Μερική αποδοχή πρότασης του Συνηγόρου του Πολίτη για τα τεκμαρτά εισοδήματα – Τι αλλάζει στις αντικειμενικές δαπάνες από το 2025

Με τον Νόμο 5246/2025 υιοθετείται μέρος της πρότασης του Συνηγόρου του Πολίτη για τη διόρθωση στρεβλώσεων που αφορούσαν τεκμαρτά εισοδήματα εξαρτώμενων τέκνων και υπερηλίκων, τα οποία χρησιμοποιούνταν στους υπολογισμούς της Εφορίας και είχαν ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό νοικοκυριών από προνοιακά προγράμματα. Η Ανεξάρτητη Αρχή είχε επισημάνει, μετά από σειρά αναφορών πολιτών, ότι τεκμαρτά ποσά που δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματικό εισόδημα επιβάρυναν άδικα οικογένειες και ηλικιωμένους που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, από το φορολογικό έτος 2025 δεν θα υπολογίζεται η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη των 3.000 ευρώ για εξαρτώμενα τέκνα που αποκτούν εισόδημα και έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ανήλικοι, νέοι έως 25 ετών που φοιτούν, βρίσκονται σε επαγγελματική κατάρτιση, είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων ή υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία. Η αλλαγή αυτή θεωρείται σημαντική, καθώς αίρει έναν συχνό λόγο αποκλεισμού από επιδόματα και κοινωνικές ενισχύσεις.

Οι προτάσεις για υπερήλικες και οι παρεμβάσεις που δεν υιοθετήθηκαν ακόμη

Αν και η πρόταση του Συνηγόρου του Πολίτη έγινε δεκτή στο μέρος που αφορά τα παιδιά, οι παρεμβάσεις για τους υπερήλικες –τους ηλικίας 67 ετών και άνω που δεν πληρούν προϋποθέσεις συνταξιοδότησης– δεν εντάχθηκαν πλήρως στο νέο πλαίσιο. Η Αρχή είχε προτείνει αυτοί οι πολίτες να εξαιρεθούν από την ελάχιστη τεκμαρτή δαπάνη των 3.000 ευρώ και ταυτόχρονα να μειωθεί κατά 30% η αντικειμενική δαπάνη στέγασης, όπως ήδη ισχύει για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Παρά το γεγονός ότι η αλλαγή αυτή δεν υιοθετήθηκε ακόμη, η φορολογική διοίκηση προχώρησε σε μία σημαντική διόρθωση εφαρμόζοντας τη μείωση 30% και στους συνταξιούχους που λαμβάνουν σύνταξη από την αλλοδαπή.

Το άρθρο 7 του νέου νόμου προχωρά επίσης σε οριζόντια μείωση των ποσών ανά τετραγωνικό μέτρο για την τεκμαρτή αντικειμενική δαπάνη της κατοικίας για όλους τους φορολογούμενους από το 2025 και μετά, ενισχύοντας γενικότερα τη στόχευση του μέτρου.

Οι επιπτώσεις για τα νοικοκυριά και τι αναμένει η Αρχή

Ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί ότι οι τροποποιήσεις που υιοθετήθηκαν θα οδηγήσουν σε σημαντική μείωση των αδικαιολόγητων αποκλεισμών από προνοιακές παροχές, ειδικά για οικογένειες με παιδιά που μέχρι σήμερα χρεώνονταν τεκμαρτή δαπάνη χωρίς να έχουν ουσιαστικό εισόδημα. Υπογραμμίζει ότι το μέτρο αποτελεί κρίσιμο βήμα για την προστασία ευάλωτων νοικοκυριών και για τη δίκαιη αποτύπωση των πραγματικών οικονομικών δεδομένων των φορολογουμένων.

Την ίδια στιγμή, η Αρχή προσβλέπει στο επόμενο βήμα: τη νομοθετική κάλυψη και των υπερηλίκων που δεν έχουν ενεργή επαγγελματική δραστηριότητα και δεν δικαιούνται σύνταξη, προκειμένου να αρθούν πλήρως οι αδικίες που σχετίζονται με τεκμαρτά εισοδήματα και αντικειμενικές δαπάνες. Πρόκειται για πληθυσμιακή κατηγορία που συχνά βρίσκεται εκτός προνοιακών μηχανισμών παρά τη χαμηλή πραγματική εισοδηματική της κατάσταση.

Η εξέλιξη με τον Ν. 5246/2025 αποτελεί, όπως σημειώνει η Αρχή, ένα θετικό και απαραίτητο βήμα, με τον διάλογο για το δεύτερο σκέλος της πρότασης -αυτό που αφορά τους ηλικιωμένους που δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν- να παραμένει ανοιχτός.

Διαβάστε επίσης: Αλλάζει ο τρόπος φορολόγησης των αναδρομικών – Τι ισχύει μετά την παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη