Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμφώνησε σε νέο πλαίσιο επιστροφών για μετανάστες χωρίς δικαίωμα παραμονής, εισάγοντας την Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής και τη δυνατότητα δημιουργίας κέντρων επιστροφής εκτός ΕΕ.
Μεταναστευτικό: Η Ευρώπη αλλάζει πολιτική και η Ελλάδα δέχεται πίεση
Σε πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών χωρίς δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής, αυστηρότερες υποχρεώσεις συμμόρφωσης και δυνατότητα δημιουργίας κόμβων επιστροφής σε τρίτες χώρες.
Το βράδυ της Δευτέρας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην ΕΕ. Η συμφωνία αποτελεί βασικό πυλώνα του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος διαχείρισης της μετανάστευσης.
Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ο νέος κανονισμός στοχεύει στη βελτίωση της εφαρμογής των αποφάσεων επιστροφής και στην ενίσχυση της αξιοπιστίας της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής.
«Η σημερινή συμφωνία ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ και συμπληρώνει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με πλήρη σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε ο Νικόλαος Ιωαννίδης, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Τι αλλάζει με τον νέο κανονισμό επιστροφών
Το νέο πλαίσιο θεσπίζει αυστηρότερες υποχρεώσεις για τα άτομα που λαμβάνουν απόφαση επιστροφής. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται υποχρέωση συνεργασίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και συμμόρφωσης με τις διαδικασίες αναχώρησης από το κράτος μέλος στο οποίο διαμένουν.
Παράλληλα, εισάγεται για πρώτη φορά σαφές νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη μέλη να δημιουργούν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα μπορούν να λειτουργούν είτε ως τελικοί προορισμοί είτε ως ενδιάμεσα κέντρα μεταφοράς, διευκολύνοντας την επιστροφή μεταναστών στις χώρες καταγωγής ή σε άλλες τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ότι διασφαλίζονται τα θεμελιώδη δικαιώματα των εμπλεκομένων.
Η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής (ERO)
Η συμφωνία προβλέπει επίσης τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Εντολής Επιστροφής (European Return Order – ERO), ενός ενιαίου ευρωπαϊκού εγγράφου που θα περιλαμβάνει τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης επιστροφής.
Στόχος της νέας διαδικασίας είναι η ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, η ευκολότερη αναγνώριση αποφάσεων που έχουν εκδοθεί σε άλλη χώρα της ΕΕ και η αποτελεσματικότερη εκτέλεσή τους.
Παράλληλα, διατηρείται σε προαιρετική βάση η αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών, με πρόβλεψη επανεξέτασης του μέτρου μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου συστήματος.
Ειδικές προβλέψεις για θέματα ασφάλειας
Ο νέος κανονισμός περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για πρόσωπα που θεωρείται ότι ενδέχεται να συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη ή την ασφάλεια. Οι σχετικές πρόνοιες αποσκοπούν στην ταχύτερη διαχείριση των συγκεκριμένων υποθέσεων, διατηρώντας παράλληλα τις εγγυήσεις προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Πότε τίθενται σε ισχύ οι νέοι κανόνες
Η πολιτική συμφωνία θα πρέπει να λάβει την τελική έγκριση τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο της ΕΕ προτού τεθεί επισήμως σε ισχύ.
Οι νέοι κανόνες αποτελούν μέρος του Συμφώνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο αρχίζει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026.
Μ.Η.Τ. 242183