Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην υπερεργασία στην ΕΕ. Το Υπουργείο Εργασίας παίρνει θέση

Η πρόσφατη δημοσίευση της Eurostat για την υπερεργασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις στην Ελλάδα, φέρνοντας το Υπουργείο Εργασίας σε θέση άμυνας. Τα στοιχεία καταγράφουν ότι οι Έλληνες εργάζονται περισσότερες ώρες από οποιονδήποτε άλλο λαό της ΕΕ, γεγονός που ανέδειξε εκ νέου τις αντιφάσεις της κυβερνητικής πολιτικής για την αγορά εργασίας.

Η Eurostat κατέγραψε ότι το 2024 το 6,6% των εργαζομένων ηλικίας 20–64 ετών στην ΕΕ δούλευε πάνω από 49 ώρες την εβδομάδα στην κύρια εργασία του. Η Ελλάδα βρέθηκε πρώτη με 12,4%, αφήνοντας πίσω την Κύπρο (10%) και τη Γαλλία (9,9%). Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες επιδόσεις ανήκαν στη Βουλγαρία (0,4%), στη Λετονία (1%) και στη Λιθουανία (1,4%).

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει μια διαχρονική πραγματικότητα: οι Έλληνες εργάζονται υπερβολικά πολλές ώρες, είτε ως μισθωτοί είτε –κυρίως– ως αυτοαπασχολούμενοι. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η Ελλάδα έχει το μεγαλύτερο ποσοστό αυτοαπασχολούμενων χωρίς προσωπικό που υπερεργάζονται (33,5% έναντι 21,9% στην ΕΕ) και ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην κατηγορία με εργαζόμενους (43,9% έναντι 39,8%).

Η «σαλαμοποίηση» των αριθμών από το Υπουργείο

Το Υπουργείο Εργασίας αντέδρασε άμεσα ξεχωρίζοντας τη μισθωτή απασχόληση από την αυτοαπασχόληση. Όπως ανακοίνωσε, μόλις το 3,1% των μισθωτών στην Ελλάδα εργάστηκε πάνω από 49 ώρες την εβδομάδα, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (3,4%). Επιπλέον, υπογράμμισε ότι το ποσοστό αυτό το 2019 ήταν 5,1%, άρα σημειώθηκε πρόοδος.

Η κυβέρνηση αποδίδει την υπερεργασία στους αυτοαπασχολούμενους στη «δομή της ελληνικής οικονομίας» και όχι σε πρόσφατες πολιτικές, σημειώνοντας ότι τα ποσοστά τους βαίνουν μειούμενα. Ωστόσο, η επιχειρηματολογία αυτή αγνοεί το γεγονός ότι οι μικρομεσαίοι επαγγελματίες, οι αγρότες και οι βιοτέχνες εργάζονται χωρίς ωράριο, συχνά χωρίς ανάπαυση, σε μια πραγματικότητα που αποτελεί συστημικό πρόβλημα και όχι «φυσικό» χαρακτηριστικό.

Από την υπερεργασία στο 13ωρο

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η ίδια η κυβέρνηση έχει ήδη θεσμοθετήσει το 13ωρο ως δυνατότητα «νόμιμης απασχόλησης», σε πλήρη αντίθεση με την ευρωπαϊκή τάση για μείωση των ωραρίων. Η επίσημη ρητορική προβάλλει βελτίωση των συνθηκών για τους μισθωτούς, την ώρα που εισάγει ρυθμίσεις που μονιμοποιούν την υπερεργασία ως τυπικό ωράριο.

Αν και το Υπουργείο επικαλείται ως επιτυχίες την ψηφιακή κάρτα εργασίας (που καλύπτει πλέον 1,85 εκατ. εργαζόμενους), την ενίσχυση των ελέγχων της Επιθεώρησης Εργασίας (79.207 έλεγχοι και 49,5 εκατ. € πρόστιμα το 2024) και τη μείωση της ανεργίας στο 7,9% από 17,9% το 2019, η κριτική επικεντρώνεται στο ότι τα μέτρα αυτά δεν αλλάζουν τον πυρήνα του προβλήματος: τη συστηματική υπερεργασία και τη φθορά που προκαλεί σε εργαζομένους και αυτοαπασχολούμενους.