Πλαφόν σε καύσιμα και 61 κατηγορίες προϊόντων σούπερ μάρκετ θέτει η κυβέρνηση για να περιορίσει την ακρίβεια. Πώς θα εφαρμοστεί το μέτρο
Σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι αυξήσεις στα καύσιμα και να αποτραπεί ένα νέο κύμα ανατιμήσεων στα βασικά προϊόντα διατροφής, η κυβέρνηση προχωρά στην επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους τόσο στα υγρά καύσιμα όσο και σε δεκάδες κατηγορίες προϊόντων των σούπερ μάρκετ.
Το μέτρο τίθεται σε ισχύ άμεσα μέσω Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου και θα ισχύσει τουλάχιστον μέχρι το τέλος Ιουνίου. Η παρέμβαση αφορά δύο βασικά πεδία της αγοράς: την αλυσίδα διάθεσης καυσίμων -από τα διυλιστήρια μέχρι το πρατήριο- και 61 κατηγορίες προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.
Η κυβέρνηση επιχειρεί με αυτόν τον τρόπο να αποτρέψει φαινόμενα αισχροκέρδειας σε μια περίοδο όπου η διεθνής ενεργειακή αστάθεια και οι γεωπολιτικές εξελίξεις δημιουργούν έντονες πιέσεις στις τιμές.
Τα όρια κέρδους στα καύσιμα
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του υπουργού Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, το πλαφόν θα εφαρμοστεί σε δύο επίπεδα της αγοράς.
Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο κέρδους μεγαλύτερο από πέντε λεπτά ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια για την απλή αμόλυβδη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης που διαθέτουν στα πρατήρια.
Παράλληλα, τα πρατήρια καυσίμων δεν θα επιτρέπεται να προσθέτουν περιθώριο μεγαλύτερο από δώδεκα λεπτά ανά λίτρο στην τιμή αγοράς τους από τις εταιρείες εμπορίας.
Για τις νησιωτικές περιοχές προβλέπεται ειδική πρόβλεψη, καθώς θα μπορεί να προστεθεί πρόσθετο κόστος διανομής πάνω από τα πέντε λεπτά ανά λίτρο, το οποίο θα καθοριστεί με υπουργική απόφαση.
Πλαφόν και σε βασικά προϊόντα των σούπερ μάρκετ
Το δεύτερο σκέλος του μέτρου αφορά 61 κατηγορίες προϊόντων στα σούπερ μάρκετ, όπου θα επιβληθεί ανώτατο όριο στο περιθώριο μεικτού κέρδους.
Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, το ποσοστό κέρδους ανά προϊόν δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τον μέσο όρο του περιθωρίου που ίσχυε για τον ίδιο κωδικό το 2025.
Η νέα ρύθμιση είναι πιο στοχευμένη σε σχέση με την προηγούμενη εφαρμογή του μέτρου, καθώς δεν καλύπτει πλέον ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων αλλά συγκεκριμένα είδη. Για παράδειγμα, στα ζυμαρικά περιλαμβάνονται μόνο τα μακαρόνια τύπου σπαγκέτι, στα άλευρα μόνο το αλεύρι για όλες τις χρήσεις, ενώ στα γαλακτοκομικά το μέτρο αφορά μόνο τα απλά γιαούρτια χωρίς γεύσεις.
Η αγορά σε επιφυλακή και οι προειδοποιήσεις για ελέγχους
Η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι το μέτρο θα συνοδευτεί από εντατικούς ελέγχους. Σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως και τα πέντε εκατομμύρια ευρώ.
Ο υπουργός Ανάπτυξης χαρακτήρισε το πλαφόν «αυστηρό αλλά δίκαιο», καλώντας τις επιχειρήσεις να επιδείξουν υπευθυνότητα απέναντι στους καταναλωτές. Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο το μέτρο να παραταθεί και μετά τις 30 Ιουνίου, ανάλογα με την εισήγηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Η συγκεκριμένη αναφορά δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με στοιχεία των ελέγχων της Αρχής, μετά την κατάργηση του προηγούμενου πλαφόν καταγράφηκαν αυξήσεις σε περισσότερους από 11.500 κωδικούς προϊόντων.
Οι τιμές ενέργειας και η διεθνής πίεση
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων στις αγορές ενέργειας διεθνώς. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν επανέλθει κοντά στο ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, ενώ η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρεί υψηλό το ρίσκο νέων αυξήσεων.
Στο μέτωπο της ηλεκτρικής ενέργειας, πάντως, τα στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας δείχνουν ότι οι τιμές για τον Μάρτιο διαμορφώνονται χαμηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο των ετών 2024 και 2025. Επιπλέον, η Ελλάδα εμφανίζει χαμηλότερες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών παίζει και η αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ αυξήθηκε κατά περίπου 2,8 GW σε σχέση με το 2025, ενισχύοντας -σύμφωνα με το υπουργείο- τα «αναχώματα» απέναντι στις ενεργειακές ανατιμήσεις.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να εξεταστούν σε επόμενο στάδιο και μέτρα στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εφόσον οι εξελίξεις στην ενεργειακή κρίση επιβαρύνουν την οικονομία.
Όπως τόνισε, η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας, επισημαίνοντας ότι θα χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία ελέγχου της αγοράς.
Η τελική μορφή πιθανών ενισχύσεων θα εξαρτηθεί τόσο από την πορεία της διεθνούς ενεργειακής κρίσης όσο και από τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας.
Διαβάστε επίσης: Οι αντιδράσεις από την επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους. Στα «κάγκελα» οι πρατηριούχοι
Μ.Η.Τ. 242183