Σύμφωνα με την DBRS Morningstar και στοιχεία της EBA, οι άμεσες τραπεζικές εκθέσεις ΕΕ/ΕΟΧ προς τη Μέση Ανατολή ανέρχονται μόλις στο 0,5% του συνολικού ενεργητικού, περιορίζοντας τον κίνδυνο μετάδοσης της κρίσης στο ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της διασύνδεσης της περιοχής με το διεθνές τραπεζικό σύστημα. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της DBRS Morningstar, η άμεση έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζών παραμένει περιορισμένη και δεν συνιστά, υπό φυσιολογικές συνθήκες, βασικό κανάλι συστημικού κινδύνου.
Οριοθετημένη άμεση έκθεση – Τεκμηρίωση από EBA
Η ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα του European Banking Authority (EBA), συμπεριλαμβανομένου του Risk Dashboard για το δ’ τρίμηνο 2025 και της άσκησης διαφάνειας (Transparency Exercise) του Ιουνίου 2025.
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι:
Η συνολική άμεση έκθεση τραπεζών ΕΕ/ΕΟΧ προς τη Μέση Ανατολή ανέρχεται περίπου σε 132 δισ. ευρώ
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 0,5% του συνολικού τραπεζικού ενεργητικού (~29 τρισ. ευρώ)
Η έκθεση είναι συγκεντρωμένη σε περιορισμένο αριθμό συστημικών τραπεζών
Οι αντισυμβαλλόμενοι είναι κυρίως κρατικοί ή υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης
Η δομή αυτή περιορίζει σημαντικά την πιθανότητα άμεσων πιστωτικών ζημιών ακόμη και υπό δυσμενή γεωπολιτικά σενάρια.
Έμμεσοι κίνδυνοι μέσω μακροοικονομικού διαύλου
Παρά τη χαμηλή άμεση έκθεση, η DBRS υπογραμμίζει ότι οι βασικοί κίνδυνοι είναι έμμεσοι και μεταφέρονται μέσω του μακροοικονομικού περιβάλλοντος.
Οι κύριοι δίαυλοι μετάδοσης περιλαμβάνουν:
Πληθωριστικές πιέσεις από ενεργειακές και εμπορικές αναταράξεις
Μεταβολές επιτοκίων και επιπτώσεις στο κόστος χρηματοδότησης
Δευτερογενείς επιπτώσεις στην πιστοληπτική ικανότητα ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με έκθεση στη Μέση Ανατολή
Επιτόκια και τραπεζική κερδοφορία: διπλή επίδραση
Η άνοδος των επιτοκίων λειτουργεί σε δύο αντίρροπες κατευθύνσεις:
Θετικά: ενίσχυση καθαρών εσόδων από τόκους (NII)
Αρνητικά: αύξηση πιστωτικού κινδύνου και πίεση στην ποιότητα ενεργητικού
Η τελική επίδραση εξαρτάται από τη συνολική μακροοικονομική ανθεκτικότητα και τη διάρκεια της γεωπολιτικής αστάθειας.
Συγκέντρωση κινδύνου και ποιότητα αντισυμβαλλομένων
Η DBRS επισημαίνει ότι οι εκθέσεις:
είναι υψηλά συγκεντρωμένες σε μεγάλες διεθνείς τράπεζες
αφορούν κυρίως κρατικούς ή επενδυτικής βαθμίδας αντισυμβαλλόμενους
εμφανίζουν χαμηλή διασπορά πιστωτικού κινδύνου
Αυτός ο συνδυασμός περιορίζει περαιτέρω τη συστημική ευπάθεια.
Σημείωση για το Ηνωμένο Βασίλειο
Τα στοιχεία της EBA δεν περιλαμβάνουν τράπεζες με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες ενδέχεται να εμφανίζουν μεγαλύτερη περιφερειακή έκθεση. Παρ’ όλα αυτά, η DBRS εκτιμά ότι η εξαίρεση αυτή δεν μεταβάλλει ουσιαστικά τη συνολική εικόνα για το τραπεζικό σύστημα ΕΕ/ΕΟΧ.
Η συνολική αποτίμηση της DBRS καταλήγει ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες παραμένουν επαρκώς θωρακισμένες έναντι άμεσων επιπτώσεων από την κρίση στη Μέση Ανατολή, με τον συστημικό κίνδυνο να παραμένει περιορισμένος και κυρίως έμμεσος, εξαρτώμενος από τις ευρύτερες μακροοικονομικές εξελίξεις.
Μ.Η.Τ. 242183