Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος με δημόσια παρέμβασή του ζητά επιτάχυνση πολιτικών για βιομηχανική ανθεκτικότητα και στρατηγική αυτονομία

Σήμα κινδύνου για τις επιπτώσεις ενός ισχυρού ευρώ στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα εκπέμπει ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, θέτοντας στο επίκεντρο ένα ζήτημα που -όπως σημειώνει προστίθεται ως «δεύτερο βάρος» στις ήδη πιεσμένες βιομηχανίες της ηπείρου. Σε ανάρτησή του στο LinkedIn, ο επικεφαλής της METLEN (όμιλος Μυτιληναίος) υποστηρίζει ότι η ενίσχυση του κοινού νομίσματος δεν λειτουργεί ως ένδειξη υγείας της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά ως παράγοντας που κάνει τα ευρωπαϊκά προϊόντα ακόμη λιγότερο ανταγωνιστικά σε παγκόσμιες αγορές όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται κυρίως σε δολάρια.

Το μήνυμα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, «αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες και βιομηχανικοί φορείς» εκφράζουν ήδη αυξανόμενη ανησυχία για την έντονη ανατίμηση του ευρώ. Η συγκυρία είναι κρίσιμη, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε υψηλό κόστος παραγωγής, διεθνή ανταγωνισμό και πιέσεις στα περιθώρια κέρδους.

Από το ενεργειακό κόστος στο νόμισμα: Διπλή πίεση για εξαγωγείς και μεταποίηση

Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, η Ευρώπη βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με ένα δομικό μειονέκτημα που υπονομεύει τη θέση της στη διεθνή αγορά: το υψηλό κόστος ενέργειας, το οποίο πλήττει ιδιαίτερα τους κλάδους της ενεργοβόρας βιομηχανίας και της μεταποίησης. Μέσα σε αυτό το ήδη δυσμενές περιβάλλον, η ανατίμηση του ευρώ προσθέτει ένα ακόμη εμπόδιο, καθώς καθιστά τα ευρωπαϊκά προϊόντα ακριβότερα για τους αγοραστές εκτός Ευρωζώνης.

Η ουσία της κριτικής του είναι βαθιά οικονομική: όταν το νόμισμα ενισχύεται, η εξαγωγική βιομηχανία υποχρεώνεται είτε να απορροφήσει μέρος της αύξησης τιμής (και άρα να μειώσει το περιθώριο κέρδους της), είτε να μετακυλίσει το κόστος στον πελάτη, με κίνδυνο απώλειας μεριδίων αγοράς. Σε κλάδους όπου ο ανταγωνισμός είναι ακραία διεθνοποιημένος και οι τιμές ορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τις δολαριοποιημένες αγορές, αυτή η μεταβολή λειτουργεί σαν έμμεση «φορολογία» στις εξαγωγές.

Γι’ αυτό και ο ίδιος επιμένει ότι το θέμα δεν είναι μια συνηθισμένη νομισματική διακύμανση. Είναι, όπως λέει, μια επιπλέον δομική πρόκληση, που επιβαρύνει επιχειρήσεις σε μια περίοδο όπου τα περιθώρια είναι ήδη στενά και η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα εξελίσσεται σε βασικό πεδίο γεωοικονομικής αντιπαράθεσης.

«Το ισχυρό ευρώ δεν σημαίνει ισχυρή οικονομία»

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η ανάγνωση που δίνει ο Ευάγγελος Μυτιληναίος στην ίδια τη νομισματική ενίσχυση. Όπως σημειώνει, το ισχυρό ευρώ δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτόματα ως απόδειξη μιας ισχυρής ευρωπαϊκής οικονομίας. Αντιθέτως, το αποδίδει σε ένα περιβάλλον «ασταθών και ασυνεπών πολιτικών» και σε γεωπολιτικές εντάσεις, οι οποίες δημιουργούν μετατοπίσεις κεφαλαίων και αμυντικές τοποθετήσεις στις αγορές.

Με αυτή τη διατύπωση επιχειρεί να αναδείξει ότι το νόμισμα μπορεί να ενισχύεται για λόγους που δεν σχετίζονται με πραγματική βελτίωση παραγωγικότητας ή με αύξηση της βιομηχανικής ισχύος της Ευρώπης. Και σε αυτή την περίπτωση, το “ισχυρό ευρώ” δεν είναι πλεονέκτημα, αλλά πρόβλημα, καθώς επιδεινώνει την ήδη δύσκολη εξίσωση της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Το στοίχημα της βιομηχανικής ανθεκτικότητας και της στρατηγικής αυτονομίας

Στο δεύτερο σκέλος της παρέμβασής του, ο επικεφαλής της METLEN συνδέει το ζήτημα με τη συνολικότερη ανάγκη επιτάχυνσης μιας νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής. Όπως υπογραμμίζει, η Ευρώπη οφείλει να κινηθεί επειγόντως προς πολιτικές που στηρίζουν τη βιομηχανική ανθεκτικότητα, τη στρατηγική αυτονομία και -όπως τονίζει- τον δίκαιο ανταγωνισμό στη διεθνή σκηνή.

Η προσέγγιση αυτή δεν περιορίζεται στο νόμισμα. Αντίθετα, το ισχυρό ευρώ αντιμετωπίζεται ως αφορμή για να τεθεί εκ νέου το μεγάλο ερώτημα: πώς η Ευρώπη θα διατηρήσει βιομηχανική βάση, εξαγωγικές δυνατότητες και παραγωγική ισχύ, σε μια εποχή που άλλες οικονομίες στηρίζουν με επιθετικά εργαλεία τις βιομηχανίες τους και αξιοποιούν κάθε πλεονέκτημα σε ενέργεια, επιδοτήσεις και πρόσβαση σε πρώτες ύλες.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μείωση εξαρτήσεων, η ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς και η προώθηση κατάλληλων εργαλείων πολιτικής μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας μακροπρόθεσμης λύσης. Και όλα αυτά, όπως τονίζει, δεν υποκαθιστούν το βασικό πρόβλημα, που παραμένει το ενεργειακό κόστος.

«Η Ευρώπη έχει ικανότητες και ταλέντο – Χρειάζεται πλαίσιο για να κερδίσει»

Η ανάρτηση κλείνει με ένα μήνυμα που επιχειρεί να λειτουργήσει ως πολιτικοοικονομική σύνοψη της συζήτησης: η Ευρώπη διαθέτει τις ικανότητες, την τεχνογνωσία και το ανθρώπινο κεφάλαιο. Αυτό που λείπει, σύμφωνα με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, είναι ένα πλαίσιο που να επιτρέπει στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις – και τελικά να κερδίζουν – στην παγκόσμια αγορά.

Σε μια περίοδο που η αναδιάρθρωση της παραγωγής και η βιομηχανική πολιτική επανέρχονται στο προσκήνιο διεθνώς, η παρέμβαση αυτή αποκτά ευρύτερη σημασία: δεν αφορά μόνο μια ισοτιμία ή μια προσωρινή νομισματική τάση, αλλά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη θα προστατεύσει και θα αναβαθμίσει τη θέση της σε ένα περιβάλλον όπου η οικονομία, η ενέργεια και η γεωπολιτική συγκλίνουν όλο και περισσότερο.