Αναπτυξιακά Προγράμματα: Τι αλλάζει σε ΜΟΔ, ΕΥΣΤΑ, ΣΔΙΤ και πώς στοχεύει να επιταχύνει την απορρόφηση των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων

Κατατέθηκε στη Βουλή το βράδυ της Παρασκευής 12 Σεπτεμβρίου 2025, το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Ενίσχυση των υπηρεσιών των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων και συναφή οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα». Το σχέδιο νόμου θα εισαχθεί για επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή την Τρίτη 21 Σεπτεμβρίου 2025.

Κεντρικός στόχος του νομοσχεδίου είναι η ενίσχυση της εύρυθμης λειτουργίας και στελέχωσης των υπηρεσιών που έχουν στην αρμοδιότητά τους την εφαρμογή των αναπτυξιακών προγραμμάτων, με παράλληλη επιτάχυνση της απορρόφησης των ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων. Η κυβέρνηση επιδιώκει να θωρακίσει τη διοικητική υποδομή, ώστε να μην καθυστερήσουν κρίσιμα έργα που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), το νέο ΕΣΠΑ και το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ).

Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου

Το νομοσχέδιο έρχεται να καλύψει κενά και να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο, που ρυθμίστηκε με τον ν. 5140/2024 για το νέο ΑΠΔΕ και τον ν. 4914/2022 που αφορά τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων. Ειδικότερα:

• Προβλέπει αποσαφήνιση ζητημάτων εφαρμογής του ν. 5140/2024, ώστε να αποφεύγονται διοικητικά εμπόδια.

• Ενισχύει με επιπλέον διατάξεις τις αρμόδιες υπηρεσίες που ασχολούνται με το ΑΠΔΕ, τις ειδικές υπηρεσίες του ν. 4914/2022, τη Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων Α.Ε. (ΜΟΔ Α.Ε.), την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) και τη Μονάδα Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).

• Περιλαμβάνει ρυθμίσεις για οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα των παραπάνω δομών και των εποπτευόμενων δημόσιων φορέων.

Η πρόκληση της απορρόφησης

Η κατάθεση του νομοσχεδίου γίνεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η Ελλάδα καλείται να απορροφήσει χωρίς καθυστερήσεις κονδύλια που ξεπερνούν τα 70 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία:

• Από το Ταμείο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0», η χώρα έχει ήδη λάβει 21,3 δισ. ευρώ, δηλαδή πάνω από 59% του συνολικού προϋπολογισμού. Έχει κατατεθεί και το 6ο αίτημα πληρωμής ύψους 2,1 δισ. ευρώ, που θα ανεβάσει το ποσοστό κοντά στο 65%.

• Στο ΕΣΠΑ 2021-2027, έχουν εκδοθεί προσκλήσεις ύψους 18,9 δισ. ευρώ από σύνολο 26,3 δισ., δηλαδή ποσοστό περίπου 71,4%.

• Το ΑΠΔΕ έκλεισε το 2024 με δαπάνες 13,3 δισ. ευρώ, ενώ το 2025 αναμένεται να αγγίξει τα 14,1 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 150% σε σχέση με το 2019.

Το πολιτικό και οικονομικό διακύβευμα

Η Ελλάδα έχει διαχρονικά κατηγορηθεί για χαμηλή απορροφητικότητα κονδυλίων. Η νέα πρωτοβουλία φιλοδοξεί να αποτρέψει τα φαινόμενα γραφειοκρατίας και καθυστερήσεων, τα οποία στο παρελθόν οδήγησαν σε απώλεια επενδυτικών ευκαιριών.

Με τη διοικητική ενίσχυση ΜΟΔ, ΕΥΣΤΑ και ΣΔΙΤ, η κυβέρνηση επιδιώκει όχι μόνο να βελτιώσει τον ρυθμό εκταμίευσης, αλλά και να δώσει ώθηση σε έργα στρατηγικής σημασίας για την πράσινη ανάπτυξη, την ψηφιακή μετάβαση και τις δημόσιες υποδομές.