Περίπου 1.800 δανειολήπτες στεγαστικών επιστρέφουν σταδιακά στην τραπεζική κανονικότητα μέσω της πρώτης μεταπώλησης «θεραπευμένων» δανείων
Ένα νέο κεφάλαιο ανοίγει στην ελληνική αγορά «κόκκινων» δανείων, καθώς χιλιάδες δανειολήπτες που βρέθηκαν στο επίκεντρο της οικονομικής κρίσης βλέπουν πλέον τον δρόμο της επιστροφής στο τραπεζικό σύστημα να ανοίγει ξανά, έπειτα από χρόνια ρυθμίσεων, πίεσης και αυστηρής επιτήρησης. Πρόκειται για περίπου 1.800 δανειολήπτες με 3.400 στεγαστικά δάνεια συνολικής αξίας 230 εκατ. ευρώ, τα οποία είχαν καταστεί μη εξυπηρετούμενα τα προηγούμενα χρόνια, όμως πλέον θεωρούνται «θεραπευμένα», καθώς οι οφειλέτες τους τηρούν κανονικά τις ρυθμίσεις και εξυπηρετούν συστηματικά τις υποχρεώσεις τους.
Το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο είχε αποκτηθεί από τη doValue Greece μέσω της μεγάλης τιτλοποίησης Cairo 2 που είχε πραγματοποιήσει η Eurobank το 2020, στο πλαίσιο της μαζικής εκκαθάρισης των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Η νέα συναλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί την πρώτη οργανωμένη διαδικασία μεταπώλησης «θεραπευμένων» στεγαστικών δανείων με στόχο την επαναφορά τους – έμμεσα – στην τραπεζική αγορά. Στην πράξη, πρόκειται για την πρώτη σοβαρή ένδειξη ότι μέρος των δανείων που «κοκκίνισαν» στα χρόνια της κρίσης μπορεί πλέον να επιστρέψει σε καθεστώς πλήρους χρηματοπιστωτικής κανονικότητας.
Η doValue, η οποία λειτουργεί τόσο ως επενδυτής όσο και ως servicer διαχείρισης απαιτήσεων, θα συνεχίσει να διαχειρίζεται το χαρτοφυλάκιο και μετά τη μεταβίβαση, διατηρώντας τον έλεγχο της παρακολούθησης και της εξυπηρέτησης των δανείων.
Γιατί οι τράπεζες δεν μπορούν να αγοράσουν απευθείας τα δάνεια που πούλησαν
Πίσω από τη συναλλαγή βρίσκεται ένα σύνθετο ευρωπαϊκό εποπτικό πλαίσιο, το οποίο δεν επιτρέπει στις τράπεζες να επαναγοράζουν άμεσα τα δάνεια που είχαν μεταβιβάσει μέσω τιτλοποιήσεων στα funds και στους servicers.
Οι κανόνες της European Banking Authority προβλέπουν ότι τα δάνεια που έχουν πωληθεί στο πλαίσιο προγραμμάτων εξυγίανσης και τιτλοποιήσεων δεν μπορούν να επιστρέψουν απευθείας στον αρχικό τραπεζικό ισολογισμό. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ενδιάμεση μεταβίβαση στη δευτερογενή αγορά, ώστε να θεωρηθεί ότι η συναλλαγή πραγματοποιείται σε καθαρά εμπορική βάση.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι τα δάνεια αυτά πρέπει να θεωρούνται πλήρως εξυπηρετούμενα σύμφωνα με τα κριτήρια της EBA. Αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες θα πρέπει να πληρώνουν κανονικά για τρία συνεχόμενα χρόνια χωρίς καθυστέρηση, ώστε τα δάνεια να χαρακτηριστούν επισήμως «performing».
Η συγκεκριμένη διαδικασία θεωρείται πλέον στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για τις τράπεζες και τα funds αλλά και για το ίδιο το Δημόσιο, καθώς συνδέεται άμεσα με τις κρατικές εγγυήσεις που δόθηκαν μέσω του προγράμματος «Ηρακλής». Μέρος των εσόδων από τέτοιες συναλλαγές χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή των senior notes που είχαν λάβει κρατική εγγύηση κατά τις μεγάλες τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στην περίπτωση του Cairo 2, το senior ομόλογο είχε αξία περίπου 975 εκατ. ευρώ.
Το ελληνικό Δημόσιο εξακολουθεί να έχει ενεργές εγγυήσεις ύψους 17,1 δισ. ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία τέλους 2025, γεγονός που αυξάνει την πίεση για ταχύτερη απομείωση των κινδύνων που παραμένουν στο σύστημα.
Η νέα αγορά των «θεραπευμένων» δανείων και το επόμενο στοίχημα για τα funds
Η μεταπώληση ρυθμισμένων και επανενεργοποιημένων δανείων εξελίσσεται πλέον σε νέα μεγάλη αγορά για servicers και επενδυτικά funds, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι πλειστηριασμοί δεν αποδίδουν τα έσοδα που είχαν αρχικά υπολογιστεί στις τιτλοποιήσεις.
Τα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος δείχνουν ότι μόνο την περίοδο 2019-2025 μεταπωλήθηκαν στη δευτερογενή αγορά 170 χαρτοφυλάκια συνολικής αξίας 11,8 δισ. ευρώ. Το 2024 αποτέλεσε χρονιά κορύφωσης της δραστηριότητας, με 43 χαρτοφυλάκια συνολικής αξίας 4,9 δισ. ευρώ, ενώ το 2025 πραγματοποιήθηκαν ακόμη 24 συναλλαγές αξίας 2,7 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η μεγάλη πλειονότητα αυτών των χαρτοφυλακίων δεν πληροί ακόμη τα κριτήρια της EBA ώστε να θεωρηθούν πλήρως «θεραπευμένα». Για τον λόγο αυτό, οι περισσότερες συναλλαγές πραγματοποιούνται κυρίως για την ενίσχυση των ταμειακών ροών και των εσόδων των τιτλοποιήσεων.
Η αγορά, πάντως, θεωρεί ότι τα επόμενα χρόνια θα αυξηθούν σημαντικά οι συναλλαγές που αφορούν πραγματικά εξυπηρετούμενα πρώην «κόκκινα» δάνεια, δημιουργώντας ουσιαστικά μια νέα κατηγορία assets μέσα στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Διαβάστε επίσης:
Μ.Η.Τ. 242183