Η βιομηχανία παίρνει «ανάσα»: 200 εκατ. ευρώ για φθηνότερη ενέργεια και επενδύσεις

Η κυβέρνηση διοχετεύει 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για τη μείωση του ενεργειακού κόστους στη βιομηχανία. Η μεγάλη εικόνα

Η ελληνική βιομηχανία μπαίνει σε μια νέα φάση στήριξης μετά την εξαγγελία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ για τη διοχέτευση 200 εκατ. ευρώ σε ενεργοβόρους κλάδους. Πρόκειται για πόρους που θα αντληθούν από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα διοχετευτούν σε σχέδια με έντονη στρατηγική και τεχνολογική διάσταση.

Σε αντίθεση με παλαιότερες παρεμβάσεις που στόχευαν σε άμεσες επιδοτήσεις, το συγκεκριμένο πακέτο δεν προσφέρει μια προσωρινή ανάσα. Στόχος του είναι να επιδοτήσει επενδύσεις εκσυγχρονισμού, να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας, να περιορίσει τις εκπομπές άνθρακα και να δημιουργήσει προϊόντα με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.

Οι κλάδοι που βρίσκονται στο επίκεντρο

Το Υπουργείο Ανάπτυξης ξεκαθαρίζει πως το βάρος θα δοθεί σε τομείς που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής βιομηχανίας: αλουμίνιο, χαλκός, σίδηρος, μεταλλικές κατασκευές, ναυπηγική και χημική βιομηχανία.

Οι συγκεκριμένοι κλάδοι στηρίζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας και έχουν έντονη εξαγωγική δραστηριότητα. Ωστόσο, η υψηλή κατανάλωση ενέργειας αποτελεί διαρκές βαρίδι στην ανταγωνιστικότητά τους, ιδίως σε μια Ευρώπη που πληρώνει ακριβότερη ενέργεια σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ασία.

Παραδείγματα επενδύσεων

Ήδη ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις έχουν κινηθεί στην κατεύθυνση που ευνοεί το νέο πλαίσιο:

• Η Aluminium of Greece (Mytilineos) έχει ανακοινώσει σχέδια για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τεχνολογίες μείωσης εκπομπών, ώστε να μειώσει την εξάρτηση του εργοστασίου από ακριβό ηλεκτρισμό.

• Η ElvalHalcor, κορυφαία βιομηχανία χαλκού και αλουμινίου, προχωρά σε ενεργειακά αποδοτικό εξοπλισμό και αυτοματισμούς, με στόχο να περιορίσει το ενεργειακό κόστος παραγωγής.

• Στη ναυπηγική βιομηχανία, εταιρείες όπως τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά εξετάζουν τεχνολογικές αναβαθμίσεις που σχετίζονται με πράσινη ναυπηγική και νέες τεχνολογίες πρόωσης.

• Στον χώρο των χημικών, επιχειρήσεις όπως η Sunlight (μπαταρίες) και η Καρέλιας Χημικά έχουν ήδη στραφεί σε επενδύσεις που μειώνουν την κατανάλωση ενέργειας μέσω αυτοματισμών και πράσινης ενέργειας.

Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν ότι η βιομηχανία είναι έτοιμη να αξιοποιήσει τα νέα κεφάλαια για να επιταχύνει τον μετασχηματισμό της.

STEP SEAL: η νέα πύλη χρηματοδότησης

Η ευρωπαϊκή σφραγίδα STEP SEAL θα λειτουργήσει ως βασικό κριτήριο επιλογής των έργων. Η πιστοποίηση αυτή απονέμεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε σχέδια που ξεχωρίζουν για τη συμβολή τους σε καθαρές τεχνολογίες, ενεργειακή αποδοτικότητα και ψηφιακό μετασχηματισμό.

Η ύπαρξη της σφραγίδας δεν έχει μόνο συμβολικό χαρακτήρα. Αποτελεί εγγύηση ποιότητας που ανοίγει τον δρόμο για πρόσθετη χρηματοδότηση από τράπεζες, επενδυτικά ταμεία και ιδιωτικά κεφάλαια. Έτσι, τα 200 εκατ. ευρώ της κρατικής ενίσχυσης μπορούν να κινητοποιήσουν πολλαπλάσιους πόρους, επιταχύνοντας την παραγωγική αναβάθμιση.

Η στρατηγική διάσταση

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική: η βιομηχανία να γίνει λιγότερο εξαρτημένη από το κόστος ενέργειας και ταυτόχρονα πιο ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο. Οι επενδύσεις σε αποδοτικότερες τεχνολογίες και καθαρές μορφές παραγωγής ενισχύουν όχι μόνο την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων αλλά και τη θέση της χώρας στη νέα ευρωπαϊκή πράσινη οικονομία.

Η κυβέρνηση επιδιώκει έτσι να στείλει διπλό μήνυμα: στήριξη της παραγωγής στο σήμερα και πράσινη μετάβαση για το αύριο. Η μείωση του ενεργειακού κόστους θα ωφελήσει τους ίδιους τους βιομηχανικούς ομίλους, αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τους εργαζομένους μέχρι τις εξαγωγικές επιδόσεις.

Προοπτικές και προκλήσεις

Η συγκυρία παραμένει κρίσιμη. Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση μετά το σοκ της ενεργειακής κρίσης 2022–2023, οι τιμές ενέργειας στην Ευρώπη παραμένουν υψηλότερες από άλλες μεγάλες αγορές. Οι βιομηχανικοί φορείς έχουν κατ’ επανάληψη επισημάνει ότι χωρίς μόνιμα και διαρθρωτικά μέτρα, η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας θα υπονομεύεται.

Το νέο χρηματοδοτικό εργαλείο μπορεί να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση. Η επιτυχία του, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα προχωρήσουν οι εγκρίσεις, πόσο αποτελεσματικά θα αξιοποιηθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι και αν οι επιχειρήσεις θα ανταποκριθούν με σχέδια που συνδυάζουν καινοτομία, αποδοτικότητα και εξωστρέφεια.