Οι προθεσμιακές καταθέσεις χάνουν έδαφος λόγω χαμηλών επιτοκίων. Οι αποταμιευτές στρέφονται στα έντοκα και αμοιβαία προκαθορισμένης διάρκειας

Σε τροχιά αποδόμησης βρίσκονται οι προθεσμιακές καταθέσεις στις ελληνικές τράπεζες, καθώς οι αποδόσεις τους έχουν πάψει να πείθουν. Η σταδιακή μείωση των επιτοκίων από το δεύτερο εξάμηνο του 2024 και κυρίως η ένταση των μειώσεων από τις αρχές του 2025 έχουν «ξεθωριάσει» την ελκυστικότητα του προϊόντος, οδηγώντας σε φυγή κεφαλαίων.

Μόνο για τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι προθεσμιακές καταθέσεις μειώθηκαν κατά 1,014 δισ. ευρώ – πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία υποχώρηση από τον Σεπτέμβριο του 2021. Τα υπόλοιπα των συγκεκριμένων καταθέσεων υποχώρησαν στα 35,81 δισ. ευρώ, το χαμηλότερο σημείο από τον Οκτώβριο του 2023.

Μειώσεις επιτοκίων και αποδόσεων οδηγούν σε αλλαγή στρατηγικής

Το πρόβλημα δεν είναι άλλο από τις χαμηλές αποδόσεις. Τα επιτόκια για όσους ανανεώνουν προθεσμιακές είναι απογοητευτικά, ενώ και οι νέες προσφορές δεν καταφέρνουν να προσελκύσουν φρέσκο αποταμιευτικό ενδιαφέρον. Ο συνδυασμός αυτών των δύο τάσεων έχει οδηγήσει τους καταθέτες να στρέφονται σε εναλλακτικές λύσεις αποταμίευσης και επένδυσης, πιο αποδοτικές ή και περισσότερο προσαρμοσμένες στα νέα δεδομένα.

Τα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου, για παράδειγμα, έχουν επιστρέψει δυναμικά ως εναλλακτική για τον συντηρητικό επενδυτή, με μηδενικό ρίσκο και αποδόσεις πάνω από 2% – ενδεικτικά, στην τελευταία έκδοση των 6μηνων εντόκων καταγράφηκε επιτόκιο 2,10%.

Από την άλλη πλευρά, για όσους επιδιώκουν υψηλότερες αποδόσεις, ακόμη και με ελεγχόμενο ρίσκο, τα αμοιβαία κεφάλαια αποκτούν σταθερά έδαφος. Ειδικά τα ομολογιακά αμοιβαία προκαθορισμένης διάρκειας (target maturity) καταγράφουν σημαντική άνοδο στις εισροές, καθώς προσφέρουν ένα πιο προβλέψιμο επενδυτικό περιβάλλον με σαφές χρονικό ορίζοντα.

Οι τράπεζες προσαρμόζονται: Νέα προϊόντα και εναλλακτικές επενδύσεις

Απέναντι στο κύμα φυγής από τις προθεσμιακές, οι τράπεζες δεν μένουν αδρανείς. Προσπαθούν να διατηρήσουν τη σχέση με τους πελάτες τους μέσα από νέα επενδυτικά προϊόντα, βασισμένα σε αμοιβαία κεφάλαια με προκαθορισμένη λήξη – συνήθως τριετούς διάρκειας – και σε πολλές περιπτώσεις, με ετήσιο μέρισμα. Ο στόχος είναι να προσφέρουν αποδόσεις άνω του 2%, σε συνδυασμό με τον έλεγχο του ρίσκου.

Τα προϊόντα αυτά δεν διατίθενται συνεχώς στην αγορά, αλλά ανοίγουν περιοδικά, ενισχύοντας την αίσθηση της επιλεκτικότητας και της «κατά παραγγελία» αποταμίευσης.

Είναι ενδεικτικό ότι μόνο τον Φεβρουάριο οι καθαρές εισροές σε αμοιβαία κεφάλαια ανήλθαν στα 650 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 500 εκατ. ευρώ αφορούσαν τα ομολογιακά target maturity.

Ρευστότητα υπάρχει – η επιλογή είναι το ζητούμενο

Το θετικό μέσα σε αυτή τη μεταβολή είναι ότι η ρευστότητα παραμένει διαθέσιμη. Οι αποταμιευτές και οι επενδυτές δεν αποσύρονται από την αγορά – απλώς αλλάζουν στρατηγική, ανάλογα με το προφίλ ρίσκου τους, τις ανάγκες τους και τις εναλλακτικές που τους προτείνονται.

Η περίοδος των γενναιόδωρων προθεσμιακών ίσως ολοκληρώνεται, όμως η ποικιλία των προϊόντων που διατίθενται – από έντοκα μέχρι αμοιβαία κεφάλαια – διαμορφώνει ένα νέο τοπίο, πολύ πιο σύνθετο αλλά και πιο ευέλικτο, για κάθε μορφή αποταμιευτικής συμπεριφοράς.

Διαβάστε επίσης: Τράπεζες: Επιβραδύνεται η στροφή στις προθεσμιακές καταθέσεις