Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να αντλήσει έως 80 δισ. ευρώ το δεύτερο εξάμηνο του 2026, ανεβάζοντας τον συνολικό δανεισμό της χρονιάς στα 180 δισ. ευρώ.
Πρόκειται ουσιαστικά για κοινό ευρωπαϊκό χρέος που εκδίδεται από την Ε.Ε. και όχι από κάποιο μεμονωμένο κράτος.
Τα κεφάλαια θα κατευθυνθούν σε:
Χρηματοδότηση του προγράμματος NextGenerationEU.
Στήριξη της Ουκρανίας.
Χρηματοδότηση του νέου αμυντικού ταμείου SAFE.
Άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα και επενδύσεις.
Γιατί είναι σημαντικό;
Η Ε.Ε. μετά την πανδημία έκανε ένα ιστορικό βήμα: άρχισε να δανείζεται συλλογικά. Μέχρι τότε, κάθε κράτος δανειζόταν μόνο του από τις αγορές.
Η συνεχιζόμενη έκδοση ευρωομολόγων δείχνει ότι:
Η κοινή ευρωπαϊκή έκδοση χρέους παγιώνεται.
Αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτο μέτρο λόγω Covid μετατρέπεται σταδιακά σε μόνιμο εργαλείο.
Η Ε.Ε. αποκτά χαρακτηριστικά δημοσιονομικής ένωσης.
Αν και δεν υπάρχει ακόμη κοινός ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μεγάλης κλίμακας, η κοινή χρηματοδότηση πλησιάζει προς αυτή την κατεύθυνση.
Δημιουργείται μια ευρωπαϊκή αγορά ασφαλών τίτλων.
Τα ευρωομόλογα μπορούν να εξελιχθούν σε ευρωπαϊκό αντίστοιχο των αμερικανικών κρατικών ομολόγων (Treasuries).
Η σύνδεση με την Ουκρανία και την άμυνα
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ο δανεισμός δεν αφορά πλέον μόνο την οικονομική ανάκαμψη.
Η Επιτροπή αναφέρει ρητά ότι τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν για:
τη στήριξη της Ουκρανίας,
το νέο δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο,
το πρόγραμμα SAFE για αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών.
Αυτό σημαίνει ότι η Ε.Ε. χρησιμοποιεί πλέον το κοινό χρέος ως εργαλείο:
γεωπολιτικής ισχύος,
στρατηγικής αυτονομίας,
και αμυντικής πολιτικής.
Τι κερδίζει η Κομισιόν;
Η Επιτροπή προσπαθεί να μετατρέψει τα ομόλογα της Ε.Ε. σε μια από τις μεγαλύτερες και πιο ρευστές αγορές κρατικού τύπου χρέους παγκοσμίως.
Όσο αυξάνεται ο όγκος έκδοσης:
τόσο περισσότεροι θεσμικοί επενδυτές τα αγοράζουν,
τόσο χαμηλότερο μπορεί να είναι το κόστος δανεισμού,
τόσο ισχυρότερος γίνεται ο διεθνής ρόλος του ευρώ.
Το βαθύτερο πολιτικό μήνυμα
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια μεγάλη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης.
Η συνεχής έκδοση ευρωομολόγων για:
ανάκαμψη,
ενεργειακή μετάβαση,
άμυνα,
Ουκρανία,
ενισχύει την άποψη ότι η Ε.Ε. κινείται σταδιακά προς μια μορφή «Ευρωπαϊκής Δημοσιονομικής Ένωσης», όπου μέρος των μεγάλων στρατηγικών δαπανών θα χρηματοδοτείται συλλογικά και όχι αποκλειστικά από τα εθνικά κράτη.
Με άλλα λόγια, η ανακοίνωση των 80 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς μια τεχνική χρηματοδοτική πράξη. Αποτελεί ακόμη ένα βήμα προς βαθύτερη οικονομική και πολιτική ενοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μ.Η.Τ. 242183