Σάλος για το νέο καθεστώς δόμησης: Το Προεδρικό Διάταγμα ξεσηκώνει την ύπαιθρο

Π.Δ. 129/2025: Φορείς και τεχνικά επιμελητήρια προειδοποιούν για απαξίωση περιουσιών και πολεοδομικό αποκλεισμό – Τι εξετάζει το ΥΠΕΝ

Αλυσιδωτές αντιδράσεις προκαλεί η δημοσίευση του ΦΕΚ που αλλάζει άρδην το τοπίο στους μικρούς οικισμούς της ελληνικής υπαίθρου. Χιλιάδες ιδιοκτήτες βλέπουν τα οικόπεδά τους να βγαίνουν εκτός σχεδίου, χάνοντας τη δυνατότητα δόμησης ακόμη και αν πλήρωναν επί χρόνια ΕΝΦΙΑ για εντός οικισμού ακίνητα. Το πρόβλημα παίρνει διαστάσεις, με το Υπουργείο Περιβάλλοντος να αναζητά λύσεις σε ένα θεσμικό γκρίζο τοπίο, μέσω δημιουργίας ΠΕΧ (Περιοχών Ελέγχου Χρήσεων) – ζωνών που θα κινούνται μεταξύ εντός και εκτός σχεδίου.

Το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει αρτιότητες μεταξύ 2 και 4 στρεμμάτων, αποκλείοντας χιλιάδες μικρότερες ιδιοκτησίες, εκτός εάν έχουν πρόσωπο σε δρόμο. Σε κάθε περίπτωση, η εποχή των 500 τετραγωνικών «οικοδομήσιμων» φαίνεται να τελειώνει.

Αντιδράσεις από φορείς και ιδιοκτήτες

Το διάταγμα, το οποίο βασίζεται σε απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς πολλές ιδιοκτησίες χάνουν τη δυνατότητα δόμησης, μετατρέποντας οικόπεδα σε αγροτεμάχια. ​

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) εκφράζει έντονη αντίθεση, υποστηρίζοντας ότι το διάταγμα οδηγεί σε δραματική απαξίωση της ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας σε μικρούς οικισμούς, καθώς χιλιάδες ακίνητα καθίστανται άρτια μεν, μη οικοδομήσιμα δε, με αποτέλεσμα την πλήρη απώλεια της αξίας τους. ​

Προβληματισμοί για την ανάπτυξη της υπαίθρου

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) επισημαίνει ότι το νέο πλαίσιο κινδυνεύει να οδηγήσει σε «πολεοδομικό αποκλεισμό» χιλιάδων περιοχών, με αποτέλεσμα την αναπτυξιακή υποβάθμιση της υπαίθρου και την επιδείνωση των φαινομένων ερήμωσης. ​

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ευθύμης Μπακογιάννης, αναγνώρισε την απώλεια δικαιώματος δόμησης χιλιάδων ακινήτων και ανέφερε ότι το υπουργείο εξετάζει τη δημιουργία Περιοχών Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ), όπου θα μπορούσε να επιτραπεί η δόμηση με αρτιότητα μεταξύ 2 και 4 στρεμμάτων, υπό την προϋπόθεση ότι τα οικόπεδα έχουν πρόσοψη σε δρόμο. ​

Προβλέψεις του Π.Δ. 129/2025

Το διάταγμα καθορίζει τα όρια των οικισμών με βάση την κατάσταση που υπήρχε πριν τις 14 Μαρτίου 1983, χωρίς να επιτρέπεται οποιαδήποτε επέκταση ή διεύρυνση, ακόμη και αν υπάρχουν νέες ανάγκες δόμησης. Επιπλέον, αυστηροποιούνται οι όροι δόμησης: οικόπεδα μικρότερα των 2 στρεμμάτων παύουν να θεωρούνται οικοδομήσιμα, εκτός αν πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως πρόσωπο σε υφιστάμενο κοινόχρηστο δρόμο. ​

Οι αντιδράσεις από φορείς και ιδιοκτήτες συνεχίζονται, ενώ το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας καλείται να εξετάσει λύσεις που θα αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του διατάγματος, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την προστασία του περιβάλλοντος και την ισόρροπη ανάπτυξη των οικισμών.

Διαβάστε επίσης: Νέο Προεδρικό Διάταγμα: Οικόπεδα κάτω των 2 στρεμμάτων χάνουν οριστικά την οικοδομησιότητά τους