Χαμηλότερη των ευρωπαϊκών προσδοκιών παραμένει η απορρόφηση και κυρίως η «διοχέτευση στην πραγματική οικονομία» των πόρων του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με την Ελλάδα να καταγράφει την 7η χειρότερη επίδοση μεταξύ των 28 κρατών-μελών της ΕΕ ως προς τις συνολικές δαπάνες έως το 2025.
Παρότι το 2025 καταγράφεται αισθητή βελτίωση και η χώρα ξεπέρασε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε επιμέρους ροές, η συνολική εικόνα της περιόδου 2021–2025 εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις χαμηλές επιδόσεις των προηγούμενων ετών.
Δαπάνες και απορρόφηση: Η ευρωπαϊκή εικόνα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat:
Στην Ελλάδα έχει διοχετευθεί στην οικονομία περίπου 48,8% των συνολικών κονδυλίων
Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 62,8%
Η Ιρλανδία καταγράφει 76,8%
Η Ιταλία 66,6%
Η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά στη συνολική κατάταξη, καθώς 12 κράτη-μέλη εμφανίζουν καλύτερες επιδόσεις, ακόμη και σε απόλυτους όρους δαπανών.
Ομαλές ροές από τις Βρυξέλλες – υστέρηση στην οικονομία
Ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι οι ροές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς την Ελλάδα εξελίσσονται ομαλά:
Οι αιτήσεις πληρωμών προχωρούν χωρίς σημαντικές καθυστερήσεις
Οι δόσεις εκταμιεύονται κανονικά βάσει οροσήμων
Το ίδιο ισχύει για επιδοτήσεις και δάνεια
Η υστέρηση εντοπίζεται στο εσωτερικό στάδιο, δηλαδή στη μετατροπή των ευρωπαϊκών πόρων σε πραγματικές επενδύσεις και δαπάνες στην αγορά.
Δάνεια και επιδοτήσεις: Διπλή πρόκληση
Η εικόνα είναι αντίστοιχη και στο σκέλος των δανείων:
Χαμηλότερη απόδοση στην τελική διοχέτευση στην οικονομία
Η Ελλάδα κατατάσσεται στις 5 χειρότερες χώρες στην ΕΕ ως προς τη μεταφορά των δανειακών πόρων σε τελικούς αποδέκτες (επιχειρήσεις κ.ά.)
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα δάνεια αυξάνουν το δημόσιο χρέος, ενώ οι επιδοτήσεις αποτελούν «μη επιστρεπτέους» πόρους.
Η τελευταία φάση του προγράμματος
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας εισέρχεται πλέον στην τελική του ευθεία, με τις τελευταίες εβδομάδες να είναι κρίσιμες για:
την αναθεώρηση των έργων
την επιτάχυνση των εκταμιεύσεων
την αποφυγή απώλειας κονδυλίων
Η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει περίπου 36 δισ. ευρώ, εκ των οποίων:
το 50% περίπου είναι επιδοτήσεις
το υπόλοιπο δάνεια
Κρίσιμη προθεσμία: 31 Αυγούστου 2026
Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται στις 31 Αυγούστου 2026, γεγονός που δημιουργεί έντονη πίεση για επιτάχυνση:
Οι επιδοτήσεις αποτελούν το πιο κρίσιμο κομμάτι
Δεν επιστρέφονται και δεν αντικαθίστανται μετά τη λήξη του προγράμματος
Από το 2027 η ελληνική οικονομία θα λειτουργεί χωρίς αυτό το χρηματοδοτικό «μαξιλάρι»
Μ.Η.Τ. 242183