ΕΛΣΤΑΤ – Ακρίβεια στην Ελλάδα: Σημαντικές αυξήσεις τιμών την τελευταία 5ετία σε ενέργεια, μεταφορές και τρόφιμα

Η περίοδος 2021-2026 χαρακτηρίζεται από μια έντονη αναδιάρθρωση του κόστους ζωής στην Ελλάδα.

Το Brent πιέζει, η ακρίβεια επιστρέφει: Συναγερμός για νέο πακέτο μέτρων πριν τη ΔΕΘ

Οι ανατιμήσεις δεν είναι ομοιόμορφες αλλά εντοπίζονται με ιδιαίτερη ένταση σε ενέργεια, μεταφορές και βασικά αγαθά, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον παρατεταμένης πίεσης για τα νοικοκυριά και περιορισμένων περιθωρίων πραγματικής ανάπτυξης.

Εκρηκτικές ανατιμήσεις έως 199% καταγράφουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ την περίοδο 2021-2026, με αιχμή τις αερομεταφορές, την ενέργεια και βασικά τρόφιμα. Πώς επηρεάζεται ο πληθωρισμός και η ανάπτυξη.

Εκρηκτικό ράλι τιμών – Η ακρίβεια ως κυρίαρχο οικονομικό πρόβλημα

Προϊόντα και υπηρεσίες στην Ελλάδα έχουν καταγράψει ανατιμήσεις που φτάνουν ακόμη και το 200% μέσα στην τελευταία πενταετία, σύμφωνα με αναλυτικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Οι μεταβολές αυτές ερμηνεύουν γιατί η ακρίβεια παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 5,4% τον Απρίλιο, αυξάνοντας τον προβληματισμό για την επίτευξη του στόχου του 3,2% το 2026. Ήδη ο μέσος όρος του πρώτου τετραμήνου ανέρχεται στο 3,6%, με ανοδική τάση.

Παράλληλα, οικονομικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι κάθε αύξηση του πληθωρισμού κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες ενδέχεται να μειώνει τον πραγματικό ρυθμό ανάπτυξης κατά περίπου 0,2%.

Πληθωρισμός και ανάπτυξη – Αρνητική σχέση πίεσης

Σενάρια οικονομικής ανάλυσης δείχνουν ότι:

Με πληθωρισμό 3,7% η πραγματική ανάπτυξη θα περιοριστεί περίπου στο 1,8%
Με πληθωρισμό 4,2% η ανάπτυξη μπορεί να υποχωρήσει κοντά στο 1,6%

Η απόκλιση τιμών και εισοδημάτων δημιουργεί διαρκή πίεση στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Ανατιμήσεις-ρεκόρ στην 5ετία 2021-2026

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για πάνω από 650 αγαθά και υπηρεσίες δείχνουν έντονη διάχυση πληθωριστικών πιέσεων.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις:

Αεροπορικά εισιτήρια εξωτερικού: +199%
Πτήσεις εσωτερικού: +147%
Φυσικό αέριο: +119%
Πετρέλαιο θέρμανσης: +115%
Χώροι πολιτισμού (μουσεία κ.λπ.): +98%
Υγραέριο κίνησης: +89%
Τρόφιμα:
Αρνί & κατσίκι: +82%
Μοσχάρι: +75%
Κακάο & σοκολάτα: +61%
Καφές: +47%

Ο μέσος πληθωρισμός της πενταετίας εκτιμάται στο 26%, γεγονός που δείχνει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ κατηγοριών.

Ενέργεια και μεταφορές ως βασικοί «μοχλοί» ακρίβειας

Μεταφορές

Οι αεροπορικές μετακινήσεις καταγράφουν τις υψηλότερες αυξήσεις στην οικονομία, επηρεάζοντας τόσο τον τουρισμό όσο και τις επαγγελματικές μετακινήσεις. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά αλλαγές στο κόστος λειτουργίας και στη ζήτηση της αγοράς.

Ενέργεια

Το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θέρμανσης έχουν υπερδιπλασιαστεί, με οριζόντιες επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας, από τα νοικοκυριά έως την παραγωγή και τη διανομή προϊόντων.

Τρόφιμα: Από το βασικό καλάθι στις «premium» πιέσεις

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε κρέατα και βασικά διατροφικά προϊόντα. Το κόστος κατανάλωσης κρέατος αυξάνεται σταθερά, ενώ προϊόντα όπως καφές και σοκολάτα επιβαρύνουν επιπλέον τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Παράλληλα, σημαντικές ανατιμήσεις καταγράφονται σε βασικά συστατικά της μεσογειακής διατροφής, ενισχύοντας την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.

Στέγαση και ενοίκια: Σταθερή ανοδική τάση

Τα ενοίκια εμφανίζουν αύξηση περίπου 30% στην πενταετία, επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος διαβίωσης, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Διάχυση της ακρίβειας σε όλη την οικονομία

Η άνοδος των τιμών δεν περιορίζεται σε ενέργεια και τρόφιμα. Πιέσεις καταγράφονται επίσης σε:

Ασφάλειες υγείας
Ένδυση και υπόδηση
Είδη κατοικιδίων
Κοσμήματα και ρολόγια

Η γενικευμένη αύξηση αποδίδεται τόσο σε διεθνείς ανατιμήσεις πρώτων υλών όσο και σε εγχώριες πληθωριστικές πιέσεις.