Ανεβάζουν ταχύτητα οι Έλληνες εξαγωγείς, λίγο πριν οι παγκόσμιες εμπορικές εντάσεις κορυφωθούν, με αιχμή του δόρατος τις ΗΠΑ

Παρά το γεγονός ότι η συνολική έκθεση της Ελλάδας στην αμερικανική αγορά παραμένει περιορισμένη, νέα μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Εθνικής Τράπεζας αναδεικνύει ότι επιμέρους εξαγωγικά προϊόντα ενδέχεται να υποστούν σοβαρές άμεσες συνέπειες από το νέο κύμα δασμών που δρομολογεί η Ουάσινγκτον.

Εξαγωγική επιτάχυνση: +6,7% σε ένα τρίμηνο

Οι ελληνικές εξαγωγές αγαθών (πλην πετρελαίου) κατέγραψαν αύξηση 6,7% σε αποπληθωρισμένους όρους στο διάστημα Νοεμβρίου 2024 – Ιανουαρίου 2025. Η επίδοση αυτή ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενισχύοντας το μερίδιο της Ελλάδας στις εξαγωγές της ΕΕ στο 0,56%, από 0,53% ένα χρόνο πριν.

• Το ⅔ της ανόδου προήλθε από τα τρόφιμα (+18%), κυρίως χάρη στην ανάκαμψη του ελαιόλαδου.

• Οι εξαγωγές χημικών (+18%) και μετάλλων (+8%) συνεισέφεραν επιπλέον ώθηση.

• Η ζήτηση παρέμεινε υποτονική στη Δυτική Ευρώπη, ωθώντας τους εξαγωγείς σε εναλλακτικές αγορές: Μέση Ανατολή, Ανατολική Ευρώπη και – κρίσιμα – Βόρεια Αμερική.

ΗΠΑ: Δυναμική αγορά, αλλά με δασμολογικές… ρωγμές

Η αγορά των ΗΠΑ απορρόφησε το 5,3% των ελληνικών εξαγωγών το 2024, από 4,5% το 2019, συμβάλλοντας στο 7% της συνολικής ανόδου της εξαετίας. Όμως, το χαμηλό μερίδιο των ΗΠΑ έναντι του ευρωπαϊκού (οι ΗΠΑ απορροφούν το 20% των εξαγωγών της ΕΕ) καθιστά την Ελλάδα πιο ευάλωτη σε έμμεσες επιπτώσεις — ειδικά μέσω εταίρων όπως η Γερμανία και η Ιταλία, που εξάγουν το 10% της παραγωγής τους στις ΗΠΑ.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ελαιόλαδο: Η άμεση εξάρτηση από την αμερικανική αγορά φτάνει το 7%, όμως αν συνυπολογιστούν οι ροές μέσω Ιταλίας και Ισπανίας (που απορροφούν το 70% των ελληνικών εξαγωγών), τότε η συνολική έκθεση αγγίζει το 21%.

Ποια προϊόντα είναι πιο ευάλωτα

Η μελέτη της ΕΤΕ καταγράφει 23 προϊόντα με υψηλή εξάρτηση από τις ΗΠΑ (άνω του 10%), σωρευτικές εξαγωγές άνω των €10 εκατ. και σταθερή παρουσία στην αμερικανική αγορά:

Τρόφιμα

• Ελιές και ελαιόλαδο: €1 δισ. έκαστο στην εξαετία, έκθεση 20-30%

• Κρασί: έκθεση 17%

• Φρούτα όπως ροδάκινα, ακτινίδια και σύκα: έκθεση 10%

Βιομηχανικά/Κατασκευαστικά

• Τσιμέντο: 50% των εξαγωγών πάνε στις ΗΠΑ (€0,6 δισ.)

• Μάρμαρα: έκθεση 18%

• Αντιστάσεις και σύνδεσμοι κυκλωμάτων: έκθεση 30-80%

Καταναλωτικά

• Κοσμήματα, γούνες: έκθεση 10-25%

Η έκθεση αυτών των προϊόντων σε δασμούς δημιουργεί έντονο προβληματισμό. Αν χρειαστεί να ανακατευθυνθούν σε άλλες αγορές, το πιθανότερο είναι ότι θα αντιμετωπίσουν ισχυρό ανταγωνισμό, χαμηλότερες τιμές και υψηλότερα κόστη μεταφοράς.

Ολόκληρη η μελέτη της ΕΤΕ: Τάσεις του επιχειρείν