Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά οριακή μείωση του ΑΕΠ από την αύξηση 22% στο πετρέλαιο και πιέσεις στην οικονομία
Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο των κινδύνων για την ελληνική οικονομία, ωστόσο -τουλάχιστον προς το παρόν- η επίδραση στο ΑΕΠ εκτιμάται ως περιορισμένη. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, ακόμη και σε ένα δυσμενές σενάριο σημαντικής ανόδου των τιμών ενέργειας, η επιβράδυνση της ανάπτυξης θα είναι υπαρκτή αλλά όχι δραματική.
Η ανάλυση της Τράπεζας αποτυπώνει μια κρίσιμη ισορροπία: Η οικονομία αντέχει, αλλά η ενεργειακή ακρίβεια λειτουργεί ως «σιωπηλός επιταχυντής» πληθωρισμού και ταυτόχρονα ως «φρένο» στην αναπτυξιακή δυναμική. Το σήμα είναι ξεκάθαρο: οι αντοχές υπάρχουν, αλλά τα περιθώρια στενεύουν.
Το σενάριο-κλειδί: Πετρέλαιο +22% και οι επιπτώσεις σε ανάπτυξη και τιμές
Η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε σε συγκεκριμένη ποσοτική αποτίμηση του κινδύνου, εξετάζοντας ένα σενάριο όπου η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται κατά 22% μέσα σε ένα έτος. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ενισχύσει τον πληθωρισμό κατά περίπου 0,40 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,34 μονάδες το 2027.
Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη επηρεάζεται αρνητικά, αλλά σε περιορισμένο βαθμό. Ο ρυθμός μεγέθυνσης του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά περίπου 0,10 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και κατά 0,12 μονάδες το 2027. Με άλλα λόγια, η οικονομία δεν εκτροχιάζεται, αλλά χάνει μέρος της δυναμικής της.
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα ευρήματα αυτά δεν προκύπτουν από μία μόνο μεθοδολογία, αλλά από συνδυασμό δύο διαφορετικών μακροοικονομικών υποδειγμάτων που χρησιμοποιεί η Τράπεζα της Ελλάδος. Παρά τις τεχνικές διαφορές, τα αποτελέσματα συγκλίνουν, ενισχύοντας την αξιοπιστία της εκτίμησης.
Πώς μεταδίδεται το «σοκ»: Από την ενέργεια στην καθημερινότητα
Η επίδραση της ανόδου του πετρελαίου δεν περιορίζεται στο ενεργειακό κόστος. Διαχέεται σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας πολλαπλά επίπεδα ταυτόχρονα. Από τη μία πλευρά, αυξάνει το κόστος παραγωγής για τις επιχειρήσεις, συμπιέζοντας περιθώρια κέρδους και περιορίζοντας επενδυτικά σχέδια. Από την άλλη, μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, καθώς μεγαλύτερο μέρος των δαπανών κατευθύνεται σε ενέργεια και βασικά αγαθά.
Παράλληλα, ενεργοποιούνται και εξωτερικοί μηχανισμοί πίεσης. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζει τις διεθνείς αγορές, περιορίζοντας τη ζήτηση για εξαγωγές και επιβαρύνοντας το εμπορικό ισοζύγιο. Το αποτέλεσμα είναι μια συνολική επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, που δεν είναι απότομη αλλά είναι διάχυτη.
Αυτό το «ντόμινο» εξηγεί γιατί ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη μεταβολή στο ΑΕΠ μπορεί να συνοδεύεται από αισθητή επιβάρυνση στην καθημερινότητα των πολιτών. Η πραγματική πίεση δεν αποτυπώνεται μόνο στους δείκτες ανάπτυξης, αλλά κυρίως στο κόστος ζωής.
Ανθεκτικότητα με όρια: Το μήνυμα της ΤτΕ για την επόμενη μέρα
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, η ελληνική οικονομία εμφανίζει αυξημένη ανθεκτικότητα απέναντι σε εξωτερικά σοκ, γεγονός που επιβεβαιώνει τη βελτίωση των θεμελιωδών της μεγεθών τα τελευταία χρόνια. Από την άλλη, η εξάρτηση από την ενέργεια και τις διεθνείς εξελίξεις παραμένει κρίσιμος παράγοντας κινδύνου.
Η αύξηση του πετρελαίου δεν αρκεί για να ανατρέψει την πορεία της οικονομίας, αλλά αρκεί για να την επιβραδύνει και να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Και αυτό, σε ένα ήδη εύθραυστο διεθνές περιβάλλον, μπορεί να λειτουργήσει σωρευτικά.
Συνοψίζοντας, η ελληνική οικονομία έχει θωρακιστεί, αλλά δεν είναι άτρωτη. Η επόμενη φάση θα κριθεί από το κατά πόσο θα μπορέσει να περιορίσει την έκθεσή της σε ενεργειακά σοκ και να διατηρήσει την αναπτυξιακή της τροχιά σε συνθήκες αυξημένης αβεβαιότητας.
Διαβάστε επίσης: Eurogroup: Κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού από τον πόλεμο – Πλήγμα σε ΑΕΠ και τιμές
Μ.Η.Τ. 242183