Από τα 46 στα 51,7 δισ. ευρώ: Νέα ευρωπαϊκά εργαλεία, ΕΣΠΑ και άνοδος ιδιωτικών κεφαλαίων – Το μεγάλο στοίχημα επενδύσεων έως το 2029
Η επόμενη ημέρα για την ελληνική οικονομία δεν σχεδιάζεται με όρους αβεβαιότητας, αλλά με στόχο τη διατήρηση της επενδυτικής δυναμικής που δημιούργησε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να οργανώσει μια ομαλή μετάβαση στη μετα-ΤΑΑ εποχή, αξιοποιώντας νέα ευρωπαϊκά εργαλεία και ενισχύοντας τις δομικές μεταρρυθμίσεις που καθιστούν τη χώρα πιο ελκυστική σε επενδυτές.
Κρίσιμο ορόσημο αποτελεί το 2027, όταν αρχίζει να αλλάζει η σύνθεση των επιδοτήσεων και των χρηματοδοτήσεων. Η ενίσχυση της συμμετοχής στο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο αυξάνει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων στα 7 δισ. ευρώ, από 6,35 δισ. ευρώ, μεταβολή που αποκτά μόνιμο χαρακτήρα για τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, ενεργοποιούνται νέα εργαλεία, όπως το Ταμείο Κλιματικής Κρίσης και το Modernization Fund, που λειτουργούν ως «γέφυρα» για τη συνέχιση των επενδυτικών ροών.
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται στη χρηματοδότηση, αλλά επεκτείνεται σε στοχευμένες παρεμβάσεις με κοινωνικό αποτύπωμα. Προγράμματα που αφορούν την κατοικία, τις μεταφορές και τη στήριξη εισοδήματος στοχεύουν άμεσα σε περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και δεκάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, ενισχύοντας τη συνοχή και την κατανάλωση.
ΕΣΠΑ και νέα ευρωπαϊκά κονδύλια κρατούν «ζωντανή» την ανάπτυξη
Κεντρικό ρόλο στην επενδυτική συνέχεια διατηρεί το ΕΣΠΑ 2021-2027, το οποίο αναμένεται να επιταχύνει την απορρόφηση πόρων μετά την ολοκλήρωση του ΤΑΑ. Από τα συνολικά 26 δισ. ευρώ, έχουν ήδη διοχετευθεί περίπου 7 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων να παραμένει διαθέσιμο για τα επόμενα έτη.
Η ανακατεύθυνση πόρων άνω των 2 δισ. ευρώ προς τομείς υψηλής προτεραιότητας, όπως η προσιτή στέγη, η διαχείριση υδάτων και η καινοτομία, προσδίδει νέα ώθηση στο πρόγραμμα. Η προκαταβολή 650 εκατ. ευρώ που εισέρρευσε στα δημόσια ταμεία ενισχύει τη ρευστότητα, ενώ η παράταση υλοποίησης έως το 2030 δίνει χρόνο για πιο ώριμα έργα.
Το βλέμμα, ωστόσο, στρέφεται ήδη στο επόμενο μεγάλο εργαλείο, το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034. Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, με την Ελλάδα να επιδιώκει τη διατήρηση των πόρων συνοχής στα σημερινά επίπεδα, σε ένα περιβάλλον όπου οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες μετατοπίζονται προς την άμυνα και την ψηφιακή μετάβαση.
Η μεγάλη στροφή στις ιδιωτικές επενδύσεις
Το πιο καθοριστικό στοιχείο της επόμενης περιόδου είναι η σταδιακή μετατόπιση του βάρους από τις δημόσιες στις ιδιωτικές επενδύσεις. Το 2026, οι δημόσιες επενδύσεις εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 18 δισ. ευρώ, καλύπτοντας το 39% του συνόλου, ενώ οι ιδιωτικές θα ανέλθουν σε 28 δισ. ευρώ, δηλαδή το 61%.
Η εικόνα αυτή αλλάζει δραστικά έως το 2029. Οι ιδιωτικές επενδύσεις προβλέπεται να αγγίξουν τα 40,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 78% του συνόλου, με τις δημόσιες να περιορίζονται στο 22%. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη μετασχηματισμού του οικονομικού μοντέλου, όπου η ανάπτυξη θα στηρίζεται περισσότερο στην επιχειρηματικότητα και λιγότερο στη δημοσιονομική ώθηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι άμεσες ξένες επενδύσεις αναμένεται να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, με τις εκτιμήσεις να τις τοποθετούν πάνω από τα 40 δισ. ευρώ έως το 2029. Η ενίσχυση του επενδυτικού περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με τις μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία του Δημοσίου, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια νέα φάση ισχυρής κεφαλαιακής εισροής.
Η επόμενη τετραετία δεν θα είναι απλώς συνέχεια της προηγούμενης, αλλά μια περίοδος δοκιμής για το κατά πόσο η ελληνική οικονομία μπορεί να σταθεί με λιγότερη εξάρτηση από τα ευρωπαϊκά «πακέτα» και περισσότερη στήριξη από την ίδια την αγορά.
Διαβάστε επίσης: Επενδυτική ώθηση με νέες δράσεις του Αναπτυξιακού Νόμου: Στο επίκεντρο μεταποίηση, τουρισμός και μεγάλες επενδύσεις
Μ.Η.Τ. 242183