Δημόσιο με ρόλο στις αγορές και τις στρατηγικές εταιρείες: Το νέο πλαίσιο για αυξήσεις κεφαλαίου

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε στη Βουλή το ν/σ για τη φορολογική συνεργασία και συμμετοχή του Δημοσίου σε ΑΜΚ στρατηγικών εταιρειών

Με σαφές μήνυμα υπέρ ενός κράτους που δεν υποκαθιστά την αγορά, αλλά παρεμβαίνει στρατηγικά όπου διακυβεύονται κρίσιμα δημόσια συμφέροντα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπερασπίστηκε στη Βουλή το νέο πολυθεματικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη ρύθμιση που επιτρέπει για πρώτη φορά στο Ελληνικό Δημόσιο να συμμετέχει σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εισηγμένων εταιρειών στις οποίες διαθέτει συμμετοχή, άμεσα ή έμμεσα. Όπως είπε, η Ελλάδα χρειάζεται «αγορά που λειτουργεί και κράτος που σχεδιάζει», ειδικά σε τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές και η άμυνα.

Νέος ρόλος του Δημοσίου σε στρατηγικές εταιρείες

Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι μέχρι σήμερα δεν υπήρχε σαφές θεσμικό εργαλείο που να επιτρέπει στο Δημόσιο να προστατεύει τη συμμετοχή του σε εταιρείες στρατηγικής σημασίας. Αυτό, όπως ανέφερε, μπορούσε να οδηγήσει σε αποδυνάμωση της παρουσίας του κράτους ακόμη και σε κρίσιμες επιχειρήσεις.

Η ρύθμιση αφορά άμεσα τη ΔΕΗ, την οποία ο υπουργός περιέγραψε ως έναν σύγχρονο ενεργειακό όμιλο με καθοριστικό ρόλο στην οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια. Αντίστοιχη αναφορά έκανε και στον ΑΔΜΗΕ, λόγω της σημασίας των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και των διεθνών διασυνδέσεων.

Ο υπουργός επιχείρησε να χαράξει πολιτική γραμμή ανάμεσα στο παλιό κρατικιστικό μοντέλο και στην πλήρη αποχή του κράτους από την οικονομία. Στο νέο διεθνές περιβάλλον, όπως είπε, οι χώρες που θα αντέξουν είναι εκείνες που επιτρέπουν στην αγορά να λειτουργεί, αλλά διατηρούν κρατική ικανότητα παρέμβασης σε κρίσιμους τομείς.

Φορολογική διαφάνεια, crypto και λιγότερα πρόστιμα

Στον πυρήνα του νομοσχεδίου βρίσκεται η ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών οδηγιών DAC 8 και DAC 9 για τη φορολογική συνεργασία. Με τη DAC 8 δημιουργείται πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών για τα κρυπτοστοιχεία και τους παρόχους σχετικών υπηρεσιών, ώστε οι συναλλαγές σε crypto να μη λειτουργούν ως πεδίο αδιαφάνειας και φοροαποφυγής.

Με τη DAC 9 απλοποιούνται οι διαδικασίες συμμόρφωσης για τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις που υπάγονται στον παγκόσμιο ελάχιστο φορολογικό συντελεστή 15%, στο πλαίσιο του Pillar II.

Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε και στη θέσπιση των Tax Rulings, δηλαδή της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης. Πρόκειται για μηχανισμό μέσω του οποίου οι φορολογούμενοι θα μπορούν να ζητούν εκ των προτέρων δεσμευτική ερμηνεία της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας για μελλοντικές συναλλαγές. Ο υπουργός τόνισε ότι το εργαλείο αυτό αφορά σύνθετες επενδύσεις υψηλής αξίας και ενισχύει την ασφάλεια δικαίου.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο μειώνει πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις χωρίς ουσιαστικό φορολογικό βάρος. Στις εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, το πρόστιμο μειώνεται στα 100 ευρώ από 250 ή 500 ευρώ, ενώ προβλέπονται και αναδρομικές επιστροφές από τις 19 Απριλίου 2024. Αντίστοιχες ελαφρύνσεις προβλέπονται για μικρές οφειλές έως 100 ευρώ σε παρακρατούμενους και έμμεσους φόρους.

Δημόσια περιουσία, ΕΑΒ και περιφερειακά κανάλια

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης παρεμβάσεις για την αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας και την ενίσχυση κρίσιμων φορέων. Η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας αποκτά διευρυμένο ρόλο στην ωρίμανση και αξιοποίηση ακινήτων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και θυγατρικών της ΕΕΣΥΠ.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στα ακίνητα του Δήμου Αλεξανδρούπολης, τα οποία μεταβιβάζονται στο Δημόσιο και παραχωρούνται προς διαχείριση στην ΕΕΣΥΠ, με στόχο να ενταχθούν στο υπό διαμόρφωση logistics hub της περιοχής. Ο υπουργός ανέφερε ότι έχει προηγηθεί διαβούλευση με τον δήμο και ότι έχουν τεθεί στο τραπέζι ανταλλάγματα, μεταξύ των οποίων και τμήμα του λιμανιού.

Σημαντικές διατάξεις προβλέπονται και για την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της εταιρικής διακυβέρνησης, την καλύτερη αξιοποίηση θυγατρικών, την προσαρμογή επιδομάτων και κινήτρων παραμονής εργαζομένων, καθώς και τη δυνατότητα πρόσληψης στρατιωτικών εν αποστρατεία με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε ακόμη στη στήριξη των 81 περιφερειακών τηλεοπτικών σταθμών της χώρας, μέσω τριετούς καθεστώτος ενίσχυσης από την 1η Ιανουαρίου 2026 για το κόστος μετάδοσης τηλεοπτικού σήματος. Όπως είπε, η ρύθμιση προστατεύει την πολυφωνία και τη φωνή της περιφέρειας.