Συνταγματική αναθεώρηση: Υπέρ της κατάργησης του άρθρου 86 και αλλαγών στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης τάσσονται δικαστές και εισαγγελείς
Ισχυρό μήνυμα υπέρ βαθιών θεσμικών αλλαγών στο κεφάλαιο της Δικαιοσύνης έστειλαν οι δικαστές και οι εισαγγελείς της χώρας ενόψει της επικείμενης συνταγματικής αναθεώρησης. Μέσα από ηλεκτρονική ψηφοφορία που διοργάνωσε η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων, με συμμετοχή 1.253 μελών, αναδείχθηκε ευρεία συναίνεση σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Το πιο ηχηρό αποτέλεσμα αφορά το άρθρο 86 του Συντάγματος για την ποινική ευθύνη των υπουργών. Ποσοστό 92,34% τάχθηκε υπέρ της κατάργησης του υφιστάμενου καθεστώτος και της μεταφοράς της αρμοδιότητας δίωξης των μελών της κυβέρνησης αποκλειστικά στην τακτική Δικαιοσύνη. Μόλις το 7,66% υποστήριξε τη διατήρηση της σημερινής διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία η πρωτοβουλία ανήκει στη Βουλή.
Καθολικό αίτημα για αλλαγή στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας
Εξίσου ισχυρό ήταν το μήνυμα για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων. Το 96,03% των συμμετεχόντων ζήτησε αναθεώρηση του άρθρου 90 του Συντάγματος, ώστε να θεσπιστεί διαδικασία προεπιλογής των υποψηφίων από το ίδιο το δικαστικό σώμα και όχι αποκλειστικά από την εκτελεστική εξουσία.
Η πρόταση που συγκέντρωσε τη συντριπτική πλειοψηφία προβλέπει ότι οι επικρατέστεροι υποψήφιοι θα αναδεικνύονται από τους δικαστικούς λειτουργούς και στη συνέχεια θα τίθενται υπό την κρίση ειδικής κοινοβουλευτικής επιτροπής για την τελική επιλογή.
Παράλληλα, το 54,82% των συμμετεχόντων θεωρεί ότι η διαδικασία προεπιλογής θα πρέπει να γίνεται από το σύνολο του δικαστικού σώματος, ενισχύοντας περαιτέρω τη συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στις κρίσιμες αποφάσεις για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Όρια ηλικίας και απαγόρευση δημόσιων θέσεων μετά την αποχώρηση
Σε ό,τι αφορά τα όρια αφυπηρέτησης, η πλειονότητα των δικαστικών λειτουργών εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε ενδεχόμενη παράταση του εργασιακού βίου. Το 71,9% τάχθηκε υπέρ της διατήρησης των σημερινών ορίων ηλικίας, ενώ το 28,1% υποστήριξε αύξησή τους κατά τρία έτη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση των δικαστών για την ανάληψη δημόσιων αξιωμάτων μετά την αποχώρησή τους από το δικαστικό σώμα. Ποσοστό 72,45% ζήτησε συνταγματική πρόβλεψη που θα απαγορεύει για τρία χρόνια την ανάληψη θέσεων που απονέμονται από την εκτελεστική ή τη νομοθετική εξουσία.
Η συγκεκριμένη πρόταση ερμηνεύεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της θεσμικής ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και αποφυγής εντυπώσεων περί σύνδεσης δικαστικών λειτουργών με κυβερνητικά ή πολιτικά κέντρα μετά την αποχώρησή τους από το δικαστικό λειτούργημα.
Υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου συστήματος συνταγματικού ελέγχου
Στο ζήτημα του ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων, οι δικαστές εμφανίστηκαν σαφώς υπέρ της διατήρησης του σημερινού μοντέλου. Το 77,07% υποστήριξε τη συνέχιση του διάχυτου και παρεμπίπτοντος ελέγχου από τα δικαστήρια, ενώ το 22,93% τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας ειδικού Συνταγματικού Δικαστηρίου.
Τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας συνθέτουν μια συνολική εικόνα υπέρ της ενίσχυσης της θεσμικής αυτονομίας της Δικαιοσύνης, της απομάκρυνσης πολιτικών παρεμβάσεων σε κρίσιμες διαδικασίες και της αναβάθμισης του ρόλου του ίδιου του δικαστικού σώματος στις μεγάλες συνταγματικές επιλογές που αφορούν τη λειτουργία του.
Διαβάστε επίσης: Συνταγματική Αναθεώρηση – Άρθρο 16: Σύγκλιση και ρήξεις μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ για τα μη κρατικά πανεπιστήμια
Μ.Η.Τ. 242183