ΕΚΤ: «Πάγωμα» των επιτοκίων για 6η φορά, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να ενισχύει τον πληθωρισμό και να πιέζει την ανάπτυξη
Σε καθεστώς αναμονής παραμένει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, διατηρώντας αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια για έκτη συνεχόμενη συνεδρίαση, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις επαναφέρουν έντονη αβεβαιότητα στο οικονομικό περιβάλλον της Ευρωζώνης.
Η απόφαση επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις των αγορών, ωστόσο το μήνυμα που εκπέμπεται από τη Φρανκφούρτη είναι σαφές: η νομισματική πολιτική βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να λειτουργεί ως καταλύτης για νέες πληθωριστικές πιέσεις.
Πόλεμος και ενέργεια «φουσκώνουν» τον πληθωρισμό
Η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εντείνει σημαντικά την αβεβαιότητα, δημιουργώντας ένα διπλό σοκ για την οικονομία: άνοδο του πληθωρισμού μέσω των τιμών ενέργειας και ταυτόχρονη επιβράδυνση της ανάπτυξης.
Οι βραχυπρόθεσμες πιέσεις θεωρούνται ήδη δεδομένες, καθώς το ράλι σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο περνά με ταχύτητα στις τιμές καταναλωτή. Το εύρος των επιπτώσεων, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης, αλλά και από το πόσο βαθιά θα διαχυθούν οι ενεργειακές αυξήσεις στην πραγματική οικονομία.
Παρά την επιδείνωση του εξωτερικού περιβάλλοντος, η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο του 2%, ενώ οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν σταθερές, στοιχείο που επιτρέπει προς το παρόν μια στάση αναμονής.
Σενάρια για νέα σύσφιξη – Οι αγορές «βλέπουν» αλλαγή πορείας
Αν και ο κύκλος μειώσεων ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο, οι νέες συνθήκες επαναφέρουν στο τραπέζι το ενδεχόμενο στροφής προς πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να οδηγήσει την ΕΚΤ ακόμη και σε νέα αύξηση επιτοκίων, σε μια προσπάθεια να συγκρατηθεί ένα νέο κύμα πληθωρισμού που τροφοδοτείται από εξωγενείς παράγοντες.
Η ίδια η Τράπεζα αποφεύγει να προεξοφλήσει την επόμενη κίνηση, επιμένοντας σε μια προσέγγιση που βασίζεται αποκλειστικά στα διαθέσιμα δεδομένα και στις εξελίξεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση.
Νέες προβολές: Πιο ψηλός πληθωρισμός, πιο αδύναμη ανάπτυξη
Οι επικαιροποιημένες προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων αποτυπώνουν τη μεταβολή του σκηνικού. Ο γενικός πληθωρισμός εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί στο 2,6% το 2026, στο 2,0% το 2027 και στο 2,1% το 2028, με την αναθεώρηση προς τα πάνω να αποδίδεται κυρίως στην ενεργειακή κρίση.
Αντίστοιχα, ο δομικός πληθωρισμός, εξαιρουμένων ενέργειας και τροφίμων, προβλέπεται στο 2,3% το 2026, στο 2,2% το 2027 και στο 2,1% το 2028, καταδεικνύοντας ότι οι πιέσεις αρχίζουν να διαχέονται στο σύνολο της οικονομίας.
Στον αντίποδα, η ανάπτυξη εμφανίζεται πιο εύθραυστη. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ρυθμό 0,9% το 2026, 1,3% το 2027 και 1,4% το 2028, με την υποχώρηση να αντανακλά τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στο διαθέσιμο εισόδημα, την κατανάλωση και την εμπιστοσύνη.
Παρά τη συγκρατημένη δυναμική, παράγοντες όπως η χαμηλή ανεργία, οι ισχυροί ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα και οι δημόσιες επενδύσεις σε άμυνα και υποδομές συνεχίζουν να λειτουργούν ως «μαξιλάρι» για την οικονομία.
Τα εναλλακτικά σενάρια και ο κίνδυνος «ενεργειακού σοκ»
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στα εναλλακτικά σενάρια που εξετάζει η ΕΚΤ, τα οποία αποτυπώνουν τις πιθανές συνέπειες μιας παρατεταμένης διαταραχής στην προσφορά ενέργειας.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί σημαντικά υψηλότερα από το βασικό σενάριο, ενώ η ανάπτυξη θα δεχόταν ισχυρό πλήγμα. Το κρίσιμο σημείο, όπως επισημαίνεται, είναι η ένταση των δευτερογενών επιδράσεων, δηλαδή το κατά πόσο η άνοδος της ενέργειας θα περάσει σε μισθούς και τιμές σε ευρύτερη κλίμακα.
Τα επιτόκια και η στρατηγική της ΕΚΤ
Τα βασικά επιτόκια παραμένουν στο 2,00% για τη διευκόλυνση αποδοχής καταθέσεων, στο 2,15% για τις πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης και στο 2,40% για τη διευκόλυνση οριακής χρηματοδότησης.
Παράλληλα, συνεχίζεται η σταδιακή συρρίκνωση των χαρτοφυλακίων μέσω των προγραμμάτων αγοράς τίτλων, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από λήξεις ομολόγων.
Το Διοικητικό Συμβούλιο διαμηνύει ότι διατηρεί πλήρη ευελιξία, με όλα τα εργαλεία διαθέσιμα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων αναταράξεων, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού προστασίας μετάδοσης (TPI), που μπορεί να ενεργοποιηθεί σε περίπτωση έντονων πιέσεων στις αγορές.
Στάση αναμονής με το βλέμμα στις επόμενες κινήσεις
Η ΕΚΤ επιλέγει προς το παρόν να «κρατήσει πυρομαχικά», αξιολογώντας διαρκώς τα δεδομένα σε ένα περιβάλλον που μεταβάλλεται με ταχύτητα. Ωστόσο, η ισορροπία ανάμεσα στον πληθωρισμό και την ανάπτυξη γίνεται ολοένα πιο εύθραυστη.
Οι επόμενες αποφάσεις θα κριθούν από την πορεία της ενέργειας και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης, με τις αγορές να προετοιμάζονται ήδη για μια πιθανή αλλαγή κατεύθυνσης στη νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης.
Διαβάστε επίσης; ΕΚΤ: Σταθερά τα επιτόκια στο 2% – Οι αγορές «βλέπουν» αυξήσεις το 2026
Μ.Η.Τ. 242183