Τάση μονιμότητας προσλαμβάνουν οι καθυστερήσεις στην εξόφληση των υποχρεώσεων του Δημοσίου προς ιδιώτες και επιχειρήσεις, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ) για τη μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Η ειδική επιτροπή που έχει συσταθεί για τη χαρτογράφηση των αιτιών και την υποβολή προτάσεων αντιμετώπισης δεν αναμένεται να ολοκληρώσει το έργο της πριν από το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Αυξημένη συσσώρευση χρεών
Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΥΠΕΘΟ, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου —μαζί με τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων της ΑΑΔΕ— ανήλθε στα 3,77 δισ. ευρώ στο τέλος Σεπτεμβρίου 2025. Το ποσό είναι ελαφρώς μειωμένο έναντι των 3,88 δισ. ευρώ του Αυγούστου, ωστόσο παραμένει αυξημένο κατά 717 εκατ. ευρώ ή 23% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024.
Οι οφειλές προς προμηθευτές ανήλθαν σε 2,94 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας άνοδο 26,8% (ή 622 εκατ. ευρώ) σε ετήσια βάση, ενώ οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων διαμορφώθηκαν σε 826 εκατ. ευρώ, από 731 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2024.
Νοσοκομεία: O «μεγάλος ασθενής»
Τα δημόσια νοσοκομεία εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική πηγή ληξιπρόθεσμων οφειλών, με συνολικά χρέη 1,64 δισ. ευρώ στο τέλος Σεπτεμβρίου, έναντι 1,63 δισ. ευρώ τον Αύγουστο και 1,15 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο 2024 — αύξηση 43% ή 500 εκατ. ευρώ.
Το υπουργείο επισημαίνει ότι στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται μικτά ποσά, πριν τον συμψηφισμό των rebate και clawback από τους προμηθευτές, διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί προς το τέλος του έτους.
Οργανισμοί και λοιποί φορείς
Τα χρέη των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης υποχώρησαν στα 612 εκατ. ευρώ από 651 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο, αλλά παραμένουν 4,6% υψηλότερα έναντι του Δεκεμβρίου 2024. Εξ αυτών, 249 εκατ. ευρώ αφορούν τον ΕΟΠΥΥ.
Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Περιφέρειες) εμφάνισαν οφειλές 240 εκατ. ευρώ, οριακά μειωμένες μηνιαίως αλλά 3,9% αυξημένες σε ετήσια βάση. Τα λοιπά νομικά πρόσωπα του Δημοσίου διεύρυναν τις υποχρεώσεις τους σε 222 εκατ. ευρώ από 184 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2024.
Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Κρατικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 205 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 169 εκατ. ευρώ αφορούν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, γεγονός που υποδηλώνει καθυστερήσεις στην αποπληρωμή εργοληπτών και αναδόχων δημοσίων έργων.
Εκκρεμείς επιστροφές φόρων
Οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων μειώθηκαν μεν σε 826 εκατ. ευρώ από 928 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο, αλλά παραμένουν υψηλότερες έναντι του Δεκεμβρίου 2024 (731 εκατ. ευρώ). Από αυτές:
321 εκατ. ευρώ αφορούν άμεσους φόρους,
400 εκατ. ευρώ έμμεσους φόρους,
99 εκατ. ευρώ μη φορολογικά έσοδα.
Περίπου 178 εκατ. ευρώ χαρακτηρίζονται μη εξοφλήσιμα λόγω ελλιπών δικαιολογητικών ή μη ανταπόκρισης των δικαιούχων.
Δεν περιλαμβάνονται οι επιστροφές από Τελωνεία (ΕΦΚ, ΦΠΑ για βιομηχανίες, ξενοδοχεία, αλιευτικά και πλοία).
Ψηφιακή χαρτογράφηση καθυστερήσεων
Για τη συστηματική παρακολούθηση του φαινομένου, το ΥΠΕΘΟ έχει συστήσει Ειδική Επιτροπή Παρακολούθησης Ληξιπρόθεσμων Οφειλών, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Η επιτροπή έχει αναπτύξει νέα ψηφιακή πλατφόρμα ηλεκτρονικής υποβολής τιμολογίων, ώστε να επιτευχθεί πλήρης ιχνηλάτηση των καθυστερήσεων. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων αναμένεται να προσφέρει σαφή εικόνα των οφειλών και των αιτιών τους στις αρχές του 2026.
Στόχος είναι:
- να εντοπιστούν οι φορείς με οφειλές άνω των 90 ημερών,
- να προσδιοριστεί το ύψος και η προέλευση των καθυστερήσεων,
- να θεσπιστεί μηχανισμός εποπτείας και δημοσιοποίησης στοιχείων για ασυνεπείς φορείς.
«Ζήτημα αξιοπιστίας του κράτους»
Όπως έχει δηλώσει ο Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, η μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα:
«Η τακτική εξόφληση των υποχρεώσεων του Δημοσίου δεν είναι μόνο ζήτημα δημοσιονομικής διαχείρισης, αλλά και αξιοπιστίας του κράτους απέναντι στην οικονομία και στους πολίτες.»
Μ.Η.Τ. 242183