Deutsche Bank: Η μανία με την τεχνητή νοημοσύνη έχει λάβει διαστάσεις που παρατηρούνται μια φορά σε κάθε γενιά, με τις επενδύσεις των τεσσάρων μεγάλων αμερικανικών εταιρειών μόνο για φέτος να ξεπερνούν το ΑΕΠ της Ελλάδας, μιας χώρας με 10 εκατ. πληθυσμό, διαπιστώνει. Τέτοια κύματα επενδύσεων έχουν σημειωθεί αρκετές φορές στην οικονομική ιστορία, έχοντας συχνά στο επίκεντρο είτε τεχνολογίες που μεταμορφώνουν τον κόσμο ή κάποια κερδοσκοπική μανία. Ο γερμανικός επενδυτικός οίκος αναζητά τις ομοιότητες και τις διαφορές με αντίστοιχα «μπουμ» του παρελθόντος, για να καταλήξει σε ένα σχετικά καθησυχαστικό συμπέρασμα για το ενδεχόμενο σκασίματος μιας νέας φούσκας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Deutsche Bank, οι τέσσερις μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες που κυριαρχούν στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν ανακοινώσει τις τελευταίες εβδομάδες κεφαλαιουχικές δαπάνες περίπου 340 δισ. δολαρίων για φέτος. Η Amazon σχεδιάζει να επενδύσει περίπου 100 δισ. δολάρια, η Microsoft άλλα τόσα, η Alphabet περίπου 75 δισ. δολάρια και η Meta Platforms έως και 65 δισ. δολάρια. «Αυτά είναι υψηλότερα από το ετήσιο ΑΕΠ της Ελλάδας (με πληθυσμό περίπου 10 εκατομμυρίων) ή παρόμοια με εκείνο της Αιγύπτου (πληθυσμός περίπου 113 εκατομμυρίων)», αναφέρει χαρακτηριστικά η Deutsche Bank.
Όπως σημειώνουν οι αναλυτές, τέτοια επενδυτικά μπουμ συμβαίνουν σε όλη την οικονομική ιστορία – από τις διώρυγες του 18ου αιώνα και τη μανία με τον χρυσό και τους σιδηροδρόμους τον 19ο έως τις φούσκες των ακινήτων και του dot com στα τέλη του 20ου αιώνα- και κάποιες φορές συνοδεύονται από το σκάσιμο της φούσκας, ακόμα και εάν η τεχνολογία που τα πυροδότησε ήταν πραγματικά επαναστατική για την οικονομία και την παραγωγικότητα.
Υπάρχουν, βέβαια, και επενδυτικά μπουμ που άλλαξαν τις οικονομίες, χωρίς να οδηγηθούν σε σκάσιμο της φούσκας. Αυτά συνήθως στηρίζονταν σε δημόσιο χρήμα.
Επενδυτικά μπουμ
– Η μανία με τις διώρυγες (1790): Σημειώθηκε εκρηκτική επενδυτική δραστηριότητα στο χτίσιμο τέτοιων υποδομών, με την υπόσχεση της βελτίωσης των μεταφορών για τα προϊόντα της βιομηχανικής επανάστασης.
– Μανία με τους σιδηροδρόμους στη Βρετανία (1840): Οι υπερβολές στις επενδύσεις στους σιδηροδρόμους δημιούργησαν μια χρηματιστηριακή φούσκα στις μετοχές των εταιρειών του κλάδου, που έσκασε το 1847-1848.
– Η μανία του χρυσού (π.χ. στην Καλιφόρνια το 1849): Η μανία του χρυσού στην Καλιφόρνια πυροδότησε ένα από τα μεγαλύτερα μεταναστευτικά κύματα στην αμερικανική ιστορία, καθώς 300.000 άνθρωποι έσπευσαν να αναζητήσουν πλούτη στην περιοχή, φέρνοντας αθρόες επενδύσεις σε εξορυκτικό εξοπλισμό, μεταφορές, υποδομές πόλεων και τραπεζικές υπηρεσίες.
– Φούσκα της Διώρυγας του Παναμά (1880): Πριν να γίνει ένα από τα πιο σημαντικά εμπορικά περάσματα του κόσμου, η κατασκευή της Διώρυγας του Παναμά αποτέλεσε μια μεγάλη φούσκα που έσκασε στο μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς του 19ου αιώνα.
– Ο κύκλος των επενδύσεων στις αεροπορικές: Ο τομέας των αερομεταφορών βίωσε κατ΄ επανάληψη μέσα στον 20ο αιώνα κύκλους ανόδου και πτώσης, καθώς είναι ένας κλάδος που πάντα απαιτούσε τεράστιες επενδύσεις.
– Ιαπωνική φούσκα του real estate και των υποδομών (1980): Μία από τις πιο ακραίες φούσκες, καθώς από το 1985 έως το 1989, οι τιμές των μετοχών τριπλασιάστηκαν και της γης διπλασιάστηκαν, με τις αποτιμήσεις να φτάνουν σε παράλογα επίπεδα (μόνο το Τόκιο άξιζε όσο ολόκληρες οι ΗΠΑ). Η φούσκα έσκασε το 1990-1991.
– Φούσκες του dot-com και των τηλεπικοινωνιών (1995–2001): Ο Nasdaq ενισχύθηκε κατά 400% από το 1995 έως τα υψηλά του Μαρτίου του 2000. Και παρότι οι επενδυτές υπέστησαν τεράστιες ζημιές με το σκάσιμο της φούσκας, αυτή η μανία άφησε πίσω της (όπως και εκείνη με τους σιδηροδρόμους νωρίτερα) μια πολύτιμη κληρονομιά: Ένα δίκτυο που επέτρεψε την επανάσταση του broadband και του cloud computing αργότερα τη δεκαετία του 2000.
Το συμπέρασμα
Έχοντας εξετάσει τις ομοιότητες και τις διαφορές με τα προηγούμενα μπουμ, η Deutsche Bank θεωρεί ότι το πιο καθησυχαστικό συμπέρασμα είναι ότι η σημερινή επενδυτική μανία με την τεχνητή νοημοσύνη χρηματοδοτείται κυρίως από τα κέρδη των επιχειρήσεων και όχι με δάνεια. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και εάν υπάρξει μια απότομη υποχώρηση, δεν θα είναι συστημική.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με τον οίκο, εντοπίζεται στο λεγόμενο «αίσθημα του πλούτου», καθώς το ράλι της Wall Street έχει στηριχθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό στην αισιοδοξία για την τεχνητή νοημοσύνη.
Μ.Η.Τ. 242183