Οι εισαγωγές φρούτων και λαχανικών στην Ελλάδα «χτυπούν ρεκόρ»: Αύξηση 10,9 % τον Σεπτέμβριο 2025, και συνολικά 4,63 % στο 9μηνο

Το 2025 αποδεικνύεται ακόμα μια χρονιά όπου η ελληνική αγορά των φρούτων και λαχανικών δοκιμάζεται από έναν αυξανόμενο ανταγωνισμό εισαγόμενων προϊόντων. Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου, όπως τα παρουσίασε ο Σύνδεσμος INCOFRUIT-HELLAS, δεν αφήνουν περιθώριο αισιοδοξίας για όσους πίστευαν ότι η τάση θα αντιστρεφόταν.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, οι εισαγωγές τον Σεπτέμβριο ανήλθαν σε 52.723 τόνους, έναντι 47.533 τόνων τον ίδιο μήνα του 2024, άνοδο 10,92 %. Το ανοδικό μοτίβο δεν είναι μεμονωμένο: στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2025 οι εισαγωγές εκτοξεύτηκαν στις 577.245 τόνους, από 551.699 τόνους πέρσι, αύξηση 4,63 %.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία επικαλείται ο Σύνδεσμος, αποκαλύπτουν βαθύτερες μεταβολές ανά προϊόν και χώρα προέλευσης: Πατάτες, τομάτες και πιπεριές σημειώνουν μειώσεις στις εισαγόμενες ποσότητες, ενώ οι μπανάνες και το αβοκάντο καταγράφουν δυναμική άνοδο.

Συγκεκριμένα:

• Οι εισαγωγές πατάτας υποχώρησαν κατά 6,72 % σε σχέση με πέρυσι, παρά το γεγονός ότι η Αίγυπτος παραμένει η κύρια προμηθεύτρια (78 %).

• Αντίθετα, οι μπανάνες έκαναν άλμα +21,15 %, κυρίως μέσω εισαγωγής από τον Ισημερινό (93,5 %) και μέρος τους επανεξάγεται σε γειτονικές αγορές.

• Η τομάτα σημείωσε βαθιά πτώση (-34,42 %) καθώς μεγάλο μέρος προέρχεται από Τουρκία (41 %), Πολωνία και Ολλανδία και σημαντικό τμήμα επανεξήχθη.

• Σε πτώση επίσης οι εισαγωγές πιπεριάς, ακτινιδίων, πορτοκαλιών και μαρουλιού, ενώ αντίθετα το αβοκάντο (+8,60 %), τα λεμόνια (+6,57 %) και τα μανιτάρια (+2,27 %) διαγράφουν θετικό πρόσημο.

Τι σημαίνουν αυτές οι τάσεις για την ελληνική παραγωγή

Η αύξηση των εισαγωγών, ειδικά στα προϊόντα με δυναμική ζήτηση όπως μπανάνες και αβοκάντο, αποκαλύπτει δύο κρίσιμα μηνύματα για το εσωτερικό γεωργικό τοπίο:

Πρώτον, η ελληνική παραγωγή δεν κατάφερε, σε πολλές καλλιέργειες, να ανταγωνιστεί τις εισαγόμενες ποσότητες, είτε λόγω κόστους, είτε λόγω χρόνων συγκομιδής, είτε λόγω εμπορικής ετοιμότητας. Η εξάρτηση από εισαγόμενα προϊόντα αυξάνει την ευπάθεια του τομέα στις διεθνείς τιμές και στη διακύμανση συναλλάγματος.

Δεύτερον, οι εκτεταμένες εισαγωγές υπογραμμίζουν ότι η Ελλάδα παραμένει πέρα από τη θέση απλού παραγωγού: γίνεται και «δίοδος» διακίνησης, ειδικά στα προϊόντα όπως οι μπανάνες, όπου μέρος του εισαγόμενου φορτίου επανεξάγεται.

Με βάση το πρώτο οκτάμηνο του 2025, η αύξηση ήταν ήδη ορατή. Το σύνολο των εισαγωγών έφτασε στους 524.522 τόνους από 504.166, σημειώνοντας αύξηση +4,04 %. Αυτή η τάση υποστηρίζει ότι η άνοδος τον Σεπτέμβριο δεν είναι ασυνήθης, αλλά μέρος ευρύτερης μεταστροφής.

Προβληματισμοί, ευκαιρίες και το στοίχημα της στροφής

Αν και η εικόνα δείχνει «εισαγωγική επέλαση», δεν σημαίνει ότι η παραγωγή είναι καταδικασμένη. Αντιθέτως, ανοίγει πεδία για στρατηγικές ανασχεδιασμού:

• Η ενίσχυση τοπικών αλυσίδων παραγωγής και διανομής, ώστε να μειωθούν κόστη και χρόνους μεταφοράς.
• Η στήριξη καλλιεργειών υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπου η εγχώρια παραγωγή μπορεί να ανταγωνιστεί ποιοτικά και εμπορικά τις εισαγωγές.
• Η χρήση καινοτόμων τεχνολογιών (ψυκτικά δίκτυα, συσκευασία, ψηφιακή εμπορία) για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
• Ο σχεδιασμός προστατευτικών πολιτικών (π.χ. δασμοί, ποιοτικοί έλεγχοι) στα προϊόντα με υψηλό ανταγωνισμό.

Ο Σύνδεσμος INCOFRUIT-HELLAS σχολιάζει ότι η εισαγωγή νωπών οπωροκηπευτικών «δείχνει συνεχή ανάπτυξη του ξένου ανταγωνισμού, τόσο στη χώρα μας όσο και στις άλλες κοινοτικές αγορές». Αυτή η διαπίστωση δεν λειτουργεί μόνο ως προειδοποίηση, αλλά και ως κάλεσμα για διπλωματία, νέα στρατηγική και επενδύσεις.

Η πρόκληση δεν είναι αν θα συνεχίσουν οι εισαγωγές, αλλά αν θα μπορέσει η Ελλάδα να σταθεί ισότιμα απέναντι τους. Το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας είναι η παραγωγική αυτοδυναμία της φέτας, της τομάτας, της πατάτας και όχι μόνο της μπανάνας ή του αβοκάντο.

Διαβάστε επίσης: Επιδόσεις ρεκόρ το 2024 οι εξαγωγές φρούτων και λαχανικών