Το ΔΝΤ προειδοποιεί για άνοδο του παγκόσμιου δημόσιου χρέους στο 100 %+ του ΑΕΠ έως το 2029, υπό δυσμενή σενάρια, μέχρι 123 %

Οι σειρήνες του χρέους ξαναχτυπούν παγκοσμίως. Σύμφωνα με το Fiscal Monitor του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), τα επίπεδα του δημόσιου χρέους αναμένεται να υπερβούν το 100 % του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το τέλος αυτής της δεκαετίας, υψηλότερα από ό,τι έχει καταγραφεί από τη μεταπολεμική περίοδο του 1948. Σε ένα «δυσμενές αλλά πιθανό» σενάριο, το Ταμείο εκτιμά ότι ο δείκτης χρέους μπορεί να αγγίξει το 123 % του ΑΕΠ, πλησιάζοντας το ιστορικό ρεκόρ του 132 %.

Ο Βίτορ Γκάσπαρ, επικεφαλής του τμήματος δημοσιονομικών υποθέσεων του ΔΝΤ, υπογραμμίζει πως το πιο επικίνδυνο σενάριο θα ήταν η εκδήλωση μιας χρηματοπιστωτικής αναταραχής, που σε συνδυασμό με ήδη υψηλά ελλείμματα και επιβαρυντικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, θα μπορούσε να ξεκινήσει έναν επικίνδυνο «οικονομικό βρόχο». Το μοντέλο αυτό παραπέμπει στην κρίση δημόσιου χρέους της Ευρώπης από το 2010.

Το κόστος εξυπηρέτησης και οι δημοσιονομικές πιέσεις

Με τα επιτόκια να βρίσκονται σε ανοδική πορεία παγκοσμίως, οι κυβερνήσεις πιέζονται από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι δαπάνες για μισθούς, υγεία, εκπαίδευση, συντάξεις — δηλαδή δαπάνες που δύσκολα μπορούν να περικοπούν, καταλαμβάνουν σημαντικό κομμάτι των κρατικών προϋπολογισμών: περίπου 25 % στις ανεπτυγμένες οικονομίες, και 28 % στις αναδυόμενες.

Επιπλέον, το Ταμείο τονίζει ότι η ραγδαία αύξηση των δημοσιονομικών δαπανών σε περιόδους κρίσης, χωρίς αντίστοιχη αύξηση εσόδων, αποτελεί δρόμο προς την αποσταθεροποίηση: «Παρά τις προσδοκίες για ανάπτυξη, η συνέχιση ελλειμματικής πολιτικής κινδυνεύει να σπρώξει το δημόσιο χρέος σε επίπεδα μη βιώσιμα».

Η πρό(σ)κληση των κρατών και ειδικά των ΗΠΑ

Το ΔΝΤ καλεί τις χώρες του ΟΟΣΑ και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες να οικοδομήσουν δημοσιονομικά μαξιλάρια ασφαλείας, μειώνοντας τα ελλείμματα και συγκρατώντας τη δημόσια δαπάνη. Η προηγούμενη έρευνα του Ταμείου δείχνει πως χώρες με μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο ήταν πιο ανθεκτικές σε σοκ και κρίσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις ΗΠΑ, όπου το δημόσιο χρέος ήδη υπερβαίνει τα επίπεδα της μεταπολεμικής κορύφωσης. Το Ταμείο προτρέπει τις αμερικανικές αρχές να σταθεροποιήσουν τα δημοσιονομικά, μειώνοντας το έλλειμμα, μια κρίσιμη προϋπόθεση για τη σταθερότητα διεθνώς.

Στην Κίνα, το ΔΝΤ προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα αυξηθεί από 88,3 % σε περίπου 113 % του ΑΕΠ έως το τέλος της δεκαετίας.

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στη ζώνη του ρίσκου. Η άνοδος του δημόσιου χρέους πέρα από το 100 % του παγκόσμιου ΑΕΠ δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες για χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά «μαξιλάρια». Η επιλογή για ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη της ανάπτυξης και στη δημοσιονομική ευστάθεια είναι πλέον κρίσιμη και οποιοδήποτε λάθος σε αυτή τη ζύγισή μπορεί να προκαλέσει κυκλώματα καταστροφής.

Διαβάστε επίσης: Το ελληνικό χρέος «γυρίζει σελίδα»: Προβλέψεις ΔΝΤ για υποχώρηση στο 130,2 % του ΑΕΠ το 2030