Οι ΗΠΑ έθεσαν στους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ προθεσμία έως το 2027 για να αναλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της συμβατικής άμυνας της Συμμαχίας, σύμφωνα με αποκάλυψη του Reuters, προκαλώντας προβληματισμό σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που θεωρούν το χρονοδιάγραμμα υπερβολικά πιεστικό.
Κατά τη διάρκεια συνάντησης στην Ουάσινγκτον μεταξύ στελεχών του Πενταγώνου και ευρωπαϊκών αντιπροσωπειών, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ζήτησαν από την Ευρώπη να αναλάβει την ευθύνη για κρίσιμες μη πυρηνικές ικανότητες – από τις υπηρεσίες πληροφοριών και επιτήρησης έως συστήματα πυραύλων και βιομηχανική παραγωγή οπλικών συστημάτων. Μια τέτοια μετατόπιση θα αναδιαμόρφωνε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τους μεγαλύτερους στρατιωτικούς εταίρους τους.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Ουάσινγκτον θεωρεί ανεπαρκή την πρόοδο της Ευρώπης στην ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να διαμήνυσαν ότι, εάν δεν υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση έως το 2027, οι ΗΠΑ ενδέχεται να τερματίσουν τη συμμετοχή τους σε ορισμένους μηχανισμούς συντονισμού του ΝΑΤΟ. Δεν έχει αποσαφηνιστεί, πάντως, με ποια κριτήρια θα αξιολογηθεί η ευρωπαϊκή «πρόοδος».
Παρά τη σχετική δέσμευση των ευρωπαϊκών χωρών να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν το χρονοδιάγραμμα ανέφικτο: Η Ε.Ε. χρειάζεται ακόμη σημαντικές επενδύσεις σε αεράμυνα, πυρομαχικά, drones, κυβερνοάμυνα και κρίσιμες υπηρεσίες ISR (Intelligence, Surveillance, Reconnaissance), τομείς όπου η αμερικανική υπεροχή παραμένει καθοριστική. Επιπλέον, οι καθυστερήσεις παραγωγής και παράδοσης οπλικών συστημάτων — ακόμη και όταν πρόκειται για αμερικανικά συστήματα — καθιστούν πρακτικά αδύνατη την κάλυψη των κενών σε τόσο σύντομο διάστημα.
Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι τα ευρωπαϊκά μέλη έχουν αρχίσει να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο της ηπειρωτικής ασφάλειας, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει την αμερικανική προθεσμία.
Οι αμφιταλαντεύσεις της αμερικανικής πολιτικής
Παραμένει ασαφές εάν η προθεσμία του 2027 εκφράζει επίσημη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ή αν αντανακλά πρωτοβουλία συγκεκριμένων στελεχών του Πενταγώνου. Η εσωτερική συζήτηση στην Ουάσινγκτον σχετικά με το εύρος της αμερικανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια είναι έντονη.
Η στάση του προέδρου Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ εξακολουθεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις. Στην προεκλογική εκστρατεία του 2024 είχε σκληρύνει τη ρητορική του έναντι των Ευρωπαίων συμμάχων, ακόμη και «ενθαρρύνοντας» ενδεχόμενη επίθεση της Ρωσίας σε χώρες που δεν καλύπτουν το «δίκαιο μερίδιο» των αμυντικών δαπανών. Τον Ιούνιο, ωστόσο, επαίνεσε την αποδοχή από τους Ευρωπαίους ενός αμερικανικού σχεδίου που αυξάνει τον στόχο των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ.
Έκτοτε, ο Τραμπ κινείται μεταξύ επιθετικής στάσης κατά της Ρωσίας και παράλληλης διάθεσης για απευθείας διαπραγματεύσεις με το Κρεμλίνο για τον πόλεμο στην Ουκρανία —διαδικασία από την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται να αποκλείονται.
Σε μήνυμά του στο Χ (Twitter), ο αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Λαντάου υπογράμμισε ότι είναι «προφανές» πως οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη της άμυνας της ηπείρου, προσθέτοντας: «Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις το λένε αυτό, αλλά η δική μας το εννοεί».
Μ.Η.Τ. 242183