Προειδοποίηση-καμπανάκι από το ΔΝΤ: Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος σε νέα ύψη – Σενάρια, εκτιμήσεις και ο κίνδυνος ύφεσης

Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος επιστρέφει σε ανοδική τροχιά, πλησιάζοντας επικίνδυνα τα επίπεδα-ρεκόρ της πανδημίας, καθώς οι εμπορικοί πόλεμοι, οι επιβραδύνσεις στις οικονομίες και η αύξηση των κοινωνικών πιέσεων εντείνουν την πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Fiscal Monitor του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), το χρέος αναμένεται να φτάσει το 95,1% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2025 και να συνεχίσει την ανοδική πορεία προς το 99,6% έως το 2030 – πολύ κοντά στο υψηλό του 2020 (98,9%), όταν οι κυβερνήσεις χρηματοδότησαν την αντιμετώπιση της πανδημίας με τεράστια δανεικά.

Ο εμπορικός πόλεμος Τραμπ φουντώνει την αβεβαιότητα

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι νέοι δασμοί των ΗΠΑ, σε συνδυασμό με τα αντίμετρα και την ευρύτερη γεωοικονομική αστάθεια, επιδεινώνουν τις προοπτικές και αυξάνουν τους κινδύνους. Οι κυβερνήσεις καλούνται να αντιμετωπίσουν αυξημένα κόστη – από την άμυνα έως την κοινωνική πρόνοια και την εξυπηρέτηση του χρέους, που αναμένεται να επιβαρυνθεί περαιτέρω σε περίπτωση πληθωριστικών πιέσεων.

Το μέσο ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 5,1% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2025, συνεχίζοντας την αρνητική τάση που ξεκίνησε μετά το 2022.

Σε εξαιρετικά δυσμενές σενάριο, όπου οι δασμοί αυξάνονται και η παγκόσμια παραγωγή συρρικνώνεται, το χρέος θα μπορούσε να ξεπεράσει το 117% του ΑΕΠ έως το 2027 – επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

ΗΠΑ: Πρόσκαιρη ανάσα, με… αστερίσκους

Παρά τις πιέσεις, το ΔΝΤ προβλέπει βελτίωση στο έλλειμμα των ΗΠΑ, που αναμένεται να υποχωρήσει στο 6,5% του ΑΕΠ το 2025 και στο 5,5% το 2026, λόγω ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης. Ωστόσο, η παράταση των φοροαπαλλαγών του 2017 από τη διοίκηση Τραμπ θα μπορούσε να προσθέσει έως και 4 τρισ. δολάρια στο χρέος της χώρας τη δεκαετία 2025–2035.

Αντίθετα, η Κίνα αναμένεται να δει το δημοσιονομικό της έλλειμμα να αυξάνεται στο 8,6% το 2025, με τάση σταθεροποίησης κοντά στο ίδιο επίπεδο το 2026.

Καμπανάκι για τους προϋπολογισμούς – Το μήνυμα του ΔΝΤ

Το Ταμείο συνιστά σταθεροποίηση με αξιοπιστία και στρατηγική:

• Αξιοποίηση των αυτόματων σταθεροποιητών (όπως τα επιδόματα ανεργίας)

• Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για περιορισμό δαπανών

• Δημιουργία “δημοσιονομικών μαξιλαριών” για μελλοντικά σοκ

«Οι χώρες με περιορισμένο περιθώριο πρέπει να σχεδιάσουν αξιόπιστα πλάνα σταθεροποίησης», τόνισε ο επικεφαλής Δημοσιονομικών του ΔΝΤ, Βίτορ Γκασπάρ, προσθέτοντας ότι το 80% του παγκόσμιου ΑΕΠ συγκεντρώνεται σε χώρες όπου το χρέος αυξάνεται πιο γρήγορα από την προ πανδημίας περίοδο.

Η μείωση της αναπτυξιακής βοήθειας από τις ΗΠΑ και τις πλούσιες χώρες, αναφέρει η έκθεση, επιδεινώνει περαιτέρω τις πιέσεις σε ευάλωτες οικονομίες.

Διαβάστε επίσης: Διεθνές σοκ προσφοράς και ζήτησης: Το ΔΝΤ «ψαλιδίζει» τις προβλέψεις για ΗΠΑ, Κίνα και Ευρώπη