Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε νέο εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει νέους, υψηλούς δασμούς σε δεκάδες χώρες, εγκαινιάζοντας ένα νέο κεφάλαιο εμπορικής όξυνσης. Οι δασμοί ξεπερνούν το 15% και φτάνουν σε ορισμένες περιπτώσεις έως και το 50%, όπως για τη Βραζιλία, πλήττοντας ακόμη και φτωχές ή ουδέτερες χώρες για λόγους άσχετους με την οικονομία. Οι αγορές αντέδρασαν αρνητικά, ακόμη και η Wall Street.
Οι νέοι συντελεστές ανεβάζουν τον μέσο όρο των αμερικανικών δασμών από το 2% στο 15%, το υψηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του 1930. Η επιβολή τους έρχεται μετά την αποτυχία της κυβέρνησης Τραμπ να πετύχει τους φιλόδοξους στόχους της: είχε υποσχεθεί 90 εμπορικές συμφωνίες σε 90 ημέρες και κατέληξε με μόλις 8 σε 120, κυρίως με χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ε.Ε. και η Νότια Κορέα, και αυτές την τελευταία στιγμή. Οι συμφωνίες χαρακτηρίζονται πρόχειρες και θολές ως προς τα ανταλλάγματα.
Όσες χώρες δεν υπέγραψαν συμφωνίες θα δουν τους δασμούς τους να αυξάνονται από 10% σε 15% ή και πολύ περισσότερο. Ανάμεσα στις χώρες που τιμωρούνται ιδιαίτερα συγκαταλέγονται η Ταϊβάν (20%), η Νότια Αφρική (30%), η Σερβία (35%), η Ελβετία (39%), η Συρία (41%), το Λάος και η Μιανμάρ (40%), το Ιράκ (35%) και η Σρι Λάνκα (20%).
Το Μεξικό έλαβε παράταση 90 ημερών για διαπραγματεύσεις. Αντίθετα, στον Καναδά ο δασμός αυξάνεται από 25% σε 35%, με φερόμενη αιτία το εμπόριο φαιντανύλης, αν και φαίνεται πως τιμωρείται για τη στάση του στο παλαιστινιακό ζήτημα και την αντίστασή του στους δασμούς των ΗΠΑ.
Η περίπτωση της Βραζιλίας ξεχωρίζει: οι εξαγωγές της θα φορολογούνται με 50%, ως «τιμωρία» για τη δίκη του πρώην προέδρου και συμμάχου του Τραμπ, Ζαΐρ Μπολσονάρο. Παρόμοια είναι και η λογική πίσω από τον δασμό 25% στην Ινδία, η οποία συνεχίζει τις αγορές ρωσικού πετρελαίου και εξοπλισμού, αν και ήδη τέσσερα ινδικά διυλιστήρια ανακοίνωσαν τη διακοπή αγοράς από τη Ρωσία.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση τελικά υπέκυψε σε μια «ταπεινωτική συμφωνία», όπως χαρακτηρίζεται, με δασμούς 15%, κάτι που αποδίδεται εν μέρει στην πολιτική ευθυγράμμιση των κυβερνήσεών της με τις ΗΠΑ και τη στάση της Κομισιόν.
Η Κίνα, αντιθέτως, αντέδρασε σθεναρά, επιβάλλοντας ανταποδοτικούς δασμούς και μπλοκάροντας την πρόσβαση των ΗΠΑ σε στρατηγικά αγαθά, όπως οι σπάνιες γαίες. Μέχρι στιγμής, καμία συμφωνία δεν έχει υπογραφεί μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, και η αντιπαράθεση συνεχίζεται.
Ολοένα και περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι οι δασμοί του Τραμπ δεν στοχεύουν απλώς στο διεθνές εμπόριο, αλλά εξυπηρετούν πολιτικούς και φορολογικούς σκοπούς – όπως η αύξηση δημοσίων εσόδων χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου και η μετατόπιση των βαρών στις μεσαίες και χαμηλές τάξεις.
Μ.Η.Τ. 242183