Σούπερ μάρκετ: Εξαγορές και συγχωνεύσεις επιταχύνονται. Αναλυτικά η κερδοφορία και η υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Ο κλάδος των σούπερ μάρκετ εισέρχεται σε νέα φάση συγκέντρωσης, με εξαγορές και συγχωνεύσεις να αποτελούν τη φυσική εξέλιξη μιας αγοράς που πιέζεται από τα χαμηλά περιθώρια κέρδους, τις αυξανόμενες λειτουργικές δαπάνες και τις νέες ρυθμιστικές απαιτήσεις. Όπως επισημαίνουν στελέχη της Ένωσης Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας, η ελληνική αγορά οδηγείται με ταχείς ρυθμούς προς ένα πιο συμπαγές επιχειρηματικό μοντέλο, καθώς οι μικρότερες αλυσίδες δυσκολεύονται να αντέξουν το βάρος των μεταβολών.
Σήμερα λειτουργούν περίπου 43 αλυσίδες σε όλη τη χώρα, από 67 το 2010. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΣΕ, Αριστοτέλη Παντελιάδη, ένα υγιές, ανταγωνιστικό μοντέλο θα μπορούσε να βασιστεί σε τέσσερις έως έξι μεγάλες αλυσίδες. Σε αντίστοιχο τόνο, ο αντιπρόεδρος της Ένωσης, Γιάννης Μασούτης, υπογράμμισε ότι η συγκέντρωση θα συνεχιστεί και το 2026, καθώς η έντονη πίεση από κόστος, μισθώματα και κανονιστικό πλαίσιο ωθεί τις επιχειρήσεις σε στρατηγικές ενοποίησης.
Οι οικονομικές επιδόσεις του 2024 και η πορεία της κερδοφορίας
Η ανάλυση των οικονομικών στοιχείων των 43 μεγαλύτερων αλυσίδων δείχνει έναν κλάδο που αναπτύσσεται σε τζίρο, αλλά δυσκολεύεται να μετατρέψει τις πωλήσεις σε πραγματικά κέρδη. Οι καθαρές πωλήσεις το 2024 έφτασαν τα 13,06 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 4,4% σε σχέση με το 2023, όμως τα κέρδη προ φόρων μειώθηκαν κατά 6,5% στα 215 εκατ. ευρώ. Το καθαρό περιθώριο κέρδους υποχώρησε στο 1,65% από 1,84%, ενώ τα EBITDA από 6,54% μειώθηκαν στο 5,97%.
Οι επενδύσεις διαμορφώθηκαν στα 400 εκατ. ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από τα 592 εκατ. ευρώ του 2023. Στην πενταετία 2020-2025, ο κλάδος επένδυσε συνολικά 2,2 δισ. ευρώ, ενώ στη δεκαετία οι επενδύσεις προσεγγίζουν τα 3,5 δισ. ευρώ, στοιχείο που αποδεικνύει τη διαρκή προσπάθεια εκσυγχρονισμού, αλλά και την ανάγκη για εξωτερική χρηματοδότηση.
Η αγορά ταχυκίνητων προϊόντων σε τροχιά ανόδου
Στο εννεάμηνο του 2025, ο συνολικός τζίρος των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων ανήλθε σε 10,51 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 632 εκατ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι. Τα προϊόντα με σταθερό barcode συγκέντρωσαν 8,16 δισ. ευρώ, ενώ τα προϊόντα επί ζυγίω έφτασαν τα 2,35 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ανάπτυξη 9%.
Τα τρόφιμα παραμένουν ο ισχυρότερος πυλώνας της αγοράς, απορροφώντας το 82,5% του συνολικού τζίρου με ρυθμό ανόδου 7,3%. Η μέση τιμή ανά μονάδα προϊόντος αυξήθηκε κατά 1,5%, ενώ ο όγκος πωλήσεων ενισχύθηκε κατά 4,2%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αύξηση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας που έφτασαν το 27,1% της αγοράς, έναντι 5,1% για τα επώνυμα προϊόντα, επιβεβαιώνοντας την τάση μετατόπισης των καταναλωτών σε οικονομικότερες επιλογές.
Η ενίσχυση από τον τουρισμό και οι αγοραστικές συνήθειες των επισκεπτών
Καθοριστικός παράγοντας για την αύξηση της ζήτησης αποτελεί ο τουρισμός, ο οποίος ενισχύει σημαντικά την κατανάλωση προϊόντων FMCG. Μελέτη της NielsenIQ το καλοκαίρι του 2025 σε 14 τουριστικές περιοχές κατέγραψε ότι το 94% των επισκεπτών αγοράζει είδη grocery, με κορυφαίες προτιμήσεις το εμφιαλωμένο νερό και τη μπύρα.
Οι τουρίστες επιλέγουν προϊόντα με βάση την ελληνική προέλευση, την τιμή και τη διαθεσιμότητα, ενώ εμφανίζουν υψηλή ικανοποίηση από την ποικιλία και την ευκολία αγοράς. Σημαντικό μέρος των αγορών πραγματοποιείται σε σούπερ μάρκετ και υπεραγορές για εφοδιασμό, ενώ τα μίνι μάρκετ και τα περίπτερα κυριαρχούν στις αυθόρμητες αγορές. Φούρνοι, λαϊκές και καταστήματα καλλυντικών συμπληρώνουν την εικόνα, αναδεικνύοντας την πολυδιάστατη σχέση των τουριστών με το λιανεμπόριο τροφίμων.
Οι πληθωριστικές τάσεις και οι μεγάλες αυξήσεις
Παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο +1,08% τον Οκτώβριο 2025, οι μεταβολές στις τιμές παραμένουν άνισες. Σημαντικές μειώσεις καταγράφονται σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, απορρυπαντικά, είδη καθαρισμού και τρόφιμα παντοπωλείου, κυρίως λόγω καλών καιρικών συνθηκών και αποκλιμάκωσης στο ελαιόλαδο.
Αντίθετα, μεγάλες αυξήσεις σημειώνονται σε μπισκότα, σοκολάτες, ζαχαρώδη και είδη πρωινού, επηρεασμένα από τις διεθνείς τιμές κακάο και καφέ. Στα φρέσκα κρέατα οι αυξήσεις οφείλονται στη μείωση του ζωικού κεφαλαίου και σε ασθένειες που έπληξαν ελληνικές εκτροφές, επιβαρύνοντας τα γαλακτοκομικά και τα τυροκομικά.
Η υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης
Η έρευνα του ΙΟΒΕ δείχνει ότι η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε στις -47,6 μονάδες τον Οκτώβριο, καθιστώντας τους Έλληνες τους πιο απαισιόδοξους στην ΕΕ. Οι προβλέψεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών επιδεινώνονται, ενώ η πρόθεση αποταμίευσης υποχωρεί. Παράλληλα, η διάθεση για μείζονες αγορές παρουσιάζει ήπια άνοδο, χωρίς όμως να ανατρέπει το συνολικό κλίμα αβεβαιότητας.
Το 60% των νοικοκυριών δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ενώ αυξάνεται το ποσοστό όσων αντλούν από τις αποταμιεύσεις ή έχουν χρεωθεί, καταδεικνύοντας τη δυσκολία προσαρμογής σε ένα περιβάλλον όπου οι τιμές συνεχίζουν να πιέζουν τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Μια αγορά σε μετάβαση
Η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ βρίσκεται σε φάση έντονης μετάβασης. Η πίεση στα περιθώρια, η αύξηση του κόστους και η συγκέντρωση δυνάμεων δημιουργούν ένα νέο τοπίο όπου οι μεγαλύτερες αλυσίδες αποκτούν ισχυρότερο ρόλο. Η συμβολή του τουρισμού και οι μεταβολές στη συμπεριφορά των καταναλωτών προσθέτουν νέες δυναμικές, ενώ ο πληθωρισμός -αν και υποχωρεί- παραμένει παράγοντας που επηρεάζει βαθιά το λιανεμπόριο.
Η πορεία των επενδύσεων, η ανάγκη για θεσμικές παρεμβάσεις και η πιθανή επιτάχυνση συγχωνεύσεων το 2026 θα καθορίσουν το πώς θα διαμορφωθεί ο κλάδος την επόμενη μέρα.
Διαβάστε επίσης: Ρεκόρ πωλήσεων στα σούπερ μάρκετ το 2025 παρά την ακρίβεια: Πώς αλλάζουν οι συνήθειες των καταναλωτών
Μ.Η.Τ. 242183