ΝΑΤΟ και αμυντικές δαπάνες: Ο δημοσιονομικός πονοκέφαλος της Ευρώπης – Το σενάριο κοινής χρηματοδότησης – Πώς επηρεάζονται τα κράτη
Η προτεινόμενη αύξηση των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ στο 3% του ΑΕΠ θα δημιουργήσει δημοσιονομική πίεση στα κράτη-μέλη της ΕΕ, αυξάνοντας το χρέος και τα ελλείμματα, εκτός αν ληφθούν μέτρα όπως περικοπές σε άλλες δαπάνες, αυξήσεις φόρων ή κοινή χρηματοδότηση της άμυνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Scope Ratings.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Scope, για να επιτευχθεί η μετάβαση από το 2% στο 3% του ΑΕΠ στις αμυντικές δαπάνες, τα κράτη-μέλη της ΕΕ που ανήκουν στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να διαθέσουν κατά μέσο όρο επιπλέον 0,8% του ΑΕΠ τους ετησίως. Ωστόσο, η επιβάρυνση δεν είναι ίδια για όλες τις χώρες.
Οι μεγαλύτερες δημοσιονομικές επιπτώσεις – Ποιες χώρες επηρεάζονται περισσότερο
Η Ισπανία θα δεχθεί τη μεγαλύτερη δημοσιονομική επιβάρυνση, καθώς η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 3% θα αντιστοιχεί στο 8,8% των εσόδων της κεντρικής κυβέρνησης, ακολουθούμενη από τη Γερμανία και το Βέλγιο (περίπου 7%).
Ωστόσο, η Γερμανία αναμένεται να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο πρόβλημα, καθώς όταν εξαντληθεί το ειδικό ταμείο αμυντικών δαπανών των 100 δισ. ευρώ (2026), το δημοσιονομικό της κενό θα εκτοξευθεί στο 13,8% των κρατικών εσόδων.
Συγκριτικά, η Γαλλία και η Ιταλία θα δουν επιβάρυνση περίπου 5% των εσόδων τους.
Σε απόλυτα νούμερα, το έλλειμμα αμυντικών δαπανών της Γερμανίας θα φτάσει τα 40,6 δισ. δολάρια το 2025-26 και θα αυξηθεί σε 83 δισ. δολάρια από το 2027, ποσό υπερδιπλάσιο από αυτό της Ιταλίας (35 δισ.), της Γαλλίας (29 δισ.) και της Ισπανίας (28,5 δισ.).
Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί σοκ – Τα σενάρια για την Ευρώπη
Σύμφωνα με τη Scope Ratings, η Ελλάδα, η Πολωνία και οι Βαλτικές χώρες δεν θα δεχθούν σημαντικό δημοσιονομικό σοκ, καθώς ήδη έχουν προσαρμόσει τις αμυντικές τους δαπάνες στα υψηλότερα επίπεδα.
Αντίθετα, χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ιταλία, που ήδη δυσκολεύονται να μειώσουν τα ελλείμματά τους κάτω από το 3% του ΑΕΠ, κινδυνεύουν να βρεθούν σε διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) της ΕΕ.
Για να αντιμετωπιστεί η πρόκληση αυτή, η Scope σημειώνει ότι η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας θα μπορούσε να μετατοπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είτε μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) είτε μέσω νέων κοινών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ενιαία ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ο ρόλος της Γερμανίας
Η χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας σε κοινοτικό επίπεδο θα μπορούσε να προσφέρει:
- Σταθερότερο και πιο συντονισμένο σύστημα χρηματοδότησης για τα κράτη-μέλη.
- Οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες στρατιωτικού εξοπλισμού.
- Πολιτική ενοποίηση στον τομέα της άμυνας, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Ωστόσο, για να υλοποιηθεί ένα τέτοιο σχέδιο, θα απαιτηθεί πολιτική συμφωνία σε επίπεδο ΕΕ και κυρίως η στήριξη της Γερμανίας, η οποία αντιμετωπίζει τις μεγαλύτερες δημοσιονομικές προκλήσεις.
Συνολικά, η Scope Ratings προειδοποιεί ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερο δανεισμό και αυξημένο χρέος, ασκώντας πίεση στις κρατικές πιστοληπτικές αξιολογήσεις. Εκτός αν βρεθεί μια ευρωπαϊκή λύση, η προσαρμογή των αμυντικών προϋπολογισμών θα αποδειχθεί δύσκολη και πολιτικά αμφιλεγόμενη.
Διαβάστε επίσης: Ρούτε: Οι αμυντικές δαπάνες των κρατών μελών να αυξηθούν πολύ πάνω από το 3% του ΑΕΠ
Μ.Η.Τ. 242183