ΑΑΔΕ: Προκαταβολική είσπραξη φόρων για επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου. Πώς λειτουργεί το μέτρο και τι σημαίνει για τους συνεπείς επαγγελματίες

Νέο μέτωπο στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής ανοίγει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), ενεργοποιώντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα προκαταβολικής είσπραξης φόρων και ΦΠΑ από επιχειρήσεις που κατατάσσονται σε υψηλό κίνδυνο ή παρουσιάζουν ύποπτη φορολογική συμπεριφορά.

Η στοχευμένη αυτή κίνηση έρχεται να αντιμετωπίσει ένα χρόνιο φαινόμενο που επιδεινώνεται κυρίως τους θερινούς μήνες: την ίδρυση επιχειρήσεων «μίας χρήσης», οι οποίες λειτουργούν από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, κυρίως στον τουριστικό κλάδο, και έπειτα εξαφανίζονται αφήνοντας πίσω ανεξόφλητους φόρους, εισφορές και υποχρεώσεις προς το Δημόσιο.

Πώς λειτουργεί το μέτρο – Ποιοι μπαίνουν στο στόχαστρο

Η νέα τακτική της ΑΑΔΕ αφορά:

• Επιχειρήσεις με ιστορικό φορολογικών παραβάσεων, όπως συστηματική μη απόδοση ΦΠΑ, εικονικά τιμολόγια ή συχνές αλλαγές έδρας και νομικής μορφής.

• Επιχειρήσεις νεοσύστατες ή εποχικές, που εμφανίζουν απότομη αύξηση τζίρου και χαμηλή φορολογική συνέπεια.

• Φορολογούμενους με «ύποπτα» δεδομένα στα ηλεκτρονικά τους βιβλία μέσω του συστήματος myDATA.

Με βάση τις διασταυρώσεις και τις ενδείξεις, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απαιτεί προκαταβολικά την πληρωμή ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί πλήρης έλεγχος. Αρκούν τεκμηριωμένες ενδείξεις ότι η επιχείρηση ενδέχεται να κλείσει και να αφήσει χρέη.

MyDATA: Ο ψηφιακός φύλακας της εφορίας

Κρίσιμος σύμμαχος της ΑΑΔΕ σε αυτή την προσπάθεια είναι το σύστημα myDATA, το οποίο καταγράφει ψηφιακά όλα τα έσοδα και έξοδα των επιχειρήσεων. Μέσω των δεδομένων αυτών:

• Εντοπίζονται επιχειρήσεις με ασυνήθιστη οικονομική δραστηριότητα.

• Παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο οι κινήσεις ΦΠΑ.

• Διασταυρώνονται άμεσα τα δηλωθέντα έσοδα με τα τιμολόγια και τις ηλεκτρονικές αποδείξεις.

Οι επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου εντάσσονται αυτόματα σε ειδική διαδικασία «διπλού ελέγχου», με την εφορία να έχει τη δυνατότητα να επιβάλει προληπτικά μέτρα είσπραξης και να μπλοκάρει φορολογικά πλεονεκτήματα (όπως επιστροφές ΦΠΑ ή συμψηφισμούς).

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο – Ο τουρισμός στο επίκεντρο

Οι εποχικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται κυρίως στον τουριστικό κλάδο (καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, εστιατόρια, beach bar, πρακτορεία τουρισμού) αποτελούν τον βασικό στόχο του μέτρου.

Είναι σύνηθες φαινόμενο, σύμφωνα με στελέχη της ΑΑΔΕ, να εμφανίζονται επιχειρήσεις που «ανθούν» το καλοκαίρι, συλλέγουν μεγάλο όγκο μετρητών και, λίγο πριν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, δηλώνουν παύση λειτουργίας, συχνά χωρίς καν απολογιστικό ισολογισμό ή καθαριστική δήλωση.

Τι σημαίνει αυτό για τις υγιείς επιχειρήσεις

Αξίζει να σημειωθεί ότι η προκαταβολική είσπραξη δεν στοχοποιεί το σύνολο των επιχειρήσεων, αλλά μόνο όσες εντοπίζονται με τεκμηριωμένο ρίσκο. Μάλιστα, για τις συνεπείς επιχειρήσεις που διατηρούν πλήρες και ενημερωμένο φορολογικό μητρώο (π.χ. μέσω myDATA ή ηλεκτρονικού τιμολογίου), αναμένεται ελάφρυνση των ελέγχων και ενδεχομένως ταχύτερη επιστροφή φόρων.

Η ΑΑΔΕ κάνει σαφές πως στόχος της είναι να αποκατασταθεί το αίσθημα φορολογικής δικαιοσύνης και να σταματήσει η μετακύλιση βαρών στους συνεπείς επαγγελματίες που πληρώνουν κανονικά.