Ταμείο Ανάκαμψης: Στρατηγικά έργα στην υγεία, την παιδεία και τις υποδομές στο επίκεντρο της τελευταίας φάσης

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟ) εισέρχεται στην τελική φάση υλοποίησης του προγράμματος «Ελλάδα 2.0», καθώς απομένει ένα έτος μέχρι την ολοκλήρωσή του. Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα έχει εισπράξει 21,3 δισ. ευρώ από τα συνολικά 36 δισ. ευρώ που της αναλογούν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 60% του συνόλου.

Πού κατευθύνονται οι πόροι – Έργα σε υγεία, παιδεία και υποδομές

Από τα κεφάλαια που έχουν ήδη εισπραχθεί, το 50% του συνόλου (19,1 δισ. ευρώ) έχει διοχετευθεί στην οικονομία είτε μέσω πληρωμών έργων (10,6 δισ. ευρώ) είτε μέσω εκταμιεύσεων δανείων (8,5 δισ. ευρώ).

Η κυβέρνηση θέτει ως βασική προτεραιότητα να μην χαθούν οι μη επιστρεπτέοι πόροι και να ολοκληρωθούν εγκαίρως οι επενδύσεις που αφορούν πράσινα και ψηφιακά έργα. Στον τομέα της υγείας, ξεχωρίζουν οι ανακαινίσεις νοσοκομείων και κέντρων υγείας, τα νέα ψηφιακά συστήματα στα ΤΕΠ, ο ηλεκτρονικός φάκελος υγείας και η καθιέρωση του αριθμού 1566 για την υγειονομική εξυπηρέτηση.

Στην παιδεία, δρομολογούνται διαδραστικά συστήματα μάθησης στα σχολεία, το ψηφιακό φροντιστήριο και κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα με κορυφαία πανεπιστήμια. Στο στεγαστικό πεδίο υλοποιείται το «Σπίτι μου ΙΙ», ενώ στις μεταφορές προχωρά η αγορά ηλεκτροκίνητων λεωφορείων. Παράλληλα, προχωρούν έργα σε οδικούς άξονες (Ε65, ΒΟΑΚ), 160 παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας και πάνω από 100 έργα ύδρευσης και επεξεργασίας λυμάτων.

Στο ψηφιακό κράτος, έτοιμος προς ενεργοποίηση είναι ο ψηφιακός βοηθός MyAIgov και η νέα πλατφόρμα αξιολόγησης υπηρεσιών υγείας.

Οι κρίσιμες μεταρρυθμίσεις – Το μεγάλο στοίχημα

Απόλυτη προτεραιότητα αποτελεί η ολοκλήρωση των 77 μεταρρυθμίσεων που έχουν ενταχθεί στο «Ελλάδα 2.0», καθώς δεν προβλέπεται νέα ευρωπαϊκή χρηματοδότηση στο μέλλον για ανάλογες δράσεις.

Μεταξύ των 12 εμβληματικών μεταρρυθμίσεων περιλαμβάνονται:

• η έγκριση ειδικών χωροταξικών πλαισίων για ΑΠΕ, τουρισμό και βιομηχανία,

• το νομικό πλαίσιο για τη δέσμευση, χρήση και αποθήκευση CO₂,

• η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών,

• η εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής Στέγασης,

• η πλήρης ολοκλήρωση της Κτηματογράφησης,

• η δημιουργία εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης “Pharos” για ΜμΕ και start-ups,

• και η οργανωτική μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα.

Η έγκαιρη εφαρμογή αυτών των μεταρρυθμίσεων θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για την απορρόφηση των κονδυλίων, αλλά και για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας σε πιο ανταγωνιστική, πράσινη και ψηφιακή.

Τα δάνεια του ΤΑΑ – Ρυθμοί εκταμίευσης και προκλήσεις

Από τα 17,7 δισ. ευρώ δανείων, η Ελλάδα έχει ήδη εισπράξει 9,4 δισ. ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευτεί σε επενδύσεις 8,4 δισ. ευρώ, με ρυθμό πιο αργό από τις επιχορηγήσεις. Αυτό οφείλεται στη φύση των ιδιωτικών επενδύσεων που προχωρούν μέσω τραπεζών.

Οι εμπορικές τράπεζες διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο, καθώς εγκρίνουν και εκταμιεύουν τα δάνεια με βάση ποσοστώσεις. Αν αυτές δεν τηρηθούν, τότε δεν μπορούν να απελευθερωθούν νέα κεφάλαια από το Ταμείο. Ωστόσο, επειδή τα δάνεια προσμετρώνται στο δημόσιο χρέος, τυχόν απώλεια μέρους τους θα μείωνε τις επενδύσεις αλλά ταυτόχρονα θα περιόριζε και την αύξηση του χρέους.

Το επόμενο 12μηνο θα κρίνει αν η Ελλάδα θα μπορέσει να κεφαλαιοποιήσει πλήρως τη μοναδική αυτή ευκαιρία που της προσφέρει το Ταμείο Ανάκαμψης.

Διαβάστε επίσης: Ταμείο ανάκαμψης: Μπόνους 10 εκατ. ευρώ σε δημοσίους υπαλλήλους για επιτάχυνση έργων