Νέο Κληρονομικό Δίκαιο: Όσα αλλάζουν για κληρονομιές, διαθήκες και συντρόφους»

Tο υπουργείο Δικαιοσύνης παρουσίασε το νέο νομοσχέδιο για το κληρονομικό δίκαιο, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τις επόμενες εβδομάδες και να παραμείνει ανοιχτό για σχόλια περίπου έναν μήνα, πριν κατατεθεί στη Βουλή για επεξεργασία.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, τόνισε: «Το έργο που παραλάβαμε θεωρούμε ότι αποτελεί ένα άρτιο επιστημονικό επίτευγμα, το οποίο θα υπηρετήσει την ελληνική κοινωνία και οικονομία για τις επόμενες δεκαετίες. Το γεγονός ότι το κληρονομικό δίκαιο δεν είχε αναθεωρηθεί σχεδόν καθόλου τα τελευταία 80 χρόνια δείχνει πόσο αναγκαία ήταν η αναμόρφωση που παρουσιάζουμε σήμερα».

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, σημείωσε ότι «το δίκαιο πρέπει να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες. Το νέο κληρονομικό δίκαιο θα επηρεάσει σημαντικά τις κοινωνικές σχέσεις και την οικονομική ζωή, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και στο συμφέρον των πολιτών».

Κύριες αλλαγές του νομοσχεδίου

Κληρονομικές συμβάσεις

Προβλέπονται δύο είδη κληρονομικών συμβάσεων:

Σύμβαση διαθέτη: Ο διαθέτης συντάσσει τη σύμβαση εν ζωή και μπορεί να διαχειρίζεται την περιουσία του μέχρι το θάνατό του.

Σύμβαση παραίτησης: Κάποιος που έχει κληρονομικό δικαίωμα παραιτείται από την κληρονομιά του εν ζωή για συγκεκριμένους λόγους.

Εξ αδιαθέτου διαδοχή

Ο επιζών σύζυγος κληρονομεί 33% όταν υπάρχει ένα παιδί και 25% όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα παιδιά. Το υπόλοιπο πηγαίνει στα παιδιά.

Αν δεν υπάρχουν παιδιά, ο επιζών σύζυγος κληρονομεί πριν από τους γονείς, πρώτα ξαδέλφια ή άλλους συγγενείς με κληρονομικό δικαίωμα.

Σύμφωνο συμβίωσης και επιζών σύντροφος

Τα ίδια δικαιώματα με τον σύζυγο ισχύουν και για τα ζευγάρια με σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης.

Αν δεν υπάρχει σύμφωνο, ο επιζών σύντροφος έχει πλήρη κληρονομικό δικαίωμα όταν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς, εφόσον ζούσαν μαζί του τουλάχιστον τρία χρόνια.

Αίτηση για κληρονομιά πρέπει να γίνει εντός τεσσάρων μηνών από τον θάνατο, ενώ η χρήση της κοινής κατοικίας επιτρέπεται για ένα χρόνο ή περισσότερο σε περίπτωση ύπαρξης παιδιών.

Ιδιόχειρες διαθήκες

Οι ιδιόγραφες διαθήκες παραμένουν έγκυρες, με έλεγχο γνησιότητας από μάρτυρες και πραγματογνώμονες, ειδικά αν προσκομίζονται από μη άμεσα συγγενείς.

Η σύνταξη διαθήκης επιτρέπεται από τα 16 έτη.

Άτομα με αναπηρία μπορούν να συντάσσουν διαθήκη με τεχνολογική υποστήριξη (π.χ. φωνητική).

Απαγορεύεται η διαθήκη για άτομα που νοσηλεύονται σε ιδρύματα, όταν κληρονόμοι έχουν σχέση με τη διοίκησή τους.

Δημόσια και μυστική διαθήκη

Θα συντάσσονται ενώπιον συμβολαιογράφου με δύο μάρτυρες, χωρίς εναλλακτική για δεύτερο συμβολαιογράφο.

Αποποιήσεις κληρονομιάς

Ο κληρονόμος δεν ευθύνεται οικονομικά με δική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομίας, μειώνοντας τις αποποιήσεις.

Νόμιμη μοίρα

Μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση, περιορίζοντας την αναγκαστική συγκυριότητα των κληρονόμων.

Περισσότεροι κληρονόμοι

Κάθε συγκληρονόμος μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο την εξαγορά της μερίδας άλλου συγκληρονόμου.

Κληρονομική ανικανότητα και αναξιότητα

Εισάγεται αυτοδίκαιη κληρονομική ανικανότητα για κληρονόμους που έχουν καταδικαστεί για σοβαρά εγκλήματα κατά της ζωής, υγείας ή γενετήσιας ελευθερίας του κληρονομούμενου.