Πλειστηριασμοί: «Φρένο» από τα δικαστήρια σε servicers με επίκληση του άρθρου 281 ΑΚ

Πώς τα δικαστήρια ακυρώνουν πλειστηριασμούς και βάζουν φρένο στην επιθετική εκτέλεση απαιτήσεων

Δικαστήρια σε όλη τη χώρα ακυρώνουν πλειστηριασμούς και πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης κατά servicers, εφαρμόζοντας το άρθρο 281 ΑΚ για καταχρηστική άσκηση δικαιώματος. Οκτώ αποφάσεις-σταθμοί και τα νέα κριτήρια της Δικαιοσύνης.

Ένα ολοένα και πιο ισχυρό «ανάχωμα» απέναντι στην επιθετική πολιτική των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα στη νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων.

Με όλο και μεγαλύτερη συχνότητα, δικαστές από Πρωτοδικεία έως Εφετεία εφαρμόζουν το άρθρο 281 του Αστικού Κώδικα περί καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος, οδηγώντας σε ακύρωση ή αναστολή πλειστηριασμών ακόμη και λίγες ώρες πριν από τη διενέργειά τους.

Η τάση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση: η αναγκαστική εκτέλεση δεν εξετάζεται πλέον μόνο τυπικά, αλλά ουσιαστικά, με βάση την αναλογικότητα, την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη.

Δικαστικές αποφάσεις που αλλάζουν το τοπίο

Το τελευταίο διάστημα καταγράφονται σειρά αποφάσεων που δικαιώνουν οφειλέτες και ακυρώνουν πράξεις εκτέλεσης:

1. Πρωτοδικείο Αθηνών – Απόφαση 111/2026

Ακύρωση κατάσχεσης και επιταγής προς εκτέλεση για κύρια κατοικία. Κρίθηκε ακραία δυσαναλογία, καθώς η οφειλή ανερχόταν σε μόλις 1/10 της αξίας του ακινήτου.

2. Πρωτοδικείο Αθηνών – Απόφαση 3003/2025

Ακύρωση πλειστηριασμού κύριας κατοικίας λόγω καταχρηστικής συμπεριφοράς servicer και εκκρεμούς διαδικασίας υπαγωγής στον νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010).

3. Πρωτοδικείο Αθηνών – Απόφαση 1648/2026

Επέκταση της προστασίας του άρθρου 281 ΑΚ και σε επαγγελματικό ακίνητο, με ακύρωση πράξεων εκτέλεσης.

4. Εφετείο Πειραιώς – Απόφαση 38/2025

Ακύρωση κατακυρωτικής έκθεσης λόγω παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας και υπέρμετρα επαχθών συνεπειών για τον οφειλέτη.

5. Πρωτοδικείο Πειραιώς – Απόφαση 4425/2026

Κρίθηκε καταχρηστική η άμεση ρευστοποίηση χωρίς εξάντληση ηπιότερων μέσων είσπραξης.

6. Πρωτοδικείο Σερρών – Απόφαση 319/2025

Ακύρωση πλειστηριασμού κύριας κατοικίας για μικρή οφειλή, παρά τις σταθερές καταβολές και ρεαλιστική πρόταση ρύθμισης.

7. Πρωτοδικείο Ναυπλίου – Απόφαση 440/2026

Μπλόκο σε πράξεις εκτέλεσης λόγω μη ενημέρωσης για IBAN και όρους ρύθμισης από τον servicer.

8. Πρωτοδικείο Κορίνθου – Απόφαση 550/2025

Ακύρωση κατάσχεσης λόγω παραβίασης της καλής πίστης και των ορίων του άρθρου 281 ΑΚ.

Οι τρεις βασικές «κόκκινες γραμμές» της Δικαιοσύνης

Από τη νομολογία προκύπτουν τρεις βασικοί άξονες ελέγχου των πράξεων εκτέλεσης:

1. Αρχή της αναλογικότητας

Δεν επιτρέπεται εκποίηση ακινήτου μεγάλης αξίας για δυσανάλογα μικρή οφειλή, όταν υπάρχουν εναλλακτικά μέσα ικανοποίησης.

2. Υποχρέωση καλόπιστης διαπραγμάτευσης

Οι servicers οφείλουν να εξετάζουν σοβαρά και ρεαλιστικά αιτήματα ρύθμισης, όχι να τα απορρίπτουν προσχηματικά.

3. Απαγόρευση αντιφατικής ή αιφνίδιας συμπεριφοράς

Η επίσπευση πλειστηριασμών εν μέσω εκκρεμοδικιών ή η παραβίαση συμφωνιών θεωρείται καταχρηστική πρακτική.