Γ. Στουρνάρας: Η αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης

Στην επίδραση ενός αποτελεσματικού δικαστικού συστήματος στην οικονομική ανάπτυξη αναφέρθηκε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, κατά την ομιλία του στην επιστημονική ημερίδα του ΟΠΕΔ στο Υπουργείο Δικαιοσύνης με τίτλο «Δικαιοσύνη, Οικονομία και Βιώσιμη Ανάπτυξη – Δράσεις της Τράπεζας της Ελλάδος για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων».

Ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι η αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος επηρεάζει την οικονομία μέσω τριών βασικών καναλιών:

• Επενδύσεις: Η ταχεία εκτέλεση των συμβάσεων μειώνει την επιχειρηματική αβεβαιότητα και αυξάνει την αναμενόμενη απόδοση κεφαλαίων, ενισχύοντας την προσέλκυση ξένων και εγχώριων επενδύσεων.
• Παραγωγικότητα: Η ταχεία είσοδος και έξοδος επιχειρήσεων στην αγορά επιτρέπει την ανακατανομή κεφαλαίου και εργασίας προς πιο δυναμικές και καινοτόμες επιχειρήσεις, αυξάνοντας τη συνολική κατανεμητική αποδοτικότητα (allocative efficiency).
• Πρόσβαση σε χρηματοδότηση: Η επιτάχυνση των διαδικασιών εκκαθάρισης αφερεγγυότητας μειώνει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs) και βελτιώνει τη ρευστότητα των τραπεζών, ενισχύοντας την πιστοδοτική ικανότητα προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Παρά την πρόοδο, η Ελλάδα παραμένει στις χαμηλότερες θέσεις της ΕΕ σε δείκτες αποδοτικότητας δικαστικού συστήματος (World Justice Project, Rule of Law Index). Ο μέσος χρόνος εκδίκασης υποθέσεων υπερβαίνει κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με αρνητικές συνέπειες για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.

Ο νέος Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, σε συνδυασμό με εξωδικαστικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών, εισάγει:

• Ψηφιακά εργαλεία επιτάχυνσης διαδικασιών και μείωσης αβεβαιότητας.
• Αναδιοργάνωση των πρωτοδικείων μέσω του Νέου Δικαστικού Χάρτη, για ορθολογική κατανομή πόρων και βελτιστοποίηση χρόνου εκδίκασης.
• Εκπαίδευση δικαστικών λειτουργών σε χρηματοοικονομικά και τεχνικά ζητήματα.
• Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος αναμένεται να αποφέρει:
• Αυξημένα ποσοστά ανάκτησης χρέους και ταχύτερη επαναδραστηριοποίηση βιώσιμων επιχειρήσεων.
• Ενίσχυση της κατανεμητικής αποδοτικότητας μέσω ανακατανομής πόρων προς τις πλέον παραγωγικές επιχειρήσεις.
• Επιτάχυνση των μεσομακροπρόθεσμων ρυθμών ανάπτυξης.

Επιπλέον, η Τράπεζα της Ελλάδος συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη μέσω της προστασίας των συναλλασσόμενων και της διαφάνειας στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές:

• Υποχρεωτική ενημέρωση για όρους προϊόντων (καταθέσεις, δάνεια, κάρτες) και δημοσίευση συγκρίσιμων στοιχείων επιτοκίων και χρεώσεων.
• Κώδικας Δεοντολογίας για τη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων, με στόχο βιώσιμες λύσεις και μείωση NPLs.
• Εποπτεία ασφαλιστικών προϊόντων για διαφάνεια, ορθολογική επιλογή προϊόντων και προστασία ασφαλισμένων.

Συμπερασματικά, η έγκαιρη και προβλέψιμη απονομή δικαιοσύνης ενισχύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς, διευκολύνει επενδύσεις και προάγει βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος διασφαλίζει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του χρηματοπιστωτικού συστήματος ως βασικούς καταλύτες ανάπτυξης.