εισοδημάτων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το σύστημα δεν θα αξιολογεί μόνο το οικονομικό μέγεθος ενός πολίτη ή μιας επιχείρησης, αλλά και τη συνέπειά του.

Ένας μισθωτός με σταθερό εισόδημα, σημαντική ακίνητη περιουσία και εμπρόθεσμη εξόφληση φόρων και υποχρεώσεων μπορεί να λάβει την ανώτατη βαθμίδα αξιολόγησης. Αντίστοιχα, ακόμη και πρόσωπα με παρόμοια οικονομικά χαρακτηριστικά ενδέχεται να βαθμολογούνται χαμηλότερα εάν συστηματικά καθυστερούν τις πληρωμές τους.

Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις, όπου εκτός από τον κύκλο εργασιών και τα οικονομικά αποτελέσματα θα αξιολογούνται η φορολογική συνέπεια, η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και τυχόν ενδείξεις αναγκαστικών μέτρων είσπραξης.

Πού θα μπορεί να χρησιμοποιείται

Παρότι οι τράπεζες διαθέτουν ήδη δικά τους μοντέλα πιστοληπτικής αξιολόγησης, το νέο κρατικό σκορ εκτιμάται ότι θα αποκτήσει ιδιαίτερη αξία στις συναλλαγές εκτός τραπεζικού συστήματος.

Θα μπορεί να χρησιμοποιείται για την παροχή εμπορικών πιστώσεων, τη σύναψη επιχειρηματικών συμφωνιών, την αξιολόγηση συνεργατών ή ακόμη και για την επίτευξη καλύτερων όρων σε ιδιωτικές συναλλαγές.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι το νέο σύστημα θα ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά και θα επιβραβεύσει τη συνεπή οικονομική συμπεριφορά, δημιουργώντας ένα κοινό και αναγνωρίσιμο πλαίσιο αξιολόγησης για πολίτες και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, το επόμενο διάστημα εξετάζεται η σταδιακή διεύρυνση των πηγών δεδομένων με πληροφορίες από οργανισμούς κοινής ωφέλειας, εταιρείες ενέργειας, τηλεπικοινωνιακούς παρόχους και Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε η εικόνα της οικονομικής συνέπειας να γίνει ακόμη πιο ολοκληρωμένη.