Ουκρανία, προϋπολογισμός 2 τρισ. ευρώ, Μέση Ανατολή, ανταγωνιστικότητα και άμυνα κυριαρχούν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
Σε μια από τις πιο κρίσιμες Συνόδους Κορυφής των τελευταίων ετών εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι ηγέτες των 27 κρατών-μελών καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα τις γεωπολιτικές αναταράξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, τις προκλήσεις της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης.
Το διήμερο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που ξεκινά στις Βρυξέλλες, πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές προκλήσεις. Από τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης έως τις αυξανόμενες πιέσεις από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πεδίο της ανταγωνιστικότητας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να χαράξουν στρατηγική για την επόμενη δεκαετία.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί επίσης το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034, ένα πακέτο που αναμένεται να καθορίσει τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες σε άμυνα, συνοχή, πράσινη μετάβαση, αγροτική πολιτική και τεχνολογική ανάπτυξη.
Η Ουκρανία παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα
Οι εργασίες της Συνόδου ξεκινούν με την παρουσία του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, γεγονός που υπογραμμίζει ότι η στήριξη προς το Κίεβο εξακολουθεί να αποτελεί κορυφαία πολιτική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι ηγέτες θα εξετάσουν την πορεία του πολέμου, τη στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς την Ουκρανία, αλλά και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά ότι η στρατηγική της πίεσης προς τη Μόσχα συνεχίζει να αποδίδει, ενώ παράλληλα προχωρά η εφαρμογή νέων πακέτων κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η χρηματοδότηση της Ουκρανίας για τα επόμενα χρόνια. Οι Βρυξέλλες δρομολογούν ήδη την πρώτη εκταμίευση από το νέο χρηματοδοτικό πακέτο ύψους 90 δισ. ευρώ που θα καλύψει τις ανάγκες της χώρας για την περίοδο 2026-2027, επιβεβαιώνοντας ότι η οικονομική στήριξη του Κιέβου παραμένει αδιαπραγμάτευτη.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να χαιρετίσουν τη σημαντική πρόοδο που σημείωσαν η Ουκρανία και η Μολδαβία στην ενταξιακή τους πορεία, μετά το άνοιγμα της πρώτης δέσμης διαπραγματευτικών κεφαλαίων για την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η μεγάλη μάχη για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ.
Αν η Ουκρανία αποτελεί το κυρίαρχο γεωπολιτικό ζήτημα, το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομική και πολιτική πρόκληση για τους «27».
Η συζήτηση για τον επταετή προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034 εισέρχεται πλέον στην πιο δύσκολη φάση της, καθώς οι χώρες-μέλη καλούνται να αποφασίσουν πώς θα χρηματοδοτηθούν οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες χωρίς να διαταραχθούν οι υφιστάμενες πολιτικές συνοχής και αγροτικής ανάπτυξης.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ, ωστόσο η Κυπριακή Προεδρία έχει ήδη παρουσιάσει συμβιβαστικό πλαίσιο που προβλέπει μείωση κατά 32,8 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το ύψος των δαπανών. Αφορά και το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό. Οι λεγόμενοι «ίδιοι πόροι» της ΕΕ, δηλαδή οι νέες πηγές χρηματοδότησης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, βρίσκονται στο επίκεντρο μιας δύσκολης διαπραγμάτευσης που αναμένεται να κορυφωθεί τους επόμενους μήνες.
Οι Βρυξέλλες θεωρούν ζωτικής σημασίας να έχει επιτευχθεί συμφωνία έως το τέλος του έτους, προκειμένου να υπάρχει επαρκής χρόνος προσαρμογής πριν από την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου την 1η Ιανουαρίου 2028.
Ανταγωνιστικότητα: Η Ευρώπη απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα
Η οικονομία και η ανταγωνιστικότητα αποτελούν ακόμη έναν βασικό πυλώνα των συζητήσεων.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι η Ένωση αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα σε τομείς όπως η βιομηχανία, η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και η ενέργεια.
Στο τραπέζι θα βρεθούν μέτρα για την ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς, τη μείωση της γραφειοκρατίας, την προσέλκυση επενδύσεων και τη διατήρηση της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συζήτηση για το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), καθώς αρκετές χώρες εκφράζουν ανησυχίες ότι το αυξημένο κόστος άνθρακα επιβαρύνει σημαντικά τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα σε μια περίοδο χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού ενεργειακού κόστους.
Μέση Ανατολή: Η νέα συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν και οι επιπτώσεις στην Ευρώπη
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή θα απασχολήσουν εκτενώς τους Ευρωπαίους ηγέτες κατά τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου.
Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για αποκλιμάκωση της έντασης στην περιοχή δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για τη γεωπολιτική σταθερότητα.
Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται έτοιμες να στηρίξουν την εφαρμογή της συμφωνίας, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερή θέση ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και οφείλει να περιορίσει τις αποσταθεροποιητικές του δραστηριότητες στην περιοχή.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα εξετάσουν την κατάσταση στη Γάζα, τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη και τις προσπάθειες παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας στους αμάχους.
Στην ατζέντα βρίσκεται και ο Λίβανος, όπου η ΕΕ επιδιώκει να διατηρήσει την εύθραυστη σταθερότητα και να στηρίξει τους κρατικούς θεσμούς μετά από μια μακρά περίοδο περιφερειακών αναταράξεων.
Άμυνα, μεταναστευτικό και ασφάλεια
Οι «27» θα ενημερωθούν επίσης για την πρόοδο της ευρωπαϊκής αμυντικής στρατηγικής, με το ενδιαφέρον να μετατοπίζεται πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση.
Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να επιταχύνουν την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων της Ένωσης, εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών απειλών και αβεβαιότητας για το διεθνές περιβάλλον ασφαλείας.
Παράλληλα, στο τραπέζι παραμένει το μεταναστευτικό, ένα ζήτημα που εξακολουθεί να προκαλεί έντονες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς και η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της διακίνησης ναρκωτικών, θέματα που συνδέονται άμεσα με τη δημόσια ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή.
Από την Ουκρανία έως τον νέο προϋπολογισμό των 2 τρισ. ευρώ και από τη Μέση Ανατολή έως την ανταγωνιστικότητα απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα, οι αποφάσεις των επόμενων ωρών αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την ευρωπαϊκή πορεία της επόμενης δεκαετίας.
Διαβάστε επίσης: Κυριάκος Μητσοτάκης: Στις Βρυξέλλες για τη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
Μ.Η.Τ. 242183